حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ وَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ، عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلاَ يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . قَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ " أَقْدَمُهُمْ سِنًّا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ . قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ . وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالإِمَامَةِ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لِغَيْرِهِ فَلاَ بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ . وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ . قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " وَلاَ يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ .
Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Абу Муовия ал-Аъмашдан ривоят қилди. (У) яна деди: бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Муовия ва Абдуллаҳ ибн Нумайр ал-Аъмашдан, у Исмоил ибн Ражо аз-Зубайдийдан, у Авс ибн Замъаждан (ривоят қилдилар). У деди: мен Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллаҳу анҳу)ни шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қавмга уларнинг Аллаҳнинг Китобини энг кўп (яхши) ўқийдигани имом бўлсин. Агар ўқишда тенг бўлсалар, уларнинг Суннатни энг яхши биладигани. Агар Суннатда тенг бўлсалар, уларнинг ҳижратда энг олдингиси. Агар ҳижратда тенг бўлсалар, уларнинг ёши энг каттаси. Киши (бошқанинг) ҳокимлигида унга имом бўлмасин ва унинг уйида унинг рухсатисиз унинг тўридаги иззат ўрнига ўтирилмасин,» дедилар. Маҳмуд ибн Ғайлон айтди: Ибн Нумайр ўз ҳадисида «уларнинг (Исломга) энг олдин киргани» деди. Абу Исо (Термизий) деди: бу бобда Абу Саид, Анас ибн Молик, Молик ибн ал-Ҳувайрис ва Амр ибн Саламадан (ҳам ривоятлар) бор. Абу Исо деди: Абу Масъуд ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли ҳузурида амал шунга биноандир. Улар: «Одамларнинг имомликка энг ҳақлиси Аллаҳнинг Китобини энг яхши ўқийдигани ва Суннатни энг яхши биладганидир,» дедилар. Яна улар: «Уй эгаси имомликка энг ҳақлидир,» дедилар. Улардан баъзилари: «Уй эгаси бошқасига рухсат берса, унга имом бўлиб намоз ўқишида зарар йўқ,» дедилар. Баъзилари эса буни макруҳ кўриб: «Суннат шуки, уй эгаси (ўзи) намоз ўқисин,» дедилар. Аҳмад ибн Ҳанбал деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг «Киши (бошқанинг) ҳокимлигида унга имом бўлмасин ва унинг уйида унинг рухсатисиз унинг тўридаги иззат ўрнига ўтирилмасин» деган сўзлари (хусусида), агар рухсат берса, мен рухсат ҳаммасига (тегишли) деб умид қиламан. (Уй эгаси) унга имом бўлиб намоз ўқишга рухсат берган бўлса, буни (Аҳмад) зарар деб кўрмади.