حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ يَحْيَى، قَالَ عَبْدٌ هُوَ ابْنُ عَبَّادٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَرِضَ أَبُو طَالِبٍ فَجَاءَتْهُ قُرَيْشٌ وَجَاءَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَ أَبِي طَالِبٍ مَجْلِسُ رَجُلٍ فَقَامَ أَبُو جَهْلٍ كَىْ يَمْنَعَهُ وَشَكَوْهُ إِلَى أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي مَا تُرِيدُ مِنْ قَوْمِكَ قَالَ " إِنِّي أُرِيدُ مِنْهُمْ كَلِمَةً وَاحِدَةً تَدِينُ لَهُمْ بِهَا الْعَرَبُ وَتُؤَدِّي إِلَيْهِمُ الْعَجَمُ الْجِزْيَةَ " . قَالَ كَلِمَةً وَاحِدَةً قَالَ " كَلِمَةً وَاحِدَةً " . قَالَ " يَا عَمِّ قُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ " . فَقَالُوا: إِلَهًا وَاحِدًا؟ ( ما سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلاَّ اخْتِلاَقٌ ) قَالَ فَنَزَلَ فِيهِمُ الْقُرْآنُ : (ص* وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ * بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي عِزَّةٍ وَشِقَاقٍ ) إِلَى قَوْلِهِ : (ما سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلاَّ اخْتِلاَقٌ ) . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَالَ يَحْيَى بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، نَحْوَهُ عَنِ الأَعْمَشِ، .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ва Абд ибн Ҳумайд ривоят қилдилар — маъно бир хил — улар дедилар: бизга Абу Аҳмад ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, ал-Аъмашдан, у Яҳёдан — Абд: у ибн Аббоддир, деди — у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Абу Толиб касал бўлди, Қурайш унинг олдига келди, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳам унинг олдига келдилар. Абу Толибнинг ҳузурида бир кишилик ўрин (бўш) эди. Абу Жаҳл уни (Набийни) тўсиб қўйиш учун турди ва улар у (Набий) ҳақида Абу Толибга шикоят қилдилар. (Абу Толиб): «Эй жияним, қавмингдан нима истайсан?» деди. У: «Мен улардан бир калимани истайманки, у билан араблар уларга бўйсунади ва ажамлар уларга жизя тўлайди,» дедилар. У: «Бир калимани?» деди. У: «Бир калимани,» дедилар. У: «Эй амаки, Ла илаҳа иллаллаҳъ денг,» дедилар. Улар: «Бир илоҳними? Биз бу (гапни) охирги динда эшитмаганмиз, бу фақат тўқиб чиқарилган (гап)дир,» дедилар. (Рови) деди: шунда улар ҳақида Қуръан нозил бўлди: «Сод. Зикр эгаси бўлган Қуръанга қасамки. Йўқ, кофир бўлганлар такаббурлик ва низо ичидадирлар» — то Унинг: «Биз бу (гапни) охирги динда эшитмаганмиз, бу фақат тўқиб чиқарилган (гап)дир» (Сод сураси, 1-7) деган каломигача. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Яҳё ибн Саид Суфёндан, у ал-Аъмашдан ушбу ҳадисга ўхшашини ривоят қилди. Яҳё ибн Умора деди: бизга Бундор ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилди, Суфёндан, у ал-Аъмашдан, шунга ўхшашини.