Назрни бажаришга буйруқ

Qasam va nazr · 4 ҳадис

باب مَا يُؤْمَرُ بِهِ مِنَ الْوَفَاءِ بِالنَّذْرِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُبَيْدٍ أَبُو قُدَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الأَخْنَسِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، ‏:‏ أَنَّ امْرَأَةً، أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ ‏:‏ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ أَنْ أَضْرِبَ عَلَى رَأْسِكَ بِالدُّفِّ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ أَوْفِي بِنَذْرِكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ إِنِّي نَذَرْتُ أَنْ أَذْبَحَ بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا، مَكَانٌ كَانَ يَذْبَحُ فِيهِ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ لِصَنَمٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ لِوَثَنٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ أَوْفِي بِنَذْرِكِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга ал-Ҳорис ибн Убайд Абу Қудома Убайдуллаҳ ибн ал-Ахнасдан, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан ривоят қилдики: Бир аёл Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келди ва деди: «Ё Расулуллаҳ, мен сенга (қайтиб келганингда) бошинг тепасида чилдирма (дуфф) чалишни назр қилган эдим.» У деди: «Назрингга вафо қил.» У деди: «Мен фалон-фалон жойда — жоҳилият аҳли қурбонлик сўядиган жойда — қурбонлик сўйишни назр қилдим.» У деди: «Санам учунми?» У деди: «Йўқ.» У деди: «Бут учунми?» У деди: «Йўқ.» У деди: «Назрингга вафо қил.»

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلاَبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتُ بْنُ الضَّحَّاكِ، قَالَ ‏:‏ نَذَرَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَنْحَرَ إِبِلاً بِبُوَانَةَ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏:‏ إِنِّي نَذَرْتُ أَنْ أَنْحَرَ إِبِلاً بِبُوَانَةَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏ هَلْ كَانَ فِيهَا وَثَنٌ مِنْ أَوْثَانِ الْجَاهِلِيَّةِ يُعْبَدُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا ‏:‏ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ هَلْ كَانَ فِيهَا عِيدٌ مِنْ أَعْيَادِهِمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا ‏:‏ لاَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏ أَوْفِ بِنَذْرِكَ، فَإِنَّهُ لاَ وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلاَ فِيمَا لاَ يَمْلِكُ ابْنُ آدَمَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Довуд ибн Рушайд ривоят қилди, бизга Шуайб ибн Ишоқ ал-Авзоийдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан ривоят қилиб деди: Менга Абу Қилоба ривоят қилди деди, менга Собит ибн аз-Заҳҳок ривоят қилиб деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам замонида бир киши Бувонада туялар сўйишни (наҳр қилишни) назр қилди. У Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келди ва деди: «Мен Бувонада туялар сўйишни назр қилдим.» Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «У ерда жоҳилиятнинг ибодат қилинадиган бутларидан бирор бут бормиди?» Улар дедилар: «Йўқ.» У деди: «У ерда уларнинг байрамларидан бирор байрам бўлармиди?» Улар дедилар: «Йўқ.» Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Назрингга вафо қил, чунки Аллаҳга осийликдаги назрга вафо (қилиш) йўқ, ва одам фарзанди эга бўлмаган нарсада (ҳам назр) йўқ.»

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ مِقْسَمٍ الثَّقَفِيُّ، مِنْ أَهْلِ الطَّائِفِ قَالَ حَدَّثَتْنِي سَارَّةُ بِنْتُ مِقْسَمٍ الثَّقَفِيِّ، أَنَّهَا سَمِعَتْ مَيْمُونَةَ بِنْتَ كَرْدَمٍ، قَالَتْ ‏:‏ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي فِي حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ ‏:‏ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلْتُ أُبِدُّهُ بَصَرِي، فَدَنَا إِلَيْهِ أَبِي وَهُوَ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ مَعَهُ دِرَّةٌ كَدِرَّةِ الْكُتَّابِ، فَسَمِعْتُ الأَعْرَابَ وَالنَّاسَ يَقُولُونَ ‏:‏ الطَّبْطَبِيَّةَ الطَّبْطَبِيَّةَ، فَدَنَا إِلَيْهِ أَبِي فَأَخَذَ بِقَدَمِهِ قَالَتْ ‏:‏ فَأَقَرَّ لَهُ وَوَقَفَ فَاسْتَمَعَ مِنْهُ فَقَالَ ‏:‏ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ إِنْ وُلِدَ لِي وَلَدٌ ذَكَرٌ أَنْ أَنْحَرَ عَلَى رَأْسِ بُوَانَةَ فِي عَقَبَةٍ مِنَ الثَّنَايَا عِدَّةً مِنَ الْغَنَمِ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ لاَ أَعْلَمُ إِلاَّ أَنَّهَا قَالَتْ خَمْسِينَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏ هَلْ بِهَا مِنَ الأَوْثَانِ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ فَأَوْفِ بِمَا نَذَرْتَ بِهِ لِلَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ فَجَمَعَهَا فَجَعَلَ يَذْبَحُهَا فَانْفَلَتَتْ مِنْهَا شَاةٌ فَطَلَبَهَا، وَهُوَ يَقُولُ ‏:‏ اللَّهُمَّ أَوْفِ عَنِّي نَذْرِي ‏.‏ فَظَفِرَهَا فَذَبَحَهَا ‏.‏

Бизга ал-Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Язид ибн Миқсам ас-Сақафий, Тоиф аҳлидан ривоят қилиб деди: Менга Сорра бинт Миқсам ас-Сақафий ривоят қилдики, у Маймуна бинт Кардамни эшитди. У деди: Мен отам билан Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳажида чиқдим ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни кўрдим. Одамларнинг «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам» деб айтаётганини эшитдим ва унга кўзимни тика бошладим. Отам унга яқинлашди, у эса ўз туяси устида эди, қўлида мактаб (устозлари)нинг қамчисига ўхшаш бир қамчи бор эди. Мен аъроблар ва одамларнинг «Қарсиллатма, қарсиллатма» деяётганини эшитдим. Отам унга яқинлашди ва қадамини (оёғини) ушлади. У деди: У (Набий) унга (эътибор бериб) тўхтади ва ундан эшитди. У деди: «Ё Расулуллаҳ, мен назр қилдимки, агар менга ўғил фарзанд туғилса, Бувона бошида, ағамалар (довонлар)дан бир довонда маълум миқдор қўй сўяман.» У (рови) деди: Билмадим, фақат у (Маймуна) эллик деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «У ерда бутлардан бирор нарса борми?» У деди: «Йўқ.» У деди: «У ҳолда Аллаҳга назр қилган нарсангга вафо қил.» У деди: Отам уларни тўплади ва сўя бошлади, улардан бир қўй қочиб қолди ва у уни қувиб: «Аллаҳим, назримни менинг ўрнимга адо қилгин» дерди. Ниҳоят уни тутиб олди ва сўйди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ كَرْدَمِ بْنِ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِيهَا، نَحْوَهُ مُخْتَصَرٌ مِنْهُ شَىْءٌ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ هَلْ بِهَا وَثَنٌ أَوْ عِيدٌ مِنْ أَعْيَادِ الْجَاهِلِيَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ لاَ ‏.‏ قُلْتُ ‏:‏ إِنَّ أُمِّي هَذِهِ عَلَيْهَا نَذْرٌ وَمَشْىٌ أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا وَرُبَّمَا قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ ‏:‏ أَنَقْضِيهِ عَنْهَا قَالَ ‏:‏ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Абу Бакр ал-Ҳанафий ривоят қилди, бизга Абдулҳамид ибн Жаъфар Амр ибн Шуайбдан, у Маймуна бинт Кардам ибн Суфёндан, у отасидан шунга ўхшаш, ундан бироз қисқартирилган ҳолда ривоят қилди. У деди: «У ерда бут ёки жоҳилият байрамларидан бирор байрам борми?» У деди: «Йўқ.» Мен дедим: «Мана шу онамнинг зиммасида назр ва пиёда юриш бор, мен уни унинг ўрнига адо қилайми?» — баъзан ибн Башшор: «уни унинг ўрнига адо қилайликми» деди — У деди: «Ҳа.»