حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يَعْمَلُ الْعَمَلَ فَيُسِرُّهُ فَإِذَا اطُّلِعَ عَلَيْهِ أَعْجَبَهُ ذَلِكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَهُ أَجْرَانِ أَجْرُ السِّرِّ وَأَجْرُ الْعَلاَنِيَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . وَقَدْ رَوَاهُ الأَعْمَشُ وَغَيْرُهُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَأَصْحَابُ الأَعْمَشِ لَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ إِذَا اطُّلِعَ عَلَيْهِ فَأَعْجَبَهُ فَإِنَّمَا مَعْنَاهُ أَنْ يُعْجِبَهُ ثَنَاءُ النَّاسِ عَلَيْهِ بِالْخَيْرِ لِقَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ " . فَيُعْجِبُهُ ثَنَاءُ النَّاسِ عَلَيْهِ لِهَذَا لِمَا يَرْجُو بِثَنَاءِ النَّاسِ عَلَيْهِ فَأَمَّا إِذَا أَعْجَبَهُ لِيَعْلَمَ النَّاسُ مِنْهُ الْخَيْرَ لِيُكْرَمَ عَلَى ذَلِكَ وَيُعَظَّمَ عَلَيْهِ فَهَذَا رِيَاءٌ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اطُّلِعَ عَلَيْهِ فَأَعْجَبَهُ رَجَاءَ أَنْ يُعْمَلَ بِعَمَلِهِ فَيَكُونَ لَهُ مِثْلُ أُجُورِهِمْ فَهَذَا لَهُ مَذْهَبٌ أَيْضًا .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абу Довуд ривоят қилди, бизга Абу Синон аш-Шайбоний ривоят қилди, Ҳабиб ибн Абу Собитдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Бир киши: «Эй Расулуллаҳ, киши бир амал қилади ва уни яширади, сўнг у (амал) ошкор бўлганда бу уни хурсанд қилади,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Унга икки ажр бор: яширинлик ажри ва ошкоралик ажри,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Буни ал-Аъмаш ва бошқалар Ҳабиб ибн Абу Собитдан, у Абу Солиҳдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал (йўсинда) ривоят қилишган, ал-Аъмашнинг шогирдлари унда Абу Ҳурайрадан (деб) зикр қилмаганлар. Абу Исо деди: Баъзи илм аҳли бу ҳадисни тафсир қилиб айтдилар: «У (амал) ошкор бўлиб уни хурсанд қилса» дегани — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг: «Сизлар ер юзида Аллаҳнинг гувоҳларисиз,» деган сўзларига кўра, одамларнинг уни яхшилик билан мақташидан хурсанд бўлиши демакдир. Бас, одамларнинг уни мақташидан, шу мақтов билан (Аллаҳнинг раҳматидан) умид қилгани учун хурсанд бўлади. Аммо одамлар ундаги яхшиликни билиб, шу сабабли унга эҳтиром кўрсатишлари ва уни улуғлашлари учун хурсанд бўлса, бу риёдир. Баъзи илм аҳли дедилар: У (амал) ошкор бўлиб, унинг амали билан амал қилиниши натижасида ўзига ҳам уларнинг ажрларидай ажр бўлишидан умид қилиб, уни хурсанд қилса, бу ҳам (тўғри) бир йўлдир.