Сунани Термизий — 1155-ҳадис

Эмизиш китоби · Эри бор чўри озод қилинса

1155-ҳадисСунани Термизий · Эмизиш китоби

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ هَكَذَا رَوَى هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ عَبْدًا ‏.‏ وَرَوَى عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ زَوْجَ بَرِيرَةَ وَكَانَ عَبْدًا يُقَالُ لَهُ مُغِيثٌ ‏.‏ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِذَا كَانَتِ الأَمَةُ تَحْتَ الْحُرِّ فَأُعْتِقَتْ فَلاَ خِيَارَ لَهَا وَإِنَّمَا يَكُونُ لَهَا الْخِيَارُ إِذَا أُعْتِقَتْ وَكَانَتْ تَحْتَ عَبْدٍ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَرَوَى الأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى أَبُو عَوَانَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قِصَّةِ بَرِيرَةَ قَالَ الأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنَ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан (ривоят қилди), у деди: «Бариранинг эри ҳур (озод) эди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни (турмушда қолиш ёки ажралиш) ихтиёрига қўйдилар.» Абу Исо (Термизий) деди: Оишанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Ҳишом отасидан, у Оишадан: «Бариранинг эри қул эди,» деб шундай ривоят қилган. Икрима Ибн Аббосдан ривоят қилиб: «Мен Бариранинг эрини кўрдим, у қул эди, унга Муғис дейиларди,» деди. Ибн Умардан ҳам шундай ривоят қилинган. Баъзи илм аҳли шунга амал қилиб айтишдики: агар чўри ҳур (озод) кишининг никоҳида бўлиб, сўнг озод қилинса, унга (ажралиш) ихтиёри йўқ; ихтиёр фақат у озод қилиниб, қулнинг никоҳида бўлгандагина бўлади. Бу Шофиъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Ал-Аъмаш Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан: «Бариранинг эри ҳур эди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ихтиёрга қўйдилар,» деб ривоят қилди. Абу Авона ҳам бу ҳадисни ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан Барира қиссасида ривоят қилиб, ал-Асвад: «Унинг эри ҳур эди,» деди. Тобеинлардан ва улардан кейингилардан бўлган баъзи илм аҳли шунга амал қилади; бу Суфён ас-Саврий ва Куфа аҳлининг сўзидир.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Термизий, 1154-ҳадисЭмизиш китоби

Бариранинг эри қул эди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни (турмушда қолиш ёки ажралиш) ихтиёрига қўйдилар, у ўзини (ажралишни) ихтиёр қилди; агар эри ҳур (озод) бўлганида, уни ихтиёрга қўймас…

Саҳиҳи Муслим, 3780-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Унинг (Барира)нинг эри қул эди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни (қолиш ёки ажралиш) ихтиёрига қўйди, у ўзини (ажралишни) танлади; агар (эри) ҳур (озод) бўлганида, уни ихтиёрга қўймас эди Аммо баъду

Сунани Абу Довуд, 2233-ҳадисТалоқ китоби

Унинг эри қул эди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни ихтиёрли қилдилар, у эса ўзини ихтиёр қилди. Агар (эри) озод киши бўлганида, у зот уни ихтиёрли қилмас эдилар.

Сунани Абу Довуд, 2232-ҳадисТалоқ китоби

ки, Бариранинг эри Муғис деб аталадиган қора қул эди. У зот — яъни Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам — уни ихтиёрли қилдилар ва унга идда ўташни буюрдилар.

Сунани Насоий, 3452-ҳадисТалоқ китоби

у Убайдуллаҳ ибн Умардан, у Язид ибн Румондан, у Урвадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Бариранинг эри қул эди.

Сунани Абу Довуд, 2234-ҳадисТалоқ китоби

бизга Ҳусайн ибн Алий ва Валид ибн Уқба Зоидадан, у Симокдан, у Абдурраҳмон ибн Қосимдан, у отасидан, у Оишадан ривоят қилдиларки, Барирани Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ихтиёрли қилдилар, унинг эри эса қул…