حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ كُنْتُ أَسْمَعُ سِمَاكَ بْنَ حَرْبٍ يَقُولُ أَحَدُ ابْنَىْ أُمِّ هَانِئٍ حَدَّثَنِي فَلَقِيتُ، أَنَا أَفْضَلَهُمَا، وَكَانَ، اسْمُهُ جَعْدَةَ وَكَانَتْ أُمُّ هَانِئٍ جَدَّتَهُ فَحَدَّثَنِي عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا فَدَعَى بِشَرَابٍ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَهَا فَشَرِبَتْ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَا إِنِّي كُنْتُ صَائِمَةً . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الصَّائِمُ الْمُتَطَوِّعُ أَمِينُ نَفْسِهِ إِنْ شَاءَ صَامَ وَإِنْ شَاءَ أَفْطَرَ " . قَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لَهُ أَأَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ أُمِّ هَانِئٍ قَالَ لاَ أَخْبَرَنِي أَبُو صَالِحٍ وَأَهْلُنَا عَنْ أُمِّ هَانِئٍ . وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ فَقَالَ عَنْ هَارُونَ ابْنِ بِنْتِ أُمِّ هَانِئٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ . وَرِوَايَةُ شُعْبَةَ أَحْسَنُ . هَكَذَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ عَنْ أَبِي دَاوُدَ فَقَالَ " أَمِينُ نَفْسِهِ " . وَحَدَّثَنَا غَيْرُ مَحْمُودٍ عَنْ أَبِي دَاوُدَ فَقَالَ " أَمِيرُ نَفْسِهِ أَوْ أَمِينُ نَفْسِهِ " . عَلَى الشَّكِّ وَهَكَذَا رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ شُعْبَةَ " أَمِينُ أَوْ أَمِيرُ نَفْسِهِ " عَلَى الشَّكِّ . قَالَ وَحَدِيثُ أُمِّ هَانِئٍ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ . وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الصَّائِمَ الْمُتَطَوِّعَ إِذَا أَفْطَرَ فَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِ إِلاَّ أَنْ يُحِبَّ أَنْ يَقْضِيَهُ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ وَالشَّافِعِيِّ .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у деди: мен Симок ибн Ҳарбнинг шундай деяётганини эшитар эдим: Умму Ҳониънинг икки ўғлидан бири менга ривоят қилди — мен уларнинг афзалроғи билан учрашдим, унинг исми Жаъда эди, Умму Ҳониъ эса унинг бувиси эди — у менга бувисидан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг олдига кирдилар ва ичимлик сўрадилар, сўнг ичдилар, кейин унга узатдилар ва у ҳам ичди. Сўнг у: «Ё Расулаллаҳ, мен рўзадор эдим-ку,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Нафл рўза тутувчи ўз нафсига аминхужадир (ўзига эгадир): хоҳласа тутади, хоҳласа оғзини очади,» дедилар. Шуъба деди: мен унга (Жаъдага): «Буни сен Умму Ҳониъдан эшитганмисан?» дедим. У: «Йўқ, менга Абу Солиҳ ва оиламиз Умму Ҳониъдан хабар берди,» деди. Ҳаммод ибн Салама бу ҳадисни Симок ибн Ҳарбдан ривоят қилиб: «Ҳорун ибни бинти Умму Ҳониъдан (Умму Ҳониънинг қиз набарасидан), у Умму Ҳониъдан,» деди. Шуъбанинг ривояти гўзалроқдир. Маҳмуд ибн Ғайлон бизга Абу Довуддан шундай ривоят қилди ва: «Амину нафсиҳи (ўз нафсига амин),» деди. Маҳмуддан бошқаси эса бизга Абу Довуддан ривоят қилиб: «Амиру нафсиҳи ёки амину нафсиҳи (ўз нафсининг амири ёки амини),» деб шак (иккиланиш) билан айтди. Шунингдек, бир неча йўл билан Шуъбадан: «Амину ёки амиру нафсиҳи,» деб шак билан ривоят қилинган. У деди: Умму Ҳониънинг ҳадиси иснодида гап (эътироз) бор. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқаларидан бўлган баъзи илм аҳлининг амали шу бўйичадир: нафл рўза тутувчи оғзини очса (рўзасини бузса), агар уни қазо қилишни хоҳламаса, унга қазо лозим эмас. Бу Суфён ас-Саврий, Аҳмад, Ишоқ ва Шофеийнинг қавлидир.