حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبِيدَةَ، : أَنَّ عَلِيًّا، ذَكَرَ أَهْلَ النَّهْرَوَانِ فَقَالَ : فِيهِمْ رَجُلٌ مُودَنُ الْيَدِ أَوْ مُخْدَجُ الْيَدِ، أَوْ مَثْدُونُ الْيَدِ لَوْلاَ أَنْ تَبْطَرُوا لَنَبَّأْتُكُمْ مَا وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ يَقْتُلُونَهُمْ عَلَى لِسَانِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم . قَالَ قُلْتُ : أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْهُ قَالَ : إِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ .
Бизга Муҳаммад ибн Убайд ва Муҳаммад ибн Исо — маъно бир хил — иккови ривоят қилиб деди: бизга Ҳаммод, Айюбдан, у Муҳаммаддан, у Абийдадан ривоят қилди: Али Наҳравон аҳлини эслаб деди: уларнинг ичида қўли майиб ёки қўли нуқсонли ёки қўли калта бир киши бор. Агар кибрланиб кетишингиздан қўрқмаганимда, Аллаҳ уларни ўлдирувчиларга Муҳаммад соллаллаҳу алайҳи васаллам тили орқали нимани ваъда қилганини сизларга хабар берган бўлардим. (Ровий) деди: мен: «Буни ундан ўзинг эшитганмидинг?» дедим. У: «Ҳа, Каъба Роббига қасамки» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ : بَعَثَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذُهَيْبَةٍ فِي تُرْبَتِهَا، فَقَسَّمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةٍ بَيْنَ : الأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ الْحَنْظَلِيِّ ثُمَّ الْمُجَاشِعِيِّ، وَبَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ الْفَزَارِيِّ وَبَيْنَ زَيْدِ الْخَيْلِ الطَّائِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي نَبْهَانَ وَبَيْنَ عَلْقَمَةَ بْنِ عُلاَثَةَ الْعَامِرِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي كِلاَبٍ قَالَ فَغَضِبَتْ قُرَيْشٌ وَالأَنْصَارُ وَقَالَتْ : يُعْطِي صَنَادِيدَ أَهْلِ نَجْدٍ وَيَدَعُنَا . فَقَالَ : " إِنَّمَا أَتَأَلَّفُهُمْ " . قَالَ : فَأَقْبَلَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ نَاتِئُ الْجَبِينِ كَثُّ اللِّحْيَةِ مَحْلُوقٌ قَالَ : اتَّقِ اللَّهَ يَا مُحَمَّدُ . فَقَالَ : " مَنْ يُطِعِ اللَّهَ إِذَا عَصَيْتُهُ أَيَأْمَنُنِي اللَّهُ عَلَى أَهْلِ الأَرْضِ وَلاَ تَأْمَنُونِي " . قَالَ : فَسَأَلَ رَجُلٌ قَتْلَهُ أَحْسِبُهُ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ - قَالَ - فَمَنَعَهُ . قَالَ : فَلَمَّا وَلَّى قَالَ : " إِنَّ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا أَوْ فِي عَقِبِ هَذَا قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يَقْتُلُونَ أَهْلَ الإِسْلاَمِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الأَوْثَانِ لَئِنْ أَنَا أَدْرَكْتُهُمْ قَتَلْتُهُمْ قَتْلَ عَادٍ " .
Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Суфён, отасидан, у Ибн Абу Нуъмдан, у Абу Саъид ал-Худрийдан хабар берди, у деди: Али алайҳиссалом Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга тупроғи билан бирга бир оз олтин жўнатди. У буни тўрт киши ўртасида тақсимлади: ал-Ақраъ ибн Ҳобис ал-Ҳанзалий, сўнгра ал-Мужошиъий; Уяйна ибн Бадр ал-Фазорий; Зайд ал-Хайл ат-Тоий, сўнгра Бану Набҳондан бири; ва Алқама ибн Улоса ал-Омирий, сўнгра Бану Килобдан бири ўртасида. (Ровий) деди: Қурайш ва Ансор ғазабланиб: «У Нажд аҳлининг бойларига беради-ю, бизни ташлаб қўяди» дейишди. Шунда у: «Мен уларнинг кўнглини овламоқдаман» деди. (Ровий) деди: Сўнг кўзлари ботиқ, ёноқлари туртиб чиққан, пешонаси дўнг, соқоли қуюқ, боши қирилган бир киши келиб: «Аллаҳдан қўрқ, эй Муҳаммад» деди. Шунда у: «Агар мен Аллаҳга осий бўлсам, ким Аллаҳга итоат қилади? Аллаҳ мени ер аҳлига (омонатдор қилиб) ишонади-ю, сизлар менга ишонмайсизларми?» деди. (Ровий) деди: Сўнг бир киши — мен уни Холид ибн Валиддир деб ўйлайман — уни ўлдиришга рухсат сўради. (Расулуллаҳ) унга монелик қилди. (Ровий) деди: Қачонки у (киши) орқасига бурилиб кетганда, (Расулуллаҳ) деди: «Албатта бу кишининг наслидан ёки бу кишининг изидан шундай қавм чиқадики, улар Қуръан ўқийдилар, лекин у томоқларидан ўтмайди. Улар Исломдан ўқ ёйдан отилиб чиқиб кетгандек чиқиб кетадилар. Улар Ислом аҳлини ўлдирадилар ва бутпарастларни тарк этадилар. Агар мен уларга етишсам, уларни Од (қавми)ни ўлдиргандек ўлдирган бўлардим».
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَاصِمٍ الأَنْطَاكِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، وَمُبَشِّرٌ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْمَاعِيلَ الْحَلَبِيَّ عَنْ أَبِي عَمْرٍو، قَالَ - يَعْنِي الْوَلِيدَ - حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : " سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي اخْتِلاَفٌ وَفُرْقَةٌ، قَوْمٌ يُحْسِنُونَ الْقِيلَ وَيُسِيئُونَ الْفِعْلَ وَيَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ لاَ يَرْجِعُونَ حَتَّى يَرْتَدَّ عَلَى فُوقِهِ هُمْ شَرُّ الْخَلْقِ وَالْخَلِيقَةِ طُوبَى لِمَنْ قَتَلَهُمْ وَقَتَلُوهُ، يَدْعُونَ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ وَلَيْسُوا مِنْهُ فِي شَىْءٍ، مَنْ قَاتَلَهُمْ كَانَ أَوْلَى بِاللَّهِ مِنْهُمْ " . قَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا سِيمَاهُمْ قَالَ : " التَّحْلِيقُ " .
Бизга Наср ибн Осим ал-Антокий ривоят қилди, бизга ал-Валид ва Мубашшир — яъни Ибн Исмоил ал-Ҳалабий — Абу Амрдан ривоят қилди, ал-Валид деди: бизга Абу Амр ривоят қилди, у деди: менга Қатода, Абу Саъид ал-Худрий ва Анас ибн Моликдан, улар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди, у деди: «Тез орада умматимда ихтилоф ва бўлиниш бўлади. Бир қавм бўлиб, улар яхши гапирадилар-у, ёмон амал қиладилар; Қуръан ўқийдилар, лекин у кекирдакларидан ўтмайди. Улар Дийндан ўқ ёйдан отилиб чиққандек чиқиб кетадилар ва ўқнинг пайконига қайтмагунча қайтмайдилар (яъни қайтмайдилар). Улар махлуқотлар ва халойиқнинг энг ёмонидирлар. Уларни ўлдирган ва улар томонидан ўлдирилган кишига хушхабар бўлсин! Улар Аллаҳнинг Китобига даъват қиладилар, лекин ўзлари ундан ҳеч нарсада эмаслар. Ким уларга қарши жанг қилса, у Аллаҳга улардан кўра яқинроқдир». Улар: «Эй Расулуллаҳ, уларнинг белгиси нима?» дейишди. У: «Бошни қириб ташлаш» деди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ قَالَ : " سِيمَاهُمُ التَّحْلِيقُ وَالتَّسْبِيدُ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمْ فَأَنِيمُوهُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ : التَّسْبِيدُ اسْتِئْصَالُ الشَّعْرِ .
Бизга Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар, Қатодадан, у Анасдан хабар берди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шунга ўхшаш (ҳадис айтиб) деди: «Уларнинг белгиси бошни қириш ва сочни бутунлай юлиб ташлашдир. Бас, қачон уларни кўрсангиз, уларни ўлдиринг». Абу Довуд деди: «ат-тасбийд» — бу сочни бутунлай йўқ қилишдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ خَيْثَمَةَ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ : إِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثًا فَلأَنْ أَخِرَّ مِنَ السَّمَاءِ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَكْذِبَ عَلَيْهِ وَإِذَا حَدَّثْتُكُمْ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ فَإِنَّمَا الْحَرْبُ خُدْعَةٌ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ : " يَأْتِي فِي آخِرِ الزَّمَانِ قَوْمٌ حُدَثَاءُ الأَسْنَانِ سُفَهَاءُ الأَحْلاَمِ، يَقُولُونَ مِنْ قَوْلِ خَيْرِ الْبَرِيَّةِ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، لاَ يُجَاوِزُ إِيمَانُهُمْ حَنَاجِرَهُمْ، فَأَيْنَمَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاقْتُلُوهُمْ، فَإِنَّ قَتْلَهُمْ أَجْرٌ لِمَنْ قَتَلَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Суфён хабар берди, бизга аъмаш, Хайсамадан, у Сувайд ибн Ғафаладан ривоят қилди, у деди: Али деди: «Қачон мен сизларга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ҳадис айтсам, осмондан қулаб тушишим менга унга нисбатан ёлғон тўқишимдан кўра суюклироқдир. Ва қачон мен сизларга ўзим билан сизнинг ўртангиздаги (иш) ҳақида гапирсам, албатта уруш ҳийладир». Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Охир замонда ёшлари кичик, ақллари энгил бир қавм келади. Улар халойиқнинг энг яхшисининг (яъни Расулнинг) сўзидан гапирадилар, лекин Исломдан ўқ ёйдан отилиб чиққандек чиқиб кетадилар. Имонлари кекирдакларидан ўтмайди. Бас, қаерда уларни учратсангиз, уларни ўлдиринг, чунки уларни ўлдириш уларни ўлдирган киши учун Қиёмат кунида ажрдир».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ، : أَنَّهُ كَانَ فِي الْجَيْشِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ الَّذِينَ سَارُوا إِلَى الْخَوَارِجِ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ : " يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَيْسَتْ قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ شَيْئًا وَلاَ صَلاَتُكُمْ إِلَى صَلاَتِهِمْ شَيْئًا وَلاَ صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ شَيْئًا، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ، لاَ تُجَاوِزُ صَلاَتُهُمْ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا قُضِيَ لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم لَنَكَلُوا عَلَى الْعَمَلِ، وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلاً لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَتْ لَهُ ذِرَاعٌ، عَلَى عَضُدِهِ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْىِ عَلَيْهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ " . أَفَتَذْهَبُونَ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَأَهْلِ الشَّامِ وَتَتْرُكُونَ هَؤُلاَءِ يَخْلُفُونَكُمْ فِي ذَرَارِيِّكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَكُونُوا هَؤُلاَءِ الْقَوْمَ، فَإِنَّهُمْ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ، وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ . قَالَ : سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ : فَنَزَّلَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ مَنْزِلاً مَنْزِلاً حَتَّى مَرَّ بِنَا عَلَى قَنْطَرَةٍ قَالَ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا وَعَلَى الْخَوَارِجِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ الرَّاسِبِيُّ فَقَالَ لَهُمْ : أَلْقُوا الرِّمَاحَ وَسُلُّوا السُّيُوفَ مِنْ جُفُونِهَا، فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يُنَاشِدُوكُمْ كَمَا نَاشَدُوكُمْ يَوْمَ حَرُورَاءَ قَالَ : فَوَحَّشُوا بِرِمَاحِهِمْ وَاسْتَلُّوا السُّيُوفَ وَشَجَرَهُمُ النَّاسُ بِرِمَاحِهِمْ - قَالَ - وَقَتَلُوا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضِهِمْ . قَالَ : وَمَا أُصِيبَ مِنَ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ رَجُلاَنِ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : الْتَمِسُوا فِيهِمُ الْمُخْدَجَ فَلَمْ يَجِدُوا قَالَ : فَقَامَ عَلِيٌّ رضى الله عنه بِنَفْسِهِ حَتَّى أَتَى نَاسًا قَدْ قُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ : أَخْرِجُوهُمْ فَوَجَدُوهُ مِمَّا يَلِي الأَرْضَ فَكَبَّرَ وَقَالَ : صَدَقَ اللَّهُ وَبَلَّغَ رَسُولُهُ . فَقَامَ إِلَيْهِ عَبِيدَةُ السَّلْمَانِيُّ فَقَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَقَدْ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ : إِي وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ حَتَّى اسْتَحْلَفَهُ ثَلاَثًا وَهُوَ يَحْلِفُ .
Бизга Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ, Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан, у Салама ибн Куҳайлдан ривоят қилди, у деди: менга Зайд ибн Ваҳб ал-Жуҳаний хабар бердики, у Али алайҳиссалом билан бирга Хаворижга юриш қилган қўшинда эди. Али алайҳиссалом деди: «Эй одамлар, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитганман: ‹Умматимдан бир қавм чиқадики, улар Қуръан ўқийдилар, сизларнинг қироатингиз уларнинг қироатига нисбатан ҳеч нарса эмас, намозингиз уларнинг намозига нисбатан ҳеч нарса эмас, рўзангиз уларнинг рўзасига нисбатан ҳеч нарса эмас. Улар Қуръан ўқийдилар, уни ўзлари учун (фойдали) деб ҳисоблайдилар, ҳолбуки у уларга қаршидир. Намозлари кекирдакларидан ўтмайди. Улар Исломдан ўқ ёйдан отилиб чиққандек чиқиб кетадилар. Агар уларга етадиган қўшин Пайғамбари соллаллаҳу алайҳи васаллам тили орқали улар учун нима ҳукм қилинганини билсалар эди, амалдан (ишониб, бошқа) амалдан тўхтаб қолардилар. Бунинг аломати шуки, улар ичида бир киши бўлиб, унинг елкаси (билагининг юқори қисми) бор-у, билаги (пастки қисми) йўқ. Елкасида эмчакнинг сўрғичи каби нарса бўлиб, унда оқ тукчалар бордир›. Бас, сизлар Муовия ва Шом аҳлига кетиб, буларни ортингизда бола-чақангиз ва мол-мулкингиз орасида қолдириб кетасизларми? Аллаҳга қасамки, мен шуларнинг ўша қавм бўлишини умид қиламан, чунки улар ҳаром қонни тўкдилар ва одамларнинг чорваларига ҳужум қилдилар. Бас, Аллаҳ исми билан юринглар». Салама ибн Куҳайл деди: Зайд ибн Ваҳб мени манзилма-манзил олиб борди, ҳатто у бизни бир кўприкдан ўтказди. (У) деди: Қачон биз тўқнашганимизда, Хавориж устида Абдуллаҳ ибн Ваҳб ар-Росибий бор эди. У уларга: «Найзаларни ташланглар ва қиличларни қинийдан суғуринглар, чунки мен улар сизларни Ҳаруро кунидагидек (сулҳга) даъват қилишларидан қўрқаман» деди. (Ровий) деди: Бас, улар найзаларини улоқтириб, қиличларни суғурдилар ва одамлар уларни найзалари билан санчдилар. (Ровий) деди: Улар бир-бирларининг устига (йиқилиб) ўлдирилдилар. (Ровий) деди: Ўша куни одамлардан фақат икки киши (шаҳид) бўлди, холос. Шунда Али алайҳиссалом: «Уларнинг ичидан ўша майиб (қўлли)ни қидиринглар» деди. Лекин топа олмадилар. (Ровий) деди: Сўнг Али розияллаҳу анҳу ўзи туриб, бир-бирларининг устига ўлдирилган кишилар олдига келди ва: «Уларни тортиб олинглар» деди. Бас, уни ерга тегиб турган (жасадлар тагидан) топдилар. У такбир айтиб: «Аллаҳ рост деди ва Расули етказди» деди. Шунда Абийда ас-Салмоний унинг олдига туриб: «Эй амирал-муъминин, Ундан ўзга илоҳ бўлмаган Аллаҳ ҳаққи, сен буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитганмидинг?» деди. У: «Ҳа, Ундан ўзга илоҳ бўлмаган Аллаҳга қасам» деди. Ҳатто у уни уч марта қасам ичишга мажбур қилди ва у қасам ичди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ جَمِيلِ بْنِ مُرَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَضِيءِ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : اطْلُبُوا الْمُخْدَجَ . فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَاسْتَخْرَجُوهُ مِنْ تَحْتِ الْقَتْلَى فِي طِينٍ، قَالَ أَبُو الْوَضِيءِ : فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حَبَشِيٌّ عَلَيْهِ قُرَيْطَقٌ لَهُ إِحْدَى يَدَيْنِ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ عَلَيْهَا شُعَيْرَاتٌ مِثْلُ شُعَيْرَاتِ الَّتِي تَكُونُ عَلَى ذَنَبِ الْيَرْبُوعِ .
Бизга Муҳаммад ибн Убайд ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд, Жамил ибн Муррадан ривоят қилди, у деди: бизга Абулвазий ривоят қилди, у деди: Али алайҳиссалом: «Ўша майиб (қўлли)ни қидиринглар» деди. Сўнг ҳадисни эслатди (зикр қилди). Бас, улар уни ўлдирилганлар тагидан, лой ичидан топиб чиқардилар. Абулвазий деди: Гўё мен унга қараб тургандекман: у ҳабаший бўлиб, устида қисқа кўйлак (қуртақ) бор эди. Унинг қўлларидан бири аёлнинг эмчаги каби бўлиб, унда ербў (саҳро кемирувчиси) думи устидаги тукчалар каби тукчалар бор эди.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ : إِنْ كَانَ ذَلِكَ الْمُخْدَجَ لَمَعَنَا يَوْمَئِذٍ فِي الْمَسْجِدِ نُجَالِسُهُ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ، وَكَانَ فَقِيرًا وَرَأَيْتُهُ مَعَ الْمَسَاكِينِ يَشْهَدُ طَعَامَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَعَ النَّاسِ وَقَدْ كَسَوْتُهُ بُرْنُسًا لِي . قَالَ أَبُو مَرْيَمَ : وَكَانَ الْمُخْدَجُ يُسَمَّى نَافِعًا ذَا الثُّدَيَّةِ، وَكَانَ فِي يَدِهِ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ عَلَى رَأْسِهِ حَلَمَةٌ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْىِ عَلَيْهِ شُعَيْرَاتٌ مِثْلُ سِبَالَةِ السِّنَّوْرِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ : وَهُوَ عِنْدَ النَّاسِ اسْمُهُ حَرْقُوسُ .
Бизга Бишр ибн Холид ривоят қилди, бизга Шабаба ибн Саввор, Нуъайм ибн Ҳакимдан, у Абу Марямдан ривоят қилди, у деди: Ўша майиб (қўлли) киши ўша куни биз билан масжидда эди. Биз у билан кечаю кундуз бирга ўтирардик. У фақир эди ва мен уни мискинлар билан бирга Али алайҳиссаломнинг таомида одамлар билан ҳозир бўлганини кўрдим. Мен унга ўзимнинг бир бурнусимни (бошли кийим) кийдирган эдим. Абу Марям деди: Ўша майиб (қўлли) Нофиъ Зус-Судайя деб аталарди. Унинг қўлида аёлнинг эмчаги каби нарса бор эди, унинг бошида эмчак сўрғичи каби сўрғич бўлиб, унда мушукнинг мўйлови каби тукчалар бор эди. Абу Довуд деди: У одамлар наздида исми Ҳарқус деб аталарди.