حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَبِثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنِ الْمَرْأَتَيْنِ اللَّتَيْنِ تَظَاهَرَتَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلْتُ أَهَابُهُ، فَنَزَلَ يَوْمًا مَنْزِلاً فَدَخَلَ الأَرَاكَ، فَلَمَّا خَرَجَ سَأَلْتُهُ فَقَالَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ ـ ثُمَّ قَالَ ـ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ لاَ نَعُدُّ النِّسَاءَ شَيْئًا، فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ وَذَكَرَهُنَّ اللَّهُ، رَأَيْنَا لَهُنَّ بِذَلِكَ عَلَيْنَا حَقًّا، مِنْ غَيْرِ أَنْ نُدْخِلَهُنَّ فِي شَىْءٍ مِنْ أُمُورِنَا، وَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ امْرَأَتِي كَلاَمٌ فَأَغْلَظَتْ لِي فَقُلْتُ لَهَا وَإِنَّكِ لَهُنَاكِ. قَالَتْ تَقُولُ هَذَا لِي وَابْنَتُكَ تُؤْذِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا إِنِّي أُحَذِّرُكِ أَنْ تَعْصِي اللَّهَ وَرَسُولَهُ. وَتَقَدَّمْتُ إِلَيْهَا فِي أَذَاهُ، فَأَتَيْتُ أُمَّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ لَهَا. فَقَالَتْ أَعْجَبُ مِنْكَ يَا عُمَرُ قَدْ دَخَلْتَ فِي أُمُورِنَا، فَلَمْ يَبْقَ إِلاَّ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ، فَرَدَّدَتْ، وَكَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غَابَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَشَهِدْتُهُ أَتَيْتُهُ بِمَا يَكُونُ، وَإِذَا غِبْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَشَهِدَ أَتَانِي بِمَا يَكُونُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ مَنْ حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدِ اسْتَقَامَ لَهُ، فَلَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَلِكُ غَسَّانَ بِالشَّأْمِ، كُنَّا نَخَافُ أَنْ يَأْتِيَنَا، فَمَا شَعَرْتُ إِلاَّ بِالأَنْصَارِيِّ وَهْوَ يَقُولُ إِنَّهُ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ. قُلْتُ لَهُ وَمَا هُوَ أَجَاءَ الْغَسَّانِيُّ قَالَ أَعْظَمُ مِنْ ذَاكَ، طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ. فَجِئْتُ فَإِذَا الْبُكَاءُ مِنْ حُجَرِهَا كُلِّهَا، وَإِذَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَدْ صَعِدَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ، وَعَلَى باب الْمَشْرُبَةِ وَصِيفٌ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِي. فَدَخَلْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ، وَتَحْتَ رَأْسِهِ مِرْفَقَةٌ مِنْ أَدَمٍ، حَشْوُهَا لِيفٌ، وَإِذَا أُهُبٌ مُعَلَّقَةٌ وَقَرَظٌ، فَذَكَرْتُ الَّذِي قُلْتُ لِحَفْصَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ، وَالَّذِي رَدَّتْ عَلَىَّ أُمُّ سَلَمَةَ، فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَبِثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً، ثُمَّ نَزَلَ.
Сулаймон ибн Ҳарб, Ҳаммод ибн Зайддан, у Яҳё ибн Саиддан, у Убайд ибн Ҳунайндан, у Ибн Аббосдан (розияллаҳу анҳумо) ривоят қилади: У: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга қарши (тил бириктириб) ёрдамлашган икки аёл ҳақида Умардан сўрамоқчи бўлиб, бир йил кутдим, аммо ундан ҳайиқар эдим. Бир куни у бир манзилга тушди ва арок (дарахтзор)га (қазои ҳожатга) кирди. Чиқганида, мен ундан сўрадим. У: Оиша ва Ҳафса, деди. Сўнг: Биз жоҳилиятда аёлларни ҳеч нарса(га) санамас эдик. Ислом келиб, Аллаҳ уларни зикр қилганида, биз улар учун ўзимизда (ўз устимизда) ҳақ борлигини кўрдик — уларни ўз ишларимиздан бирор нарсага киритмаган ҳолда. Мен билан хотиним орасида бир гап бўлди, у менга қаттиқ (сўз) айтди. Мен унга: Сен шу (гап)дамисан? дедим. У: Сен буни менга айтасанми, ҳолбуки қизинг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга озор беряпти-ку? деди. Мен Ҳафсанинг олдига келиб, унга: Мен сени Аллаҳ ва Расулига осий бўлишдан огоҳлантираман, дедим, ва унга (Набийга) озор бериши ҳақида (огоҳлантириб) танбеҳ берди. Сўнг Умму Саламанинг олдига келиб, унга (шу ҳақда) айтдим. У: Сендан ҳайрон қолдим, эй Умар, сен бизнинг ишларимизга кириб қолдинг, энди Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан хотинлари орасига киришингдан бошқа қолмади (холос), деди ва (гапимни) қайтарди (рад қилди). Ансордан бир киши бор эди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ғойиб бўлганимда (келмаганимда) ва у ҳозир бўлганида — менга бўлган (янгилик)ни келтирар; мен ғойиб бўлганимда ва у ҳозир бўлганида — менга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан бўлган (янгилик)ни келтирар эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам атрофидаги (қабилалар) унга бўйсунган эди, фақат Шомдаги Ғассон подшоҳидан бошқа қолмаган эди — биз унинг бизга (ҳужум қилиб) келишидан қўрқар эдик. Бирдан мен ўша Ансорий: Бир иш (воқеа) содир бўлди, деяётган ҳолда (келганини) сездим. Мен унга: У нима? Ғассоний келдими? дедим. У: Ундан ҳам каттароқ — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам хотинларини талоқ қилдилар, деди. Мен келдим, бирдан барча ҳужраларидан йиғи (эшитилар) эди, ва Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ўзларининг бир баландхонасига (машруба) чиқиб кетган эдилар, баландхонанинг эшигида бир ғулом (бола) бор эди. Мен унга келиб: Менга (киришга) изн сўра, дедим. Мен кирдим, бирдан Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бир бўйрада — у (бўйра) ёнбош(лари)га из қолдирган, бошлари остида ичига хурмо толаси (лиф) тўлдирилган чарм ёстиқ бор эди, ва (деворда) осиғлиқ ошланган терилар ва салам (чарм ошловчи)лар бор эди. Мен Ҳафса ва Умму Саламага айтган нарсани, ва Умму Салама менга қайтарган (жавоб)ни зикр қилдим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кулдилар. У киши йигирма тўққиз кеча (хотинларидан айро) турдилар, сўнг (баландхонадан) тушдилар.