حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْغَسِيلِ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ أَبِي أُسَيْدٍ، وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْمُنْذِرِ بْنِ أَبِي أُسَيْدٍ، عَنْ أَبِي أُسَيْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ بَدْرٍ " إِذَا أَكْثَبُوكُمْ فَارْمُوهُمْ وَاسْتَبْقُوا نَبْلَكُمْ ".
Абдуллаҳ ибн Муҳаммад Жуъфий менга айтди, Абу Аҳмад Зубайрий бизга айтди, Абдураҳмон ибнул-Ғасил бизга айтди, Ҳамза ибн Абу Усайд ва Зубайр ибнул-Мунзир ибн Абу Усайддан, Абу Усайд розияллаҳу анҳудан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга Бадр куни: «Улар сизларга яқинлашганида (яқин масофага келганида), уларни ўқга тутинг ва ўқларингизни тежанглар (беҳуда отманглар)», деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْغَسِيلِ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ أَبِي أُسَيْدٍ، وَالْمُنْذِرِ بْنِ أَبِي أُسَيْدٍ، عَنْ أَبِي أُسَيْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ بَدْرٍ " إِذَا أَكْثَبُوكُمْ ـ يَعْنِي كَثَرُوكُمْ ـ فَارْمُوهُمْ، وَاسْتَبْقُوا نَبْلَكُمْ ".
Муҳаммад ибн Абдураҳим менга айтди, Абу Аҳмад Зубайрий бизга айтди, Абдураҳмон ибнул-Ғасил бизга айтди, Ҳамза ибн Абу Усайд ва Мунзир ибн Абу Усайддан, Абу Усайд розияллаҳу анҳудан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга Бадр куни: «Улар сизларга яқинлашганида — яъни сизларга (яқинлашиб) кўпайганида — уларни ўқга тутинг ва ўқларингизни тежанглар», деди.
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الرُّمَاةِ يَوْمَ أُحُدٍ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ، فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ أَصَابُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلاً. قَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ.
Амр ибн Холид менга айтди, Зуҳайр бизга айтди, Абу Исъҳоқ бизга айтди, у деди: Баро ибн Озиб розияллаҳу анҳумони шундай деганини эшитдим: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Уҳуд куни ўқчиларга (бошлиқ қилиб) Абдуллаҳ ибн Жубайрни қўйди. (Мушриклар) биздан етмиш (кишини) ўлдирди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ва саҳобалари Бадр куни мушриклардан бир юз қирқ (киши): етмиш асир ва етмиш ўлганга (мусибат етказган) эди. Абу Суфён: «Бир кун — Бадр куни эвазига; уруш алмашиб туради (гоҳ енгасан, гоҳ енгиласан)», деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى،، أُرَاهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَإِذَا الْخَيْرُ مَا جَاءَ اللَّهُ بِهِ مِنَ الْخَيْرِ بَعْدُ، وَثَوَابُ الصِّدْقِ الَّذِي آتَانَا بَعْدَ يَوْمِ بَدْرٍ ".
Муҳаммад ибнул-Ало менга айтди, Абу Усома бизга айтди, Бурайддан, бобоси Абу Бурдадан, Абу Мусодан — уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан деб ўйлайман — у деди: «Бирдан яхшилик — Аллаҳ кейин келтирган яхшилик ва Бадр кунидан кейин бизга берган ростлик (сидқ) савоби экан» (туш таъбири).
حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ إِنِّي لَفِي الصَّفِّ يَوْمَ بَدْرٍ إِذِ الْتَفَتُّ، فَإِذَا عَنْ يَمِينِي وَعَنْ يَسَارِي فَتَيَانِ حَدِيثَا السِّنِّ، فَكَأَنِّي لَمْ آمَنْ بِمَكَانِهِمَا، إِذْ قَالَ لِي أَحَدُهُمَا سِرًّا مِنْ صَاحِبِهِ يَا عَمِّ أَرِنِي أَبَا جَهْلٍ. فَقُلْتُ يَا ابْنَ أَخِي، وَمَا تَصْنَعُ بِهِ قَالَ عَاهَدْتُ اللَّهَ إِنْ رَأَيْتُهُ أَنْ أَقْتُلَهُ أَوْ أَمُوتَ دُونَهُ. فَقَالَ لِي الآخَرُ سِرًّا مِنْ صَاحِبِهِ مِثْلَهُ قَالَ فَمَا سَرَّنِي أَنِّي بَيْنَ رَجُلَيْنِ مَكَانَهُمَا، فَأَشَرْتُ لَهُمَا إِلَيْهِ، فَشَدَّا عَلَيْهِ مِثْلَ الصَّقْرَيْنِ حَتَّى ضَرَبَاهُ، وَهُمَا ابْنَا عَفْرَاءَ.
Яъқуб менга айтди, Иброҳим ибн Саъд бизга айтди, отасидан, бобосидан, у деди: Абдураҳмон ибн Авф деди: Мен Бадр куни сафда эдим, бирдан ўгирилди, менинг ўнг томонимда ва чап томонимда икки ёш йигит (турган) эди. Гўё мен уларнинг ўрни (ўртада туриши)дан хавфсиз ҳис қилмадим (кучсиз деб ўйлади), бирдан улардан бири шеригидан яширин ҳолда менга: «Эй амаки, менга Абу Жаҳлни кўрсат», деди. Мен: «Эй жияним, сен уни нима қиласан?», дедим. У: «Мен Аллаҳга аҳд қилдимки, агар уни кўрсам, уни ўлдираман, ёки унинг олдида (уни ўлдиришга уриниб) ўламан», деди. Бошқаси (ҳам) шеригидан яширин ҳолда менга шунга ўхшашни айтди. (Абдураҳмон) деди: Мен улар иккисинин ўрнида икки киши орасида бўлишимни ёқтирмас эдим (лекин энди хурсанд бўлдим). Мен уларга у (Абу Жаҳл)ни кўрсатдим, улар унга икки лочиндек ташланди, токи уни урдилар — улар Афро ўғиллари эди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ، حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ، جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَةِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمُ التَّمْرَ فِي مَنْزِلٍ نَزَلُوهُ فَقَالُوا تَمْرُ يَثْرِبَ. فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا حَسَّ بِهِمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى مَوْضِعٍ، فَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ، فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا فَأَعْطُوا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ أَنْ لاَ نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا. فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَيُّهَا الْقَوْمُ، أَمَّا أَنَا فَلاَ أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ. ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ صلى الله عليه وسلم. فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا، وَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ عَلَى الْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ، وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا. قَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ لِي بِهَؤُلاَءِ أُسْوَةً. يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ، فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ، فَانْطُلِقَ بِخُبَيْبٍ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ خُبَيْبًا، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى أَجْمَعُوا قَتْلَهُ، فَاسْتَعَارَ مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَدَرَجَ بُنَىٌّ لَهَا وَهْىَ غَافِلَةٌ حَتَّى أَتَاهُ، فَوَجَدَتْهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ قَالَتْ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ قِطْفًا مِنْ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ بِالْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرَةٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا بِهِ مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ. فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ، فَقَالَ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنْ تَحْسِبُوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَزِدْتُ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا، وَاقْتُلْهُمْ بَدَدًا، وَلاَ تُبْقِ مِنْهُمْ أَحَدًا. ثُمَّ أَنْشَأَ يَقُولُ فَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ أَبُو سِرْوَعَةَ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ، فَقَتَلَهُ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا الصَّلاَةَ، وَأَخْبَرَ أَصْحَابَهُ يَوْمَ أُصِيبُوا خَبَرَهُمْ، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ أَنْ يُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَتَلَ رَجُلاً عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ، فَبَعَثَ اللَّهُ لِعَاصِمٍ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا أَنْ يَقْطَعُوا مِنْهُ شَيْئًا. وَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ذَكَرُوا مُرَارَةَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيَّ وَهِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيَّ، رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا.
Мусо ибн Исмоил бизга айтди, Иброҳим бизга айтди, Ибн Шиҳоб бизга хабар берди, у деди: Умар ибн Асид ибн Жория Сақафий — Бану Зуҳранинг ҳамкасами, Абу Ҳурайранин шерикларидан — менга хабар берди, Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўн кишини жосус (кузатувчи) қилиб юборди ва уларга Осим ибн Собит Ансорийни — Осим ибн Умар ибнул-Хаттобнинг бобосини — амир қилди. Токи улар Усфон билан Макка орасидаги Ҳадада бўлганларида, улар Ҳузайлдан Бану Лиҳён деб аталувчи бир қабилага зикр қилинди (хабар берилди). Улар юзга яқин ўқчи киши билан улар (ортидан) отланди. Улар уларнинг изларини таъқиб қилди, токи улар тушган бир манзилда уларнинг еган хурмоси (доналарини) топди ва: «Ясриб хурмоси», дедилар. Улар изларини таъқиб қилдилар. Осим ва шериклари уларни сезганларида, бир жойга паноҳ тортди. Қавм уларни ўраб олди ва уларга: «Тушинглар ва ўзингизни (қўлга) топширинг; сизларга аҳд ва мисоқ (кафолат)ки, биз сизлардан ҳеч кимни ўлдирмаймиз», дедилар. Осим ибн Собит: «Эй қавм, мен эса кофирнинг зиммаси (кафолати)га тушмайман», деди. Сўнг: «Эй Аллаҳ, биз ҳақда Ўз Набийнг соллаллаҳу алайҳи васалламга хабар бер», деди. Улар уларни ўқ билан отди, Осимни ўлдирдилар; аҳд ва мисоқ устида уларга уч киши тушди, улардан Хубайб, Зайд ибнуд-Дасинна ва бошқа бир киши (эди). (Қавм) улардан (қўлга олишга) имкон топганларида, ўз ёйларининг ипларини ечиб, уларни ўша билан боғлади. Учинчи киши: «Мана бу — биринчи хиёнат; Аллаҳга қасам, мен сизларга ҳамроҳ бўлмайман; менга мана булар (ўлганлар)да ўрнак (намуна) бор», деди — ўлганларни (назарда тутди). Улар уни судрадилар ва (ҳамроҳ қилишга) уринди, лекин у уларга ҳамроҳ бўлишдан бош тортди. Хубайб ва Зайд ибнуд-Дасинна олиб кетилди, токи уларни Бадр воқеасидан кейин (Маккада) сотдилар. Банул-Ҳорис ибн Омир ибн Навфал Хубайбни сотиб олди — Хубайб Бадр куни Ҳорис ибн Омирни ўлдирган эди. Хубайб уларнинг ҳузурида асир ҳолда турди, токи улар уни ўлдиришга жам бўлдилар (қарор қилдилар). У Ҳориснинг қизларидан биридан устара (пичоқ) — у билан (авратини) қиртишлаш учун — қарз олди, у (қиз) қарз берди. (Қизнинг) бир болачаси — у (қиз) ғафил ҳолда — эмаклаб борди, токи унга (Хубайбга) етди. У (қиз) уни (Хубайбни) боласини сони устида ўтқазган, устара қўлида ҳолда топди. (Қиз) деди: Мен шундай қўрқдимки, Хубайб буни пайқади ва: «Мен уни ўлдираман деб қўрқасанми? Мен буни қилувчи эмасман», деди. (Қиз) деди: Аллаҳга қасам, мен Хубайбдан яхшироқ асирни ҳеч қачон кўрмадим; Аллаҳга қасам, мен уни бир кун қўлида бир бош узум еб турган ҳолда топдим, ҳолбуки у темир билан боғланган эди ва Маккада (ўша вақт) бирор мева йўқ эди. У (қиз): «Албатта у — Аллаҳ Хубайбга берган ризқ», дер эди. Улар уни ўлдириш учун Ҳарам(дан ташқари)га, ҳилл (жой)га олиб чиқганларида, Хубайб уларга: «Мени қўйинг, икки ракат намоз ўқиб олай», деди. Улар уни қўйди, у икки ракат (намоз) ўқиди, сўнг: «Аллаҳга қасам, агар сизлар мендаги (нарсани) жазаъ (ўлим қўрқуви) деб ҳисобламасангиз, мен (намозни) кўпайтирар эдим», деди. Сўнг: «Эй Аллаҳ, уларни саноқ билан (бирма-бир) санаб чиқ, уларни парча-парча қилиб ўлдир ва улардан ҳеч кимни қолдирма», деди. Сўнг (шеър) айта бошлади: «Мен мусулмон ҳолда ўлдирилсам, қайси ёним устига (йиқилишимга) парво қилмайман, менинг йиқилишим Аллаҳ (йўли) учундир; бу — Илоҳ зоти (йўли) учун(дир); агар У хоҳласа, парча-парча қилинган тананинг бўғинларига барака берар». Сўнг унга Абу Сирваъа Уқба ибнул-Ҳорис турди ва уни ўлдирди. Хубайб сабр (асир) ҳолда ўлдирилган ҳар бир мусулмонга намозни (ўқишни) суннат (одат) қилди (биринчи қилди). (Набий) ўз шерикларига — улар мусибатга учраган кунда — уларнинг хабарини хабар берди. Қурайшдан баъзи одамлар Осим ибн Собитга — у ўлдирилган деб уларга айтилганида — ундан таниладиган (белги) бир нарса келтирилишини (сўраб одам) юборди — чунки у уларнинг котталаридан улуғ бир кишини ўлдирган эди. Шунда Аллаҳ Осим учун арилар (асалари)дан бир соябон (булут) юборди, у уни уларнинг элчиларидан ҳимоя қилди, улар ундан бирор нарса кесиб ола олмадилар. Каъб ибн Молик: Улар Мурора ибнур-Робиъ Амрий ва Ҳилол ибн Умайя Воқифийни — икки солиҳ кишини, Бадрда қатнашганларни — зикр қилдилар, деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ ذُكِرَ لَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ ـ وَكَانَ بَدْرِيًّا ـ مَرِضَ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ فَرَكِبَ إِلَيْهِ بَعْدَ أَنْ تَعَالَى النَّهَارُ وَاقْتَرَبَتِ الْجُمُعَةُ، وَتَرَكَ الْجُمُعَةَ
Қутайба бизга айтди, Лайс бизга айтди, Яҳёдан, Нофидан: Ибн Умар розияллаҳу анҳумога зикр қилинди (хабар берилди)ки, Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайл — у бадрий (Бадр аҳли) эди — жума куни касалланди. (Ибн Умар) — кун кўтарилгандан ва жума яқинлашгандан кейин — унга (отга) миниб борди ва жумани тарк қилди.
وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَاهُ، كَتَبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَرْقَمِ الزُّهْرِيِّ، يَأْمُرُهُ أَنْ يَدْخُلَ، عَلَى سُبَيْعَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ الأَسْلَمِيَّةِ، فَيَسْأَلَهَا عَنْ حَدِيثِهَا وَعَنْ مَا قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ اسْتَفْتَتْهُ، فَكَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَرْقَمِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ يُخْبِرُهُ أَنَّ سُبَيْعَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ سَعْدِ ابْنِ خَوْلَةَ، وَهْوَ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ، وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا، فَتُوُفِّيَ عَنْهَا فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهْىَ حَامِلٌ، فَلَمْ تَنْشَبْ أَنْ وَضَعَتْ حَمْلَهَا بَعْدَ وَفَاتِهِ، فَلَمَّا تَعَلَّتْ مِنْ نِفَاسِهَا تَجَمَّلَتْ لِلْخُطَّابِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا أَبُو السَّنَابِلِ بْنُ بَعْكَكٍ ـ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ـ فَقَالَ لَهَا مَا لِي أَرَاكِ تَجَمَّلْتِ لِلْخُطَّابِ تُرَجِّينَ النِّكَاحَ فَإِنَّكِ وَاللَّهِ مَا أَنْتِ بِنَاكِحٍ حَتَّى تَمُرَّ عَلَيْكِ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ. قَالَتْ سُبَيْعَةُ فَلَمَّا قَالَ لِي ذَلِكَ جَمَعْتُ عَلَىَّ ثِيَابِي حِينَ أَمْسَيْتُ، وَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ، فَأَفْتَانِي بِأَنِّي قَدْ حَلَلْتُ حِينَ وَضَعْتُ حَمْلِي، وَأَمَرَنِي بِالتَّزَوُّجِ إِنْ بَدَا لِي. تَابَعَهُ أَصْبَغُ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ. وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، وَسَأَلْنَاهُ، فَقَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ، مَوْلَى بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِيَاسِ بْنِ الْبُكَيْرِ، وَكَانَ، أَبُوهُ شَهِدَ بَدْرًا أَخْبَرَهُ.
Лайс деди: Юнус менга айтди, Ибн Шиҳобдан, у деди: Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утба менга айтди, отаси Умар ибн Абдуллаҳ ибнул-Арқам Зуҳрийга — Субайъа бинти Ҳорис Асламиянинг олдига кириб, ундан ўз ҳадиси (аҳволи) ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан фатво сўраганида унга нима деганини сўрасин деб — ёзди. Умар ибн Абдуллаҳ ибнул-Арқам Абдуллаҳ ибн Утбага — Субайъа бинти Ҳорис унга хабар берганини — ёзди: У Саъд ибн Хавланин никоҳида эди — у Бану Омир ибн Луъайдан, Бадрда қатнашганлардан — у ундан (Субайъадан) Видолашув ҳажида вафот этди, у (Субайъа) ҳомиладор эди. Унинг вафотидан кейин кўп ўтмай ҳомиласини туғди. Нифосидан покланганида, совчиларга (уйланмоқчилар) чиройланди (безанди). Унин олдига Абус-Санобил ибн Баъкак — Бану Абдиддордан бир киши — кирди ва унга: «Сенга нима бўлган, сен совчиларга чиройланганликни кўраяпман, никоҳни умид қиляпсанми? Аллаҳга қасам, сен сенга тўрт ой ўн (кун) ўтмагунча никоҳга турувчи (уйланувчи) эмассан», деди. Субайъа: У менга буни айтганида, оқшом бўлганида кийимларимни ўзимга тўпладим (кийиндим) ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга келдим ва ундан буни сўрадим. У менга — ҳомиламни туғган пайтимда ҳалол (никоҳ раво) бўлиб кетганим ҳақида фатво берди ва менга — агар менга (уйланишга киши) кўринса — уйланишни буюрди, деди. Унга Асбағ Ибн Ваҳбдан, Юнусдан мутобаъат қилди. Лайс деди: Юнус менга айтди, Ибн Шиҳобдан, биз ундан сўрадик, у: Менга Муҳаммад ибн Абдураҳмон ибн Савбон — Бану Омир ибн Луъайнинг мавлоси — хабар берди: Муҳаммад ибн Иёс ибнул-Букайр — отаси Бадрда қатнашган эди — унга хабар берди, деди.