حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ أَبَا حُذَيْفَةَ بْنَ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ شَمْسٍ،، وَكَانَ، مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَبَنَّى سَالِمًا، وَأَنْكَحَهُ بِنْتَ أَخِيهِ هِنْدَ بِنْتَ الْوَلِيدِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ وَهْوَ مَوْلًى لاِمْرَأَةٍ مِنَ الأَنْصَارِ، كَمَا تَبَنَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَيْدًا، وَكَانَ مَنْ تَبَنَّى رَجُلاً فِي الْجَاهِلِيَّةِ دَعَاهُ النَّاسُ إِلَيْهِ وَوَرِثَ مِنْ مِيرَاثِهِ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ {ادْعُوهُمْ لآبَائِهِمْ} إِلَى قَوْلِهِ {وَمَوَالِيكُمْ} فَرُدُّوا إِلَى آبَائِهِمْ، فَمَنْ لَمْ يُعْلَمْ لَهُ أَبٌ كَانَ مَوْلًى وَأَخًا فِي الدِّينِ، فَجَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو الْقُرَشِيِّ ثُمَّ الْعَامِرِيِّ ـ وَهْىَ امْرَأَةُ أَبِي حُذَيْفَةَ ـ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَرَى سَالِمًا وَلَدًا وَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ مَا قَدْ عَلِمْتَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ.
Абул Ямон, Шуъайбдан, у Зуҳрийдан: Менга Урва ибн Зубайр, у Оишадан (розияллаҳу анҳо) хабар берди: Абу Ҳузайфа ибн Утба ибн Рабиъа ибн Абдушамс — у Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан Бадрда қатнашганлардан эди — Солимни ўғил қилиб олган ва уни акасининг қизи Ҳинд бинти Валид ибн Утба ибн Рабиъага уйлантирган эди — Солим Ансордан бир аёлнинг озоди эди — худди Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Зайдни ўғил қилиб олганидек. Жоҳилиятда ким бир кишини ўғил қилиб олса, одамлар уни ўшанга нисбат бериб чақирар ва у унинг меросидан мерос оларди, то Аллаҳ «Уларни оталарига нисбат бериб чақиринглар» дан то «ва сизнинг мавлоларингиз» деган сўзигача (оятини) нозил қилгунча. Шунда улар оталарига қайтарилдилар; кимнинг отаси билинмаса, у (дин қардошининг) мавлоси ва дийнда биродари бўлди. Шунда Саҳла бинти Суҳайл ибн Амр Қураший, сўнг Омирий — у Абу Ҳузайфанинг хотини — Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: Эй Расулуллаҳ, биз Солимни ўғил деб билардик, Аллаҳ у ҳақида сен билган нарсани нозил қилди, деди — ва ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى ضُبَاعَةَ بِنْتِ الزُّبَيْرِ فَقَالَ لَهَا " لَعَلَّكِ أَرَدْتِ الْحَجَّ ". قَالَتْ وَاللَّهِ لاَ أَجِدُنِي إِلاَّ وَجِعَةً. فَقَالَ لَهَا " حُجِّي وَاشْتَرِطِي، قُولِي اللَّهُمَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي ". وَكَانَتْ تَحْتَ الْمِقْدَادِ بْنِ الأَسْوَدِ.
Убайд ибн Исмоил, Абу Усомадан, у Ҳишомдан, у отасидан, у Оишадан ривоят қилади: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Зубўа бинти Зубайрнинг олдига кирдилар ва унга: «Эҳтимол сен ҳаж қилишни истагандирсан?» дедилар. У: Аллаҳга қасам, мен ўзимни фақат оғриб (касалланиб) топяпман, деди. У унга: «Ҳаж қил ва шарт қўй, айт: Аллаҳим, мени қаерда тўхтатсанг (қайтариб қўйсанг), ўша ерда иҳромдан чиқаман» дедилар. У Миқдод ибнул Асваднинг (никоҳи)да эди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ لأَرْبَعٍ لِمَالِهَا وَلِحَسَبِهَا وَجَمَالِهَا وَلِدِينِهَا، فَاظْفَرْ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ ".
Мусаддад, Яҳёдан, у Убайдуллаҳдан: Менга Саид ибн Абу Саид, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан (розияллаҳу анҳу), у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан айтиб берди: «Аёл тўрт (нарса) учун никоҳ қилинади: моли учун, ҳасаб-насаби учун, гўзаллиги учун ва дийни учун. Бас, дийнли (аёл)ни қўлга киритишга урин, қўлинг тупроққа тегсин (саодатга эришасан)» дедилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ مَرَّ رَجُلٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا تَقُولُونَ فِي هَذَا ". قَالُوا حَرِيٌّ إِنْ خَطَبَ أَنْ يُنْكَحَ، وَإِنْ شَفَعَ أَنْ يُشَفَّعَ، وَإِنْ قَالَ أَنْ يُسْتَمَعَ. قَالَ ثُمَّ سَكَتَ فَمَرَّ رَجُلٌ مِنَ فُقَرَاءِ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ " مَا تَقُولُونَ فِي هَذَا ". قَالُوا حَرِيٌّ إِنْ خَطَبَ أَنْ لاَ يُنْكَحَ وَإِنْ شَفَعَ أَنْ لاَ يُشَفَّعَ، وَإِنْ قَالَ أَنْ لاَ يُسْتَمَعَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا خَيْرٌ مِنْ مِلْءِ الأَرْضِ مِثْلَ هَذَا ".
Иброҳим ибн Ҳамза, Ибн Абу Ҳозимдан, у отасидан, у Саҳлдан ривоят қилади: Бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдидан ўтди. У: «Бу (киши) ҳақида нима дейсизлар?» дедилар. Улар: У муносибки, агар (қизга) совчилик қилса, никоҳлансин; агар шафоат (воситачилик) қилса, шафоати қабул қилинсин; агар гапирса, эшитилсин, дедилар. (Саҳл) айтди: Сўнг у киши сукут қилдилар, шунда мусулмонларнинг камбағалларидан бир киши ўтди. У: «Бу (киши) ҳақида нима дейсизлар?» дедилар. Улар: У муносибки, агар совчилик қилса, никоҳланмасин; агар шафоат қилса, шафоати қабул қилинмасин; агар гапирса, эшитилмасин, дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бу (камбағал киши) ер тўлдани мана бунақа (бой) одамдан яхшироқдир» дедилар.