أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ فَجَاءَ اللَّهُ بِالإِسْلاَمِ وَإِنَّ رِجَالاً مِنَّا يَتَطَيَّرُونَ . قَالَ " ذَاكَ شَىْءٌ يَجِدُونَهُ فِي صُدُورِهِمْ فَلاَ يَصُدَّنَّهُمْ " . وَرِجَالٌ مِنَّا يَأْتُونَ الْكُهَّانَ . قَالَ " فَلاَ تَأْتُوهُمْ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرِجَالٌ مِنَّا يَخُطُّونَ . قَالَ " كَانَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ فَمَنْ وَافَقَ خَطُّهُ فَذَاكَ " . قَالَ وَبَيْنَا أَنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ فَحَدَّقَنِي الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقُلْتُ وَاثُكْلَ أُمِّيَاهُ مَا لَكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ قَالَ فَضَرَبَ الْقَوْمُ بِأَيْدِيهِمْ عَلَى أَفْخَاذِهِمْ فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ يُسَكِّتُونِي لَكِنِّي سَكَتُّ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَعَانِي بِأَبِي وَأُمِّي هُوَ مَا ضَرَبَنِي وَلاَ كَهَرَنِي وَلاَ سَبَّنِي مَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَبْلَهُ وَلاَ بَعْدَهُ أَحْسَنَ تَعْلِيمًا مِنْهُ قَالَ " إِنَّ صَلاَتَنَا هَذِهِ لاَ يَصْلُحُ فِيهَا شَىْءٌ مِنْ كَلاَمِ النَّاسِ إِنَّمَا هُوَ التَّسْبِيحُ وَالتَّكْبِيرُ وَتِلاَوَةُ الْقُرْآنِ " . قَالَ ثُمَّ اطَّلَعْتُ إِلَى غُنَيْمَةٍ لِي تَرْعَاهَا جَارِيَةٌ لِي فِي قِبَلِ أُحُدٍ وَالْجَوَّانِيَّةِ وَإِنِّي اطَّلَعْتُ فَوَجَدْتُ الذِّئْبَ قَدْ ذَهَبَ مِنْهَا بِشَاةٍ وَأَنَا رَجُلٌ مِنْ بَنِي آدَمَ آسَفُ كَمَا يَأْسَفُونَ فَصَكَكْتُهَا صَكَّةً ثُمَّ انْصَرَفْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَعَظَّمَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ أَعْتِقُهَا قَالَ " ادْعُهَا " . فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيْنَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " . قَالَتْ فِي السَّمَاءِ . قَالَ " فَمَنْ أَنَا " . قَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ " إِنَّهَا مُؤْمِنَةٌ فَاعْتِقْهَا " .
Бизга Ишоқ ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Юсуф ривоят қилди, у деди: бизга ал-Авзоий ривоят қилди, у деди: менга Яҳё ибн Абу Касир ривоят қилди, у Ҳилол ибн Абу Маймунадан (ривоят қилдики), у деди: менга Ато ибн Ясор ривоят қилди, у Муовия ибн ал-Ҳакам ас-Суламийдан (ривоят қилдики), у деди: «Мен: «Эй Расулуллаҳ, биз яқиндагина жоҳилиятда эдик, сўнг Аллаҳ Исломни келтирди. Биздан баъзи кишилар фол очишади (қуш учириб ёмонликка йўйишади),» дедим. У: «Бу уларнинг кўнгилларида топадиган нарсасидир, у уларни (ишларидан) қайтармасин,» дедилар. «Биздан баъзи кишилар коҳинлар (фолбинлар)нинг олдига боришади,» дедим. У: «Уларнинг олдига борманглар,» дедилар. Мен: «Эй Расулуллаҳ, биздан баъзи кишилар чизиқ тортишади (фол очиб),» дедим. У: «Пайғамбарлардан бир пайғамбар чизиқ тортар эди; кимнинг чизиғи уникига мос келса, мана шу (тўғри келади),» дедилар.» У деди: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан намозда турганимда, қавмдан бир киши акса урди ва мен: «Ярҳамукаллаҳ (Аллаҳ сенга раҳм қилсин),» дедим. Шунда қавм менга кўзлари билан тикилиб қарашди. Мен: «Вой онамнинг жудолиги, сизларга нима бўлди, менга (нега) қараяпсизлар?» дедим. Шунда қавм қўллари билан сонларига уришди. Уларнинг мени жим қилдирмоқчи бўлаётганини кўргач, мен жим бўлдим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (намоздан) чиққач, мени чақирдилар — отам ва онам унга фидо бўлсин — у мени урмади, дўқ қилмади, сўкмади ҳам. Мен ундан олдин ҳам, кейин ҳам ундан кўра яхшироқ ўргатадиган муаллимни кўрмаганман. У: «Албатта бу намозимизда одамларнинг гапидан бирон нарса тўғри келмайди, у фақат тасбеҳ, такбир ва Қуръан тиловатидир,» дедилар.» У деди: «Сўнгра мен Уҳуд ва ал-Жаввонийя томонида чўрим боқиб юрган кичик бир қўй тўпламимга қарадим. Қарадим-у, бўрини бир қўйни олиб кетганини кўрдим. Мен ҳам Одам болаларидан бир кишиман, улар ачинган каби мен ҳам ачиндим, шу сабабли (чўрини) бир тарсаки урдим. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига қайтиб, унга (бўлган воқеани) хабар бердим. У буни менинг (зиммам)га оғир (гуноҳ) деб (билди). Мен: «Эй Расулуллаҳ, уни озод қилайми?» дедим. У: «Уни чақир,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Аллаҳ азза ва жалла қаерда?» дедилар. У: «Осмонда,» деди. У: «Мен кимман?» дедилар. У: «Сиз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)сиз,» деди. У: «Албатта у мўминадир, уни озод қил,» дедилар.»