حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ مَالاً بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ " إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا " . فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهَا لاَ يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلاَ يُوهَبُ وَلاَ يُورَثُ تَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَفِي الرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ . قَالَ فَذَكَرْتُهُ لِمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ فَقَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً . قَالَ ابْنُ عَوْنٍ فَحَدَّثَنِي بِهِ رَجُلٌ آخَرُ أَنَّهُ قَرَأَهَا فِي قِطْعَةِ أَدِيمٍ أَحْمَرَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً . قَالَ إِسْمَاعِيلُ وَأَنَا قَرَأْتُهَا عِنْدَ ابْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَكَانَ فِيهِ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ لاَ نَعْلَمُ بَيْنَ الْمُتَقَدِّمِينَ مِنْهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلاَفًا فِي إِجَازَةِ وَقْفِ الأَرَضِينَ وَغَيْرِ ذَلِكَ .
Бизга Алий ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Иброҳим хабар берди, у Ибн Авндан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилиб) деди: Умар Хайбарда бир ерга эга бўлди-да: «Эй Расулуллаҳ, мен Хайбарда бир мол топдим, мен наздимда ундан қимматлироқ молга ҳеч қачон эга бўлмаганман; менга нима буюрасиз?» деди. У: «Агар хоҳласанг, унинг аслини (мулклигини) ушлаб туриб, ундан садақа қил,» дедилар. Шунда Умар ундан садақа қилди: унинг асли сотилмайди, ҳадя қилинмайди, мерос ҳам қилинмайди; у фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, Аллаҳ йўлида (жиҳодга), йўловчига ва меҳмонга садақа қилди; унга васий бўлган кишининг ундан маъқул тарзда ейишида ёки мол орттирмаган ҳолда дўстига таом едиришида гуноҳ йўқдир. (Рови) деди: мен буни Муҳаммад ибн Сийринга айтдим, у: «ғайра мутамаввил» ўрнига «ғайра мутаассил молан» (мол тўпламаган ҳолда) деди. Ибн Авн деди: менга бошқа бир киши: мен уни қизил терининг бир бўлагида ўқидим, унда «ғайра мутаассил молан» (мол тўпламаган ҳолда) деб (ёзилган) эди, деб ривоят қилди. Исмоил деди: мен ҳам уни Убайдуллаҳ ибн Умарнинг (ўғли) ҳузурида ўқидим, унда «ғайра мутаассил молан» (мол тўпламаган ҳолда) деб (ёзилган) эди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан илм аҳли наздида шунга амал қилинади; биз улардан ўтганлар орасида ерларни ва шу кабиларни вақф қилишнинг жоизлигида ихтилоф бўлганини билмаймиз.