حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لْيُمْسِكْهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ ثُمَّ تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ أَمْسَكَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِنْ شَاءَ طَلَّقَ قَبْلَ أَنْ يَمَسَّ فَتِلْكَ الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ " .
Бизга ал-Қаънабий Моликдан, у Нофиъдан, у Абдуллаҳ ибн Умардан ривоят қилди. У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам замонларида хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилган эди. Шунда Умар ибн ал-Хаттоб бу ҳақда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўради. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Унга буюр, хотинини қайтариб олсин, сўнг уни пок бўлгунча, кейин яна ҳайз кўриб, кейин яна пок бўлгунча ушлаб турсин. Шундан кейин агар хоҳласа ушлаб қолсин, агар хоҳласа, унга яқинлашмасдан олдин талоқ қилсин. Мана шу, Аллаҳ субҳонаҳу аёллар талоқ қилинишини буюрган иддадир.»
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، طَلَّقَ امْرَأَةً لَهُ وَهِيَ حَائِضٌ تَطْلِيقَةً بِمَعْنَى حَدِيثِ مَالِكٍ .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди: Бизга ал-Лайс Нофиъдан ривоят қилди: Ибн Умар хотинини ҳайзли ҳолда бир бор талоқ қилди - Моликнинг ҳадиси маъносида.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَذَكَرَ ذَلِكَ عُمَرُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لْيُطَلِّقْهَا إِذَا طَهُرَتْ أَوْ وَهِيَ حَامِلٌ " .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди: Бизга Вакийъ Суфёндан, у Муҳаммад ибн Абдурраҳмон - оли Талҳанинг озод қилинган қули - дан, у Солимдан, у Ибн Умардан ривоят қилди. У хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилди. Умар буни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга зикр қилди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Унга буюр, хотинини қайтариб олсин, сўнг у пок бўлганида ёки ҳомиладор бўлса, талоқ қилсин.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَذَكَرَ ذَلِكَ عُمَرُ لِرَسُولِ صلى الله عليه وسلم فَتَغَيَّظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لْيُمْسِكْهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ فَتَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ طَلَّقَهَا طَاهِرًا قَبْلَ أَنْ يَمَسَّ فَذَلِكَ الطَّلاَقُ لِلْعِدَّةِ كَمَا أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди: Бизга Анбаса ривоят қилди: Бизга Юнус Ибн Шиҳобдан ривоят қилди: Менга Солим ибн Абдуллаҳ отасидан хабар берди. У хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилди. Умар буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга зикр қилди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ғазабландилар, сўнг дедилар: «Унга буюр, хотинини қайтариб олсин, сўнг уни пок бўлгунча, кейин яна ҳайз кўриб, сўнг пок бўлгунча ушлаб турсин. Кейин агар хоҳласа, унга яқинлашмасдан олдин пок ҳолида талоқ қилсин. Мана шу, Аллаҳ азза ва жалла буюргандек, идда учун талоқдир.»
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ جُبَيْرٍ، أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ كَمْ طَلَّقْتَ امْرَأَتَكَ فَقَالَ وَاحِدَةً .
Бизга ал-Ҳасан ибн Алий ривоят қилди: Бизга Абдурраззоқ ривоят қилди: Бизга Маъмар Айюбдан, у Ибн Сийрийндан хабар берди: Менга Юнус ибн Жубайр хабар берди. У Ибн Умардан: ‹Хотинингни неча бор талоқ қилдинг?› деб сўради. У: ‹Бир бор,› деди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ رَجُلٌ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ . قَالَ تَعْرِفُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ فَإِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ . فَأَتَى عُمَرُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَقَالَ " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لْيُطَلِّقْهَا فِي قُبُلِ عِدَّتِهَا " . قَالَ قُلْتُ فَيُعْتَدُّ بِهَا قَالَ فَمَهْ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ
Бизга ал-Қаънабий ривоят қилди: Бизга Язийд - яъни ибн Иброҳим - Муҳаммад ибн Сийрийндан ривоят қилди: Менга Юнус ибн Жубайр ривоят қилди. У айтди: Мен Абдуллаҳ ибн Умардан сўрадим: ‹Бир киши хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилди (қандай бўлади)?› дедим. У: ‹Абдуллаҳ ибн Умарни танийсанми?› деди. Мен: ‹Ҳа,› дедим. У: ‹Абдуллаҳ ибн Умар хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилган эди. Шунда Умар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб, ундан сўради. У зот: ‹Унга буюр, хотинини қайтариб олсин, сўнг иддасининг бошида (пок ҳолида) талоқ қилсин,› дедилар,› деди. Мен: ‹Бу (ҳайз пайтидаги талоқ) ҳисобга олинадими?› дедим. У: ‹Нима эди (албатта ҳисобланади)! Агар у (киши) ожиз қолиб, аҳмоқлик қилса, сен нима деб ўйлайсан?› деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَيْمَنَ، مَوْلَى عُرْوَةَ يَسْأَلُ ابْنَ عُمَرَ وَأَبُو الزُّبَيْرِ يَسْمَعُ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ حَائِضًا قَالَ طَلَّقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَ عُمَرُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَرَدَّهَا عَلَىَّ وَلَمْ يَرَهَا شَيْئًا وَقَالَ " إِذَا طَهُرَتْ فَلْيُطَلِّقْ أَوْ لِيُمْسِكْ " . قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَقَرَأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ } فِي قُبُلِ عِدَّتِهِنَّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ يُونُسُ بْنُ جُبَيْرٍ وَأَنَسُ بْنُ سِيرِينَ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَزَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ وَأَبُو الزُّبَيْرِ وَمَنْصُورٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ مَعْنَاهُمْ كُلُّهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ طَلَّقَ وَإِنْ شَاءَ أَمْسَكَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَمَّا رِوَايَةُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ وَنَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ ثُمَّ تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ طَلَّقَ وَإِنْ شَاءَ أَمْسَكَ وَرُوِيَ عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ نَحْوُ رِوَايَةِ نَافِعٍ وَالزُّهْرِيِّ وَالأَحَادِيثُ كُلُّهَا عَلَى خِلاَفِ مَا قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди: Бизга Абдурраззоқ ривоят қилди: Бизга Ибн Журайж хабар берди: Менга Абуз-Зубайр хабар берди. У Абдурраҳмон ибн Айман - Урванинг озод қилинган қули - нинг Ибн Умардан сўраганини, Абуз-Зубайр эса эшитиб турганини айтди. У: ‹Хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилган киши ҳақида нима дейсиз?› деди. У (Ибн Умар): ‹Абдуллаҳ ибн Умар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам замонларида хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилди. Шунда Умар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўраб: ‹Абдуллаҳ ибн Умар хотинини ҳайзли ҳолда талоқ қилди,› деди. Абдуллаҳ деди: У зот уни менга қайтардилар ва буни (талоқни) ҳеч нарса (санамадилар) деб ҳисобламадилар. Ва: ‹Пок бўлганида талоқ қилсин ёки ушлаб қолсин,› дедилар,› деди. Ибн Умар деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ‹Эй Набий, аёлларни талоқ қилсангиз, уларни талоқ қилинг› оятини ‹иддаларининг бошида (пок ҳолида)› деб ўқидилар. Абу Довуд деди: Бу ҳадисни Ибн Умардан Юнус ибн Жубайр, Анас ибн Сийрийн, Саъийд ибн Жубайр, Зайд ибн Аслам, Абуз-Зубайр ва Мансур Абу Воилдан ривоят қилганлар - уларнинг ҳаммасининг маъноси шуки, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга хотинини пок бўлгунча қайтариб олишни буюрдилар, сўнг агар хоҳласа талоқ қилсин, агар хоҳласа ушлаб қолсин. Шунингдек, буни Муҳаммад ибн Абдурраҳмон Солимдан, у Ибн Умардан ривоят қилган. Аммо Зуҳрийнинг Солимдан ва Нофиънинг Ибн Умардан ривоятига кўра, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга хотинини пок бўлгунча, кейин яна ҳайз кўриб, сўнг яна пок бўлгунча қайтариб олишни буюрдилар, кейин агар хоҳласа талоқ қилсин, агар хоҳласа ушлаб қолсин. Ато ал-Хуросўнийдан, у ал-Ҳасандан, у Ибн Умардан ҳам Нофиъ ва Зуҳрийнинг ривоятига ўхшаш ривоят қилинган. Барча ҳадислар Абуз-Зубайр айтганига хилофдир.