حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَىُّ مَسْجِدٍ وُضِعَ فِي الأَرْضِ أَوَّلُ قَالَ " الْمَسْجِدُ الْحَرَامُ ". قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَىٌّ قَالَ " الْمَسْجِدُ الأَقْصَى ". قُلْتُ كَمْ كَانَ بَيْنَهُمَا قَالَ " أَرْبَعُونَ سَنَةً، ثُمَّ أَيْنَمَا أَدْرَكَتْكَ الصَّلاَةُ بَعْدُ فَصَلِّهْ، فَإِنَّ الْفَضْلَ فِيهِ ".
Мусо ибн Исмоил бизга айтди, Абдулвоҳид бизга айтди, Аъмаш бизга айтди, Иброҳим Таймий бизга айтди, отасидан, у деди: Абу Зарр розияллаҳу анҳуни эшитдим, у деди: Мен: «Эй Расулуллаҳ, ер юзига энг аввал қўйилган масжид қайси?», дедим. У: «Масжидул-Ҳаром», деди. Мен: «Сўнг қайси?», дедим. У: «Масжидул-Ақсо», деди. Мен: «Улар иккиси орасида қанча (вақт) бор эди?», дедим. У: «Қирқ йил; сўнг, қаерда сени намоз (вақти) тутса, ўшанда намоз ўқийвер, чунки фазл (савоб) ундадир», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَلَعَ لَهُ أُحُدٌ فَقَالَ " هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ، اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ حَرَّمَ مَكَّةَ، وَإِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا ". رَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Абдуллаҳ ибн Маслама бизга айтди, Моликдан, Амр ибн Абу Амрдан — Мутталибнинг озод қилган қули — Анас ибн Молик розияллаҳу анҳудан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга Уҳуд кўринди, у: «Бу — бизни севадиган ва биз севадиган тоғ; Аллаҳим, албатта Иброҳим Маккани ҳаром қилди, мен эса унинг (Мадинанинг) икки чегараси орасини ҳаром қиламан», деди. Буни Абдуллаҳ ибн Зайд Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ أَبِي بَكْرٍ، أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنهم ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ قَوْمَكِ بَنَوُا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلاَ تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ. فَقَالَ " لَوْلاَ حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ ". فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أُرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ اسْتِلاَمَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ إِلاَّ أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّمْ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ. وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ.
Абдуллаҳ ибн Юсуф бизга айтди, Молик бизга хабар берди, Ибн Шиҳобдан, Солим ибн Абдуллаҳдан: Ибн Абу Бакр Абдуллаҳ ибн Умарга хабар берди, Оиша розияллаҳу анҳодан — Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг хотини: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Билмадингми, сенинг қавминг Каъбани қурганда Иброҳим пойдеворларидан қисқартирдилар (кичиклаштирдилар)?!», деди. Мен: «Эй Расулуллаҳ, уни Иброҳимнинг пойдеворларига қайтармайсанми?», дедим. У: «Сенинг қавминг (Исломга киришда) куфрга яқин (янги) бўлмаганида (қайтарар эдим)», деди. Абдуллаҳ ибн Умар деди: Агар Оиша буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитган бўлса, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳижрга яқин икки рукнни истилом қилишни (силашни) тарк этганини, фақат Байт Иброҳим пойдеворлари устида тўлиқ тугатилмагани сабабли (деб) ўйлайман. Исмоил: «Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Абу Бакр» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبُو حُمَيْدٍ السَّاعِدِيُّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ ".
Абдуллаҳ ибн Юсуф бизга айтди, Молик ибн Анас бизга хабар берди, Абдуллаҳ ибн Абу Бакр ибн Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳазмдан, отасидан, Амр ибн Сулайм Зурақийдан: Абу Ҳумайд Соидий розияллаҳу анҳу менга хабар бердики, улар: «Эй Расулуллаҳ, сенга қандай саловот айтамиз?», дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «‹Аллаҳумма салли алаа Муҳаммадин ва азвожиҳи ва зуррийятиҳи, камаа саллайта алаа аали Иброҳима, ва баарик алаа Муҳаммадин ва азвожиҳи ва зуррийятиҳи, камаа бааракта алаа аали Иброҳима, иннака Ҳамийдун Мажийд (Аллаҳим, Муҳаммадга, унинг хотинлари ва зурриётига — Иброҳим оиласига саловот айтганинг каби — саловот айт; ва Муҳаммадга, унинг хотинлари ва зурриётига — Иброҳим оиласига барака берганинг каби — барака бер; албатта Сен Ҳамийд, Мажийдсан)›, денглар», деди.
حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ، وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا أَبُو قُرَّةَ، مُسْلِمُ بْنُ سَالِمٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِيسَى، سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ لَقِيَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ فَقَالَ أَلاَ أُهْدِي لَكَ هَدِيَّةً سَمِعْتُهَا مِنَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ بَلَى، فَأَهْدِهَا لِي. فَقَالَ سَأَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلاَةُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ عَلَّمَنَا كَيْفَ نُسَلِّمُ. قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ، وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ ".
Қайс ибн Ҳафс ва Мусо ибн Исмоил бизга айтдилар, Абдулвоҳид ибн Зиёд бизга айтди, Абу Қурра Муслим ибн Солим Ҳамдоний бизга айтди, у деди: Абдуллаҳ ибн Исо менга айтди, у Абдураҳмон ибн Абу Лайлони эшитди, у деди: Каъб ибн Ужра мени учратиб: «Сенга Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитган бир ҳадяни (совғани) бермайми?», деди. Мен: «Албатта, менга уни ҳадя қил», дедим. У деди: Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўрадик: «Эй Расулуллаҳ, сизларга — Аҳлул-Байтга — қандай саловот айтамиз? Чунки Аллаҳ бизга қандай салом беришни ўргатди-ку», дедик. У: «‹Аллаҳумма салли алаа Муҳаммадин ва алаа аали Муҳаммадин, камаа саллайта алаа Иброҳима ва алаа аали Иброҳима, иннака Ҳамийдун Мажийд; Аллаҳумма баарик алаа Муҳаммадин ва алаа аали Муҳаммадин, камаа бааракта алаа Иброҳима ва алаа аали Иброҳима, иннака Ҳамийдун Мажийд›, денглар», деди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْمِنْهَالِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعَوِّذُ الْحَسَنَ وَالْحُسَيْنَ وَيَقُولُ " إِنَّ أَبَاكُمَا كَانَ يُعَوِّذُ بِهَا إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ، أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ وَهَامَّةٍ، وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لاَمَّةٍ ".
Усмон ибн Абу Шайба бизга айтди, Жарир бизга айтди, Мансурдан, Минҳолдан, Саъид ибн Жубайрдан, Ибн Аббос розияллаҳу анҳумодан, у деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳасан ва Ҳусайнга (паноҳ тилаб) таъвиз қилар ва: «Албатта, отангиз (Иброҳим) бу билан Исмоил ва Исъҳоқни таъвиз қилар эди: ‹Аъузу би-калимаатиллаҳит-тааммати мин кулли шайтонин ва ҳаамматин, ва мин кулли айнин лаамматин (Ҳар бир шайтондан, ҳар бир заҳарли жонзотдан ва ҳар бир ёмон (ҳасадгўу) кўздан Аллаҳнинг тўлиқ калималари билан паноҳ сўрайман)›», дер эди.