حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ سَمِعْتُ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " تَصَدَّقُوا فَإِنَّهُ يَأْتِي عَلَيْكُمْ زَمَانٌ يَمْشِي الرَّجُلُ بِصَدَقَتِهِ، فَلاَ يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا يَقُولُ الرَّجُلُ لَوْ جِئْتَ بِهَا بِالأَمْسِ لَقَبِلْتُهَا، فَأَمَّا الْيَوْمَ فَلاَ حَاجَةَ لِي بِهَا ".
Одам бизга айтди: Шуъба бизга айтди: Маъбад ибн Холид бизга айтди: Мен Ҳориса ибн Ваҳбни шундай деганини эшитди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай деганини эшитди: Тасаддуқ қилинг, чунки сизларга бир замон келади-ки, киши садақаси билан (уни бергани) юради, аммо уни қабул қиладиган ҳеч кимни топмайди. Киши: ‹Агар буни кеча келтирган бўлганингда, мен уни қабул қилар эдим, аммо бугун менинг унга ҳожатим йўқ› дейди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَكْثُرَ فِيكُمُ الْمَالُ فَيَفِيضَ، حَتَّى يُهِمَّ رَبَّ الْمَالِ مَنْ يَقْبَلُ صَدَقَتَهُ، وَحَتَّى يَعْرِضَهُ فَيَقُولَ الَّذِي يَعْرِضُهُ عَلَيْهِ لاَ أَرَبَ لِي ".
Абул-Ямон бизга айтди: Шуъайб бизга хабар берди: Абуз-Зинод бизга айтди, Абдурраҳмондан, у Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан: У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Соат (қиёмат) қоим бўлмайди, токи сизларда мол кўпайиб тошмагунча, ҳатто мол эгасини: ‹Садақамни ким қабул қилади?› (деган ташвиш) қийнагунча, ва ҳатто у (садақани) таклиф қилганида, таклиф қилинган киши: ‹Менинг (унга) ҳожатим йўқ› дегунча» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ، أَخْبَرَنَا سَعْدَانُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُجَاهِدٍ، حَدَّثَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ الطَّائِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَهُ رَجُلاَنِ أَحَدُهُمَا يَشْكُو الْعَيْلَةَ، وَالآخَرُ يَشْكُو قَطْعَ السَّبِيلِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا قَطْعُ السَّبِيلِ فَإِنَّهُ لاَ يَأْتِي عَلَيْكَ إِلاَّ قَلِيلٌ حَتَّى تَخْرُجَ الْعِيرُ إِلَى مَكَّةَ بِغَيْرِ خَفِيرٍ، وَأَمَّا الْعَيْلَةُ فَإِنَّ السَّاعَةَ لاَ تَقُومُ حَتَّى يَطُوفَ أَحَدُكُمْ بِصَدَقَتِهِ لاَ يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا مِنْهُ، ثُمَّ لَيَقِفَنَّ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَىِ اللَّهِ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ حِجَابٌ وَلاَ تُرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ، ثُمَّ لَيَقُولَنَّ لَهُ أَلَمْ أُوتِكَ مَالاً فَلَيَقُولَنَّ بَلَى. ثُمَّ لَيَقُولَنَّ أَلَمْ أُرْسِلْ إِلَيْكَ رَسُولاً فَلَيَقُولَنَّ بَلَى. فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ النَّارَ، ثُمَّ يَنْظُرُ عَنْ شِمَالِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ النَّارَ، فَلْيَتَّقِيَنَّ أَحَدُكُمُ النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ ".
Абдуллаҳ ибн Муҳаммад бизга айтди: Абу Осим Набил бизга айтди: Саъдон ибн Бишр бизга хабар берди: Абу Мужоҳид бизга айтди: Муҳилл ибн Халифа Тоий бизга айтди: У деди: Мен Адий ибн Ҳотам розияллаҳу анҳуни шундай деганини эшитди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдида эдим. У зотга икки киши келди, бири йўқчилик (қашшоқлик)дан шикоят қилар, бошқаси йўл кесилишидан (йўлтўсарликдан) шикоят қилар эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Йўл кесилишига келса, оз (вақт) ўтмай, карвон Маккагача ҳимоячисиз (хавфсиз) чиқадиган бўлади. Йўқчиликка келса, Соат (қиёмат) қоим бўлмайди, токи бирингиз садақаси билан айланиб, уни ундан қабул қиладиган ҳеч кимни топмайдиган бўлмагунча. Сўнг албатта бирингиз Аллаҳ ҳузурида туради — унинг билан У(Аллаҳ) орасида на тўсиқ (парда), на унга таржима қиладиган таржимон бўлмайди. Сўнг У(Аллаҳ) унга: ‹Сенга мол бермадимми?› дейди, у: ‹Ҳа (бердинг)› дейди. Сўнг: ‹Сенга расул (элчи) юбормадимми?› дейди, у: ‹Ҳа (юбординг)› дейди. У ўнг томонига қарайди, фақат дўзахни кўради, сўнг чап томонига қарайди, фақат дўзахни кўради. Бас, бирингиз дўзахдан сақлансин, гарчи ярим дана хурмо билан бўлса ҳам, агар топмаса, яхши (чиройли) бир сўз билан бўлса ҳам» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَطُوفُ الرَّجُلُ فِيهِ بِالصَّدَقَةِ مِنَ الذَّهَبِ ثُمَّ لاَ يَجِدُ أَحَدًا يَأْخُذُهَا مِنْهُ، وَيُرَى الرَّجُلُ الْوَاحِدُ يَتْبَعُهُ أَرْبَعُونَ امْرَأَةً، يَلُذْنَ بِهِ مِنْ قِلَّةِ الرِّجَالِ وَكَثْرَةِ النِّسَاءِ ".
Муҳаммад ибн Ало бизга айтди: Абу Усома бизга айтди, Бурайддан, у Абу Бурдадан, у Абу Мусо розияллаҳу анҳудан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан: У зот: «Албатта одамларга бир замон келади-ки, унда киши олтиндан (иборат) садақаси билан айланади, сўнг уни ундан оладиган ҳеч кимни топмайди. Ва бир кишини кўрилади-ки, унга қирқ аёл эргашади, эркакларнинг камлиги ва аёлларнинг кўплигидан унга паноҳ тортади» дедилар.