حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ، : أَنَّهُ كَانَ فِي الْجَيْشِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ الَّذِينَ سَارُوا إِلَى الْخَوَارِجِ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ : " يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَيْسَتْ قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ شَيْئًا وَلاَ صَلاَتُكُمْ إِلَى صَلاَتِهِمْ شَيْئًا وَلاَ صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ شَيْئًا، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ، لاَ تُجَاوِزُ صَلاَتُهُمْ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا قُضِيَ لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم لَنَكَلُوا عَلَى الْعَمَلِ، وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلاً لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَتْ لَهُ ذِرَاعٌ، عَلَى عَضُدِهِ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْىِ عَلَيْهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ " . أَفَتَذْهَبُونَ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَأَهْلِ الشَّامِ وَتَتْرُكُونَ هَؤُلاَءِ يَخْلُفُونَكُمْ فِي ذَرَارِيِّكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَكُونُوا هَؤُلاَءِ الْقَوْمَ، فَإِنَّهُمْ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ، وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ . قَالَ : سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ : فَنَزَّلَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ مَنْزِلاً مَنْزِلاً حَتَّى مَرَّ بِنَا عَلَى قَنْطَرَةٍ قَالَ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا وَعَلَى الْخَوَارِجِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ الرَّاسِبِيُّ فَقَالَ لَهُمْ : أَلْقُوا الرِّمَاحَ وَسُلُّوا السُّيُوفَ مِنْ جُفُونِهَا، فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يُنَاشِدُوكُمْ كَمَا نَاشَدُوكُمْ يَوْمَ حَرُورَاءَ قَالَ : فَوَحَّشُوا بِرِمَاحِهِمْ وَاسْتَلُّوا السُّيُوفَ وَشَجَرَهُمُ النَّاسُ بِرِمَاحِهِمْ - قَالَ - وَقَتَلُوا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضِهِمْ . قَالَ : وَمَا أُصِيبَ مِنَ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ رَجُلاَنِ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : الْتَمِسُوا فِيهِمُ الْمُخْدَجَ فَلَمْ يَجِدُوا قَالَ : فَقَامَ عَلِيٌّ رضى الله عنه بِنَفْسِهِ حَتَّى أَتَى نَاسًا قَدْ قُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ : أَخْرِجُوهُمْ فَوَجَدُوهُ مِمَّا يَلِي الأَرْضَ فَكَبَّرَ وَقَالَ : صَدَقَ اللَّهُ وَبَلَّغَ رَسُولُهُ . فَقَامَ إِلَيْهِ عَبِيدَةُ السَّلْمَانِيُّ فَقَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَقَدْ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ : إِي وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ حَتَّى اسْتَحْلَفَهُ ثَلاَثًا وَهُوَ يَحْلِفُ .
Бизга Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ, Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан, у Салама ибн Куҳайлдан ривоят қилди, у деди: менга Зайд ибн Ваҳб ал-Жуҳаний хабар бердики, у Али алайҳиссалом билан бирга Хаворижга юриш қилган қўшинда эди. Али алайҳиссалом деди: «Эй одамлар, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитганман: ‹Умматимдан бир қавм чиқадики, улар Қуръан ўқийдилар, сизларнинг қироатингиз уларнинг қироатига нисбатан ҳеч нарса эмас, намозингиз уларнинг намозига нисбатан ҳеч нарса эмас, рўзангиз уларнинг рўзасига нисбатан ҳеч нарса эмас. Улар Қуръан ўқийдилар, уни ўзлари учун (фойдали) деб ҳисоблайдилар, ҳолбуки у уларга қаршидир. Намозлари кекирдакларидан ўтмайди. Улар Исломдан ўқ ёйдан отилиб чиққандек чиқиб кетадилар. Агар уларга етадиган қўшин Пайғамбари соллаллаҳу алайҳи васаллам тили орқали улар учун нима ҳукм қилинганини билсалар эди, амалдан (ишониб, бошқа) амалдан тўхтаб қолардилар. Бунинг аломати шуки, улар ичида бир киши бўлиб, унинг елкаси (билагининг юқори қисми) бор-у, билаги (пастки қисми) йўқ. Елкасида эмчакнинг сўрғичи каби нарса бўлиб, унда оқ тукчалар бордир›. Бас, сизлар Муовия ва Шом аҳлига кетиб, буларни ортингизда бола-чақангиз ва мол-мулкингиз орасида қолдириб кетасизларми? Аллаҳга қасамки, мен шуларнинг ўша қавм бўлишини умид қиламан, чунки улар ҳаром қонни тўкдилар ва одамларнинг чорваларига ҳужум қилдилар. Бас, Аллаҳ исми билан юринглар». Салама ибн Куҳайл деди: Зайд ибн Ваҳб мени манзилма-манзил олиб борди, ҳатто у бизни бир кўприкдан ўтказди. (У) деди: Қачон биз тўқнашганимизда, Хавориж устида Абдуллаҳ ибн Ваҳб ар-Росибий бор эди. У уларга: «Найзаларни ташланглар ва қиличларни қинийдан суғуринглар, чунки мен улар сизларни Ҳаруро кунидагидек (сулҳга) даъват қилишларидан қўрқаман» деди. (Ровий) деди: Бас, улар найзаларини улоқтириб, қиличларни суғурдилар ва одамлар уларни найзалари билан санчдилар. (Ровий) деди: Улар бир-бирларининг устига (йиқилиб) ўлдирилдилар. (Ровий) деди: Ўша куни одамлардан фақат икки киши (шаҳид) бўлди, холос. Шунда Али алайҳиссалом: «Уларнинг ичидан ўша майиб (қўлли)ни қидиринглар» деди. Лекин топа олмадилар. (Ровий) деди: Сўнг Али розияллаҳу анҳу ўзи туриб, бир-бирларининг устига ўлдирилган кишилар олдига келди ва: «Уларни тортиб олинглар» деди. Бас, уни ерга тегиб турган (жасадлар тагидан) топдилар. У такбир айтиб: «Аллаҳ рост деди ва Расули етказди» деди. Шунда Абийда ас-Салмоний унинг олдига туриб: «Эй амирал-муъминин, Ундан ўзга илоҳ бўлмаган Аллаҳ ҳаққи, сен буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитганмидинг?» деди. У: «Ҳа, Ундан ўзга илоҳ бўлмаган Аллаҳга қасам» деди. Ҳатто у уни уч марта қасам ичишга мажбур қилди ва у қасам ичди.