حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ لَمَّا نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ قَالَ عُمَرُ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شِفَاءً فَنَزَلَتِ الآيَةُ الَّتِي فِي الْبَقَرَةِ { يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ } الآيَةَ قَالَ فَدُعِيَ عُمَرُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ قَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شِفَاءً فَنَزَلَتِ الآيَةُ الَّتِي فِي النِّسَاءِ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَقْرَبُوا الصَّلاَةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى } فَكَانَ مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ يُنَادِي أَلاَ لاَ يَقْرَبَنَّ الصَّلاَةَ سَكْرَانُ فَدُعِيَ عُمَرُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شِفَاءً فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ } قَالَ عُمَرُ انْتَهَيْنَا .
Бизга Аббод ибн Мусо ал-Хутталий ривоят қилди, бизга Исмоил — яъни Ибн Жаъфар — Исроилдан, у Абу Ишоқдан, у Амрдан, у Умар ибн ал-Хаттобдан хабар берди. У айтди: хамр тақиқи нозил бўлганда Умар деди: «Аллаҳим, бизга хамр борасида шифобахш баён бер». Шунда Бақара сурасидаги оят нозил бўлди: ‹Сендан хамр ва қимор ҳақида сўрайдилар. Айт: уларда катта гуноҳ бор›. У айтди: Умар чақирилиб, унга ўқиб берилди. У: «Аллаҳим, бизга хамр борасида шифобахш баён бер», деди. Шунда Нисо сурасидаги оят нозил бўлди: ‹Эй иймон келтирганлар, маст ҳолатингизда намозга яқинлашманглар›. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг жарчиси намоз иқомаси айтилганда: ‹Огоҳ бўлинглар, маст киши намозга яқинлашмасин!› деб жар солар эди. Умар чақирилиб, унга ўқиб берилди. У: «Аллаҳим, бизга хамр борасида шифобахш баён бер», деди. Шунда бу оят нозил бўлди: ‹Энди сиз тўхтайсизми?› Умар: «Тўхтадик», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ دَعَاهُ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَسَقَاهُمَا قَبْلَ أَنْ تُحَرَّمَ الْخَمْرُ فَأَمَّهُمْ عَلِيٌّ فِي الْمَغْرِبِ فَقَرَأَ { قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ } فَخَلَطَ فِيهَا فَنَزَلَتْ { لاَ تَقْرَبُوا الصَّلاَةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ } .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё Суфёндан ривоят қилди, бизга Ато ибн ас-Соиб Абу Абдурраҳмон ас-Суламийдан, у Али ибн Абу Толиб алайҳис-саломдан ривоят қилди: Ансорлардан бир киши уни ва Абдурраҳмон ибн Авфни таклиф қилди ва хамр тақиқланишидан олдин уларга ичирди. Али уларга шом намозида имомлик қилди ва ‹Айт: эй кофирлар› сурасини ўқиди, аммо унда чалкаштириб юборди. Шунда нозил бўлди: ‹Маст ҳолатингизда, нима деётганингизни билгунча намозга яқинлашманглар›.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَقْرَبُوا الصَّلاَةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى } وَ { يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ } نَسَخَتْهُمَا الَّتِي فِي الْمَائِدَةِ { إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنْصَابُ } الآيَةَ .
Бизга Аҳмад ибн Муҳаммад ал-Марвазий ривоят қилди, бизга Али ибн Ҳусайн ўз отасидан, у Язид ан-Наҳвийдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У айтди: ‹Эй иймон келтирганлар, маст ҳолатингизда намозга яқинлашманглар› ва ‹Сендан хамр ва қимор ҳақида сўрайдилар. Айт: уларда катта гуноҳ ва одамлар учун манфаатлар бор› оятларини Моида сурасидаги ‹Албатта, хамр, қимор, бутлар...› ояти насх қилди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كُنْتُ سَاقِيَ الْقَوْمِ حَيْثُ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ فِي مَنْزِلِ أَبِي طَلْحَةَ وَمَا شَرَابُنَا يَوْمَئِذٍ إِلاَّ الْفَضِيخُ فَدَخَلَ عَلَيْنَا رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ وَنَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا هَذَا مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Сулаймон ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд Собитдан, у Анасдан ривоят қилди. У айтди: хамр Абу Талҳанинг уйида тақиқланган пайтда мен қавмнинг соқийси (ичимлик қуювчиси) эдим. Ўша куни ичимлигимиз фақат фазих (етилмаган хурмодан тайёрланган ичимлик) эди. Олдимизга бир киши кириб деди: «Хамр тақиқланди» ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг жарчиси жар солди. Биз: «Бу Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг жарчисидир», дедик.