حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، ذَكْوَانَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا شَرِبُوا الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُمْ ثُمَّ إِنْ شَرِبُوا فَاجْلِدُوهُمْ ثُمَّ إِنْ شَرِبُوا فَاجْلِدُوهُمْ ثُمَّ إِنْ شَرِبُوا فَاقْتُلُوهُمْ " .
Бизга Мусо Ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Абон, Осимдан, у Абу Солиҳ Заквондан, у Муовия Ибн Абу Суфёндан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Агар улар хамр ичсалар, уларни қамчиланглар, сўнг агар яна ичсалар, уларни қамчиланглар, сўнг агар яна ичсалар, уларни қамчиланглар, сўнг агар яна ичсалар, уларни ўлдиринглар».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ بِهَذَا الْمَعْنَى قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ فِي الْخَامِسَةِ " إِنْ شَرِبَهَا فَاقْتُلُوهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا فِي حَدِيثِ أَبِي غُطَيْفٍ فِي الْخَامِسَةِ .
Бизга Мусо Ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод, Ҳумайд Ибн Язиддан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шу маънода айтди. У деди: Ўйлайманки, бешинчисида деди: «Агар уни (яна) ичса, уни ўлдиринглар». Абу Довуд деди: Абу Ғутайф ҳадисида ҳам бешинчисида шундай келган.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَاصِمٍ الأَنْطَاكِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا سَكِرَ فَاجْلِدُوهُ ثُمَّ إِنْ سَكِرَ فَاجْلِدُوهُ ثُمَّ إِنْ سَكِرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ الرَّابِعَةَ فَاقْتُلُوهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا حَدِيثُ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا شَرِبَ الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ الرَّابِعَةَ فَاقْتُلُوهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا حَدِيثُ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِنْ شَرِبُوا الرَّابِعَةَ فَاقْتُلُوهُمْ " . وَكَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَذَا حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالشَّرِيدِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَفِي حَدِيثِ الْجَدَلِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فَإِنْ عَادَ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ فَاقْتُلُوهُ " .
Бизга Наср Ибн Осим Антокий ривоят қилди, бизга Язид Ибн Ҳорун Воситий ривоят қилди, бизга Ибн Абу Зиъб, Ҳорис Ибн Абдурраҳмондан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Агар маст бўлса, уни қамчиланглар, сўнг агар яна маст бўлса, уни қамчиланглар, сўнг агар яна маст бўлса, уни қамчиланглар, агар тўртинчи марта қайтса, уни ўлдиринглар». Абу Довуд деди: Умар Ибн Абу Саламанинг ўз отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан келтирган ҳадиси ҳам шундай: «Агар хамр ичса, уни қамчиланглар, агар тўртинчи марта қайтса, уни ўлдиринглар». Абу Довуд деди: Суҳайлнинг Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан келтирган ҳадиси ҳам шундай: «Агар тўртинчи марта ичсалар, уларни ўлдиринглар». Ибн Абу Нуъмнинг Ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан келтирган ҳадиси ҳам шундай, Абдуллаҳ Ибн Амрнинг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, ва Шариднинг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан келтирган ҳадиси ҳам шундай. Жадалийнинг Муовиядан келтирган ҳадисида эса, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Агар учинчи ёки тўртинчи марта қайтса, уни ўлдиринглар».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنَا عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ فَاقْتُلُوهُ " . فَأُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ فَجَلَدَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِهِ فَجَلَدَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِهِ فَجَلَدَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِهِ فَجَلَدَهُ وَرَفَعَ الْقَتْلَ فَكَانَتْ رُخْصَةً . قَالَ سُفْيَانُ حَدَّثَ الزُّهْرِيُّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَعِنْدَهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ وَمُخَوَّلُ بْنُ رَاشِدٍ فَقَالَ لَهُمَا كُونَا وَافِدَىْ أَهْلِ الْعِرَاقِ بِهَذَا الْحَدِيثِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الشَّرِيدُ بْنُ سُوَيْدٍ وَشُرَحْبِيلُ بْنُ أَوْسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَأَبُو غُطَيْفٍ الْكِنْدِيُّ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ .
Бизга Аҳмад Ибн Абда Заббий ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, деди: Зуҳрий бизга Қабиса Ибн Зуайбдан хабар берди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Ким хамр ичса, уни қамчиланглар, агар қайтса, уни қамчиланглар, агар қайтса, уни қамчиланглар, агар учинчи ёки тўртинчи марта қайтса, уни ўлдиринглар». Сўнг ичган бир киши келтирилди, у уни қамчилади, сўнг яна келтирилди, у уни қамчилади, сўнг яна келтирилди, у уни қамчилади, сўнг яна келтирилди, у уни қамчилади ва ўлдиришни бекор қилди. Шундай қилиб бу рухсат бўлди. Суфён деди: Зуҳрий бу ҳадисни ривоят қилганида, унинг олдида Мансур Ибн Муътамир ва Мухаввал Ибн Рошид бор эди. У иккисига деди: Бу ҳадис билан Ироқ аҳлига элчи бўлинглар. Абу Довуд деди: Бу ҳадисни Шарид Ибн Сувайд, Шураҳбил Ибн Авс, Абдуллаҳ Ибн Амр, Абдуллаҳ Ибн Умар, Абу Ғутайф Киндий ва Абу Салама Ибн Абдурраҳмон Абу Ҳурайрадан ривоят қилишган.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ، عَنْ عُمَيْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رضى الله عنه قَالَ لاَ أَدِي - أَوْ مَا كُنْتُ لأَدِيَ - مَنْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ حَدًّا إِلاَّ شَارِبَ الْخَمْرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَسُنَّ فِيهِ شَيْئًا إِنَّمَا هُوَ شَىْءٌ قُلْنَاهُ نَحْنُ .
Бизга Исмоил Ибн Мусо Фазорий ривоят қилди, бизга Шарик, Абу Ҳусайндан, у Умайр Ибн Саиддан, у Алийдан, розияллаҳу анҳу, ривоят қилди. У деди: Мен ўзим ҳад жазосини берган кишининг диятини тўламайман — ёки тўлашга шай эмасман — хамр ичувчидан бошқасини, чунки Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам у ҳақда бирор нарса белгилаб қўймади, у фақат биз айтган нарсадир.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ الْمِصْرِيُّ ابْنُ أَخِي، رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ، قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الآنَ وَهُوَ فِي الرِّحَالِ يَلْتَمِسُ رَحْلَ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَقَالَ لِلنَّاسِ " اضْرِبُوهُ " . فَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِالنِّعَالِ وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِالْعَصَا وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِالْمِيتَخَةِ - قَالَ ابْنُ وَهْبٍ الْجَرِيدَةُ الرَّطْبَةُ - ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تُرَابًا مِنَ الأَرْضِ فَرَمَى بِهِ فِي وَجْهِهِ .
Бизга Сулаймон Ибн Довуд Маҳрий Мисрий — Ришдин Ибн Саъднинг жияни — ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, бизга Усома Ибн Зайд хабар берди: Ибн Шиҳоб унга Абдурраҳмон Ибн Азҳардан ривоят қилди. У деди: Гўё мен ҳозир Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга қараб турибман, у манзиллар орасида Холид Ибн Валиднинг манзилини излаб юрар эди. Шу ҳолда турганда, хамр ичган бир киши келтирилди. У одамларга деди: «Уни уринглар». Улардан баъзилари уни кавуш билан урди, баъзилари ҳасса билан урди, баъзилари ҳўл хурмо шохи билан урди — Ибн Ваҳб деди: «мийтаха» ҳўл хурмо новдасидир. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ердан тупроқ олиб, унинг юзига сочди.
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ خَالِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ عُقَيْلٍ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَزْهَرِ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِشَارِبٍ وَهُوَ بِحُنَيْنٍ فَحَثَى فِي وَجْهِهِ التُّرَابَ ثُمَّ أَمَرَ أَصْحَابَهُ فَضَرَبُوهُ بِنِعَالِهِمْ وَمَا كَانَ فِي أَيْدِيهِمْ حَتَّى قَالَ لَهُمُ " ارْفَعُوا " . فَرَفَعُوا فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ جَلَدَ أَبُو بَكْرٍ فِي الْخَمْرِ أَرْبَعِينَ ثُمَّ جَلَدَ عُمَرُ أَرْبَعِينَ صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ ثُمَّ جَلَدَ ثَمَانِينَ فِي آخِرِ خِلاَفَتِهِ ثُمَّ جَلَدَ عُثْمَانُ الْحَدَّيْنِ كِلَيْهِمَا ثَمَانِينَ وَأَرْبَعِينَ ثُمَّ أَثْبَتَ مُعَاوِيَةُ الْحَدَّ ثَمَانِينَ .
Бизга Ибн Сарҳ ривоят қилди, у деди: Мен тоғам Абдурраҳмон Ибн Абдулҳамиднинг китобида Уқайлдан топдим: Ибн Шиҳоб унга хабар берди, Абдуллаҳ Ибн Абдурраҳмон Ибн Азҳар унга ўз отасидан хабар берди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга Ҳунайнда бир ичувчи келтирилди, у унинг юзига тупроқ сепди, сўнг саҳобаларига буюрди, улар уни кавушлари ва қўлларидаги нарсалар билан уришди, токи у уларга: «Кўтаринглар (тўхтатинглар)» дегунча. Улар кўтаришди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам вафот этди. Кейин Абу Бакр хамр учун қирқ марта қамчилади, сўнг Умар ўз амирлигининг бошида қирқ марта қамчилади, сўнг халифалигининг охирида саксон марта қамчилади, сўнг Усмон иккала чегарани — саксон ва қирқни — ҳам қамчилади, сўнг Муовия ҳад жазосини саксон деб белгилади.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ الْفَتْحِ وَأَنَا غُلاَمٌ شَابٌّ يَتَخَلَّلُ النَّاسَ يَسْأَلُ عَنْ مَنْزِلِ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ فَأُتِيَ بِشَارِبٍ فَأَمَرَهُمْ فَضَرَبُوهُ بِمَا فِي أَيْدِيهِمْ فَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِالسَّوْطِ وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِعَصًا وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِنَعْلِهِ وَحَثَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم التُّرَابَ فَلَمَّا كَانَ أَبُو بَكْرٍ أُتِيَ بِشَارِبٍ فَسَأَلَهُمْ عَنْ ضَرْبِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي ضَرَبَهُ فَحَزَرُوهُ أَرْبَعِينَ فَضَرَبَ أَبُو بَكْرٍ أَرْبَعِينَ فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ كَتَبَ إِلَيْهِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ إِنَّ النَّاسَ قَدِ انْهَمَكُوا فِي الشُّرْبِ وَتَحَاقَرُوا الْحَدَّ وَالْعُقُوبَةَ . قَالَ هُمْ عِنْدَكَ فَسَلْهُمْ . وَعِنْدَهُ الْمُهَاجِرُونَ الأَوَّلُونَ فَسَأَلَهُمْ فَأَجْمَعُوا عَلَى أَنْ يَضْرِبَ ثَمَانِينَ . قَالَ وَقَالَ عَلِيٌّ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا شَرِبَ افْتَرَى فَأَرَى أَنْ يَجْعَلَهُ كَحَدِّ الْفِرْيَةِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَدْخَلَ عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ بَيْنَ الزُّهْرِيِّ وَبَيْنَ ابْنِ الأَزْهَرِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَزْهَرِ عَنْ أَبِيهِ .
Бизга Ҳасан Ибн Алий ривоят қилди, бизга Усмон Ибн Умар ривоят қилди, бизга Усома Ибн Зайд, Зуҳрийдан, у Абдурраҳмон Ибн Азҳардан ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни Фатҳ куни эрталаб кўрдим, мен ёш бола эдим, у одамлар орасидан ўтиб, Холид Ибн Валиднинг манзилини сўрар эди. Шунда бир ичувчи келтирилди, у уларга буюрди, улар қўлларидаги нарсалар билан уни уришди: улардан баъзиси қамчи билан урди, баъзиси ҳасса билан урди, баъзиси кавуши билан урди ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам тупроқ сепди. Абу Бакр (халифа) бўлганида, бир ичувчи келтирилди, у улардан Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам урган уришни сўради, улар уни қирқ деб тахмин қилишди. Шундай қилиб Абу Бакр қирқ марта урди. Умар (халифа) бўлганида, Холид Ибн Валид унга ёзди: Одамлар ичишга берилиб кетишди ва ҳад жазоси ва уқубатни менсимай қўйишди. У деди: Улар сенинг олдингда, улардан сўра. Унинг олдида биринчи муҳожирлар бор эди, у улардан сўради, улар саксон марта уришга келишишди. У деди: Алий деди: Киши ичса, беҳуда туҳмат қилади, шу сабабдан мен буни туҳмат ҳадидай қилишни кўраман. Абу Довуд деди: Уқайл Ибн Холид бу ҳадисда Зуҳрий билан Ибн Азҳар ўртасига Абдуллаҳ Ибн Абдурраҳмон Ибн Азҳарни ўз отасидан ривоят қилувчи сифатида киритди.