حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْمَعْرُورِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ انْتَهَيْتُ إِلَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ " هُمُ الأَخْسَرُونَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ، هُمُ الأَخْسَرُونَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ " قُلْتُ مَا شَأْنِي أَيُرَى فِيَّ شَىْءٌ مَا شَأْنِي فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ وَهْوَ يَقُولُ، فَمَا اسْتَطَعْتُ أَنْ أَسْكُتَ، وَتَغَشَّانِي مَا شَاءَ اللَّهُ، فَقُلْتُ مَنْ هُمْ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الأَكْثَرُونَ أَمْوَالاً، إِلاَّ مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ".
Абу Зарр айтди: Унга (Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга) етиб бордим, у Каъба соясида: "Улар — энг зиён кўрганлар, Каъбанинг Роббига қасам! Улар — энг зиён кўрганлар, Каъбанинг Роббига қасам!" дер эди. Мен: "Менинг ҳолим нима? Менда бирор нарса кўрилдими? Менинг ҳолим нима?" деб унинг ёнига ўтирдим, у (шу сўзни) айтар эди. Жим туришга қодир бўлмадим, Аллаҳ хоҳлаганича мени (хавотир) қоплади. Мен: "Улар ким? Ота-онам сенга фидо бўлсин, эй Расулуллаҳ" дедим. Деди: "Мол-давлати кўплар — магар мана шундай, мана шундай, мана шундай (ўнг, чап, орқага садақа) қилганлардан бошқа."
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَالَ سُلَيْمَانُ لأَطُوفَنَّ اللَّيْلَةَ عَلَى تِسْعِينَ امْرَأَةً، كُلُّهُنَّ تَأْتِي بِفَارِسٍ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ. فَقَالَ لَهُ صَاحِبُهُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. فَلَمْ يَقُلْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. فَطَافَ عَلَيْهِنَّ جَمِيعًا، فَلَمْ تَحْمِلْ مِنْهُنَّ إِلاَّ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ، جَاءَتْ بِشِقِّ رَجُلٍ، وَايْمُ الَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ قَالَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. لَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فُرْسَانًا أَجْمَعُونَ ".
Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: "Сулаймон: Бу кеча тўқсон аёлни айланаман (яқинлик қиламан), ҳар бири Аллаҳ йўлида жиҳод қиладиган отлиқ (фарзанд) туғадиъ деди. Ҳамроҳи унга: Иншааллаҳ (Аллаҳ хоҳласа) деб айтъ деди. Лекин у Иншааллаҳъ демади. У уларнинг ҳаммасини айланди, улардан фақат битта аёл ҳомиладор бўлди — у (ярим) чала одам туғди. Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, агар у Иншааллаҳъ деганида, уларнинг ҳаммаси Аллаҳ йўлида отлиқ (мужоҳид) бўлиб жиҳод қилган бўлар эди."
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ أُهْدِيَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سَرَقَةٌ مِنْ حَرِيرٍ، فَجَعَلَ النَّاسُ يَتَدَاوَلُونَهَا بَيْنَهُمْ، وَيَعْجَبُونَ مِنْ حُسْنِهَا وَلِينِهَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتَعْجَبُونَ مِنْهَا ". قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَمَنَادِيلُ سَعْدٍ فِي الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِنْهَا ". لَمْ يَقُلْ شُعْبَةُ وَإِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ ".
Баро ибн Озиб айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ипакдан бир парча (кийим) ҳадя қилинди. Одамлар уни ўзаро қўлма-қўл қилиб, унинг гўзаллиги ва юмшоқлигидан ҳайратлана бошладилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ундан ҳайратланаяпсизми?" деди. Улар: "Ҳа, эй Расулуллаҳ" дедилар. Деди: "Жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, Саъднинг жаннатдаги рўмоллари ундан яхшироқдир." (Шуъба ва Исроил Абу Ишоқдан "жони қўлимда бўлган Зотга қасам" демадилар.)
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنَّ هِنْدَ بِنْتَ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كَانَ مِمَّا عَلَى ظَهْرِ الأَرْضِ أَهْلُ أَخْبَاءٍ ـ أَوْ خِبَاءٍ ـ أَحَبَّ إِلَىَّ أَنْ يَذِلُّوا مِنْ أَهْلِ أَخْبَائِكَ ـ أَوْ خِبَائِكَ، شَكَّ يَحْيَى ـ ثُمَّ مَا أَصْبَحَ الْيَوْمَ أَهْلُ أَخْبَاءٍ ـ أَوْ خِبَاءٍ ـ أَحَبَّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ يَعِزُّوا مِنْ أَهْلِ أَخْبَائِكَ أَوْ خِبَائِكَ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَأَيْضًا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ ". قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ مِسِّيكٌ، فَهَلْ عَلَىَّ حَرَجٌ أَنْ أُطْعِمَ مِنَ الَّذِي لَهُ قَالَ " لاَ إِلاَّ بِالْمَعْرُوفِ ".
Оиша (розияллаҳу анҳо) айтди: Ҳинд бинт Утба ибн Рабиа: "Эй Расулуллаҳ, ер юзида чодир аҳлидан, сенинг чодир аҳлинг (оиланг) қадар хор бўлишини мен яхши кўрадиганим йўқ эди. Энди эса бугун, сенинг чодир аҳлинг қадар азиз бўлишини мен яхши кўрадиган чодир аҳли йўқ" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Яна ҳам (кўпаяди), Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасам" деди. У: "Эй Расулуллаҳ, Абу Суфён — хасис киши, унинг (молидан) сотиб (оилага) едирсам, менга гуноҳ бўладими?" деди. Деди: "Йўқ, фақат маъруф (одатдаги меъёр) билан (бўлса)."
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُضِيفٌ ظَهْرَهُ إِلَى قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ يَمَانٍ إِذْ قَالَ لأَصْحَابِهِ " أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ". قَالُوا بَلَى. قَالَ " أَفَلَمْ تَرْضَوْا أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ". قَالُوا بَلَى. قَالَ " فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، إِنِّي لأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
Абдуллаҳ ибн Масъуд айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ямани тери қуббага орқасини суяб турган эди, ашобларига: "Жаннат аҳлининг чораги бўлишингизга розимисиз?" деди. Улар: "Ҳа" дедилар. Деди: "Жаннат аҳлининг учдан бири бўлишингизга рози бўлмайсизми?" Улар: "Ҳа" дедилар. Деди: "Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, мен сизлар жаннат аҳлининг ярми бўлишингизни умид қиламан."
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَمِعَ رَجُلاً، يَقْرَأُ {قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ} يُرَدِّدُهَا، فَلَمَّا أَصْبَحَ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ، وَكَأَنَّ الرَّجُلَ يَتَقَالُّهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ".
Абу Саъид (ривоят қилди): Бир киши бошқа кишини "Қул ҳуваллаҳу аҳад"ни такрор-такрор ўқиётганини эшитди. Тонгда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келиб, буни унга айтди — гўё у киши уни (сурани) оз (кам) деб ҳисобларди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, у Қуръаннинг учдан бирига тенг келади" деди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا حَبَّانُ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَرَاكُمْ مِنْ بَعْدِ ظَهْرِي إِذَا مَا رَكَعْتُمْ وَإِذَا مَا سَجَدْتُمْ ".
Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитди: "Рукуъ ва саждани тўлиқ қилинглар, жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, мен сизларни орқамдан ҳам кўраман, рукуъ қилганингизда ва сажда қилганингизда."
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ امْرَأَةً، مِنَ الأَنْصَارِ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَعَهَا أَوْلاَدٌ لَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّكُمْ لأَحَبُّ النَّاسِ إِلَىَّ ". قَالَهَا ثَلاَثَ مِرَارٍ.
Анас ибн Молик (ривоят қилди): Ансордан бир аёл Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га, ёнида болалари билан келди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, сизлар менга одамларнинг энг суюклисисиз" деди — буни уч марта айтди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَتْ يَمِينُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " لاَ وَمُقَلِّبِ الْقُلُوبِ ".
Ибн Умар айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қасами: "Йўқ, қалбларни ўзгартирувчи (Зот)га қасамки (Ла ва муқаллибал-қулуб)" (дегани) эди.
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلاَ قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ".
Жобир ибн Самура Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): Деди: "Қайсар ҳалок бўлса, ундан кейин (бошқа) Қайсар йўқ; Кисро ҳалок бўлса, ундан кейин Кисро йўқ. Жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, уларнинг хазиналари Аллаҳ йўлида сарфланади."
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلاَ قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ".
Абу Ҳурайра айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: "Кисро ҳалок бўлса, ундан кейин Кисро йўқ; Қайсар ҳалок бўлса, ундан кейин Қайсар йўқ. Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, уларнинг хазиналари Аллаҳ йўлида сарфланади."
حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا، وَلَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً ".
Оиша (розияллаҳу анҳо) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): У деди: "Эй Муҳаммад уммати, валлаҳи, агар мен билган нарсани билганингизда, кўп йиғлар, оз кулардингиз."
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَقِيلٍ، زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ أَنَّهُ سَمِعَ جَدَّهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هِشَامٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ آخِذٌ بِيَدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لأَنْتَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ إِلاَّ مِنْ نَفْسِي. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ نَفْسِكَ ". فَقَالَ لَهُ عُمَرُ فَإِنَّهُ الآنَ وَاللَّهِ لأَنْتَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ نَفْسِي. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الآنَ يَا عُمَرُ ".
Абдуллаҳ ибн Ҳишом айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан эдик, у Умар ибн Хаттобнинг қўлидан ушлаб турарди. Умар унга: "Эй Расулуллаҳ, сен менга ҳар нарсадан суюклироқсан, ўз нафсимдан бошқа" деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Йўқ, жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, мен сенга ўз нафсингдан ҳам суюклироқ бўлгунимча (иймон камол бўлмайди)" деди. Умар унга: "Энди, валлаҳи, сен менга ўз нафсимдан суюклироқсан" деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Энди (бўлди), эй Умар" деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. وَقَالَ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُهُمَا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَائْذَنْ لِي أَنْ أَتَكَلَّمَ. قَالَ " تَكَلَّمْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا ـ قَالَ مَالِكٌ وَالْعَسِيفُ الأَجِيرُ ـ زَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَجَارِيَةٍ لِي، ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ مَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ عَلَيْكَ ". وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا، وَأُمِرَ أُنَيْسٌ الأَسْلَمِيُّ أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الآخَرِ، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ رَجَمَهَا، فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا.
Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холид хабар бердиларки, икки киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га (хусумат билан) келди. Бири: "Бизнинг орамизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қил" деди. Иккинчиси — икковидан фақиҳроқи — "Ҳа, эй Расулуллаҳ, бизнинг орамизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қил ва менга гапиришга изн бер" деди. Деди: "Гапир." У: "Менинг ўғлим бу (киши)нинг асифи (ёлланган ишчиси) эди — Молик: асиф — ёлланган ишчиъ деди — унинг хотини билан зино қилди. Менга ўғлимга ражм (бор) деб айтдилар, мен ундан юз қўй ва бир чўрим билан фидя бериб (қутқардим). Кейин илм аҳлидан сўрадим, улар менга ўғлимга юз қамчи ва бир йил сургун (бор), ражм эса фақат унинг хотинига (зино қилган аёлга бор) деб айтдилар" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, ораингизда албатта Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қиламан: қўйларинг ва чўринг сенга қайтарилди" деди. Ўғлига юз қамчи урди ва бир йил сургун қилди. Унайс ал-Асламийга буюрдики, у иккинчисининг хотинига бориб, агар (зинони) эътироф қилса, уни ражм қилсин. У эътироф қилди, шунда у уни ражм қилди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. وَقَالَ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُهُمَا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَائْذَنْ لِي أَنْ أَتَكَلَّمَ. قَالَ " تَكَلَّمْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا ـ قَالَ مَالِكٌ وَالْعَسِيفُ الأَجِيرُ ـ زَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَجَارِيَةٍ لِي، ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ مَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ عَلَيْكَ ". وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا، وَأُمِرَ أُنَيْسٌ الأَسْلَمِيُّ أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الآخَرِ، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ رَجَمَهَا، فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا.
Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холид хабар бердиларки, икки киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га (хусумат билан) келди. Бири: "Бизнинг орамизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қил" деди. Иккинчиси — икковидан фақиҳроқи — "Ҳа, эй Расулуллаҳ, бизнинг орамизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қил ва менга гапиришга изн бер" деди. Деди: "Гапир." У: "Менинг ўғлим бу (киши)нинг асифи (ёлланган ишчиси) эди — Молик: асиф — ёлланган ишчиъ деди — унинг хотини билан зино қилди. Менга ўғлимга ражм (бор) деб айтдилар, мен ундан юз қўй ва бир чўрим билан фидя бериб (қутқардим). Кейин илм аҳлидан сўрадим, улар менга ўғлимга юз қамчи ва бир йил сургун (бор), ражм эса фақат унинг хотинига (зино қилган аёлга бор) деб айтдилар" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, ораингизда албатта Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қиламан: қўйларинг ва чўринг сенга қайтарилди" деди. Ўғлига юз қамчи урди ва бир йил сургун қилди. Унайс ал-Асламийга буюрдики, у иккинчисининг хотинига бориб, агар (зинони) эътироф қилса, уни ражм қилсин. У эътироф қилди, шунда у уни ражм қилди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَهْبٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَرَأَيْتُمْ إِنْ كَانَ أَسْلَمُ وَغِفَارُ وَمُزَيْنَةُ وَجُهَيْنَةُ خَيْرًا مِنْ تَمِيمٍ وَعَامِرِ بْنِ صَعْصَعَةَ وَغَطَفَانَ وَأَسَدٍ، خَابُوا وَخَسِرُوا ". قَالُوا نَعَمْ. فَقَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهُمْ خَيْرٌ مِنْهُمْ ".
Абу Бакра Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): Деди: "Айтинглар-чи, агар Аслам, Ғифор, Музайна ва Жуҳайна — Тамим, Омир ибн Саъсаъа, Ғатафон ва Асаддан яхшироқ бўлса — булар (охиргилар) зиён кўриб, ютқаздими?" Улар: "Ҳа" дедилар. Деди: "Жони қўлимда бўлган Зотга қасамки, улар (аввалгилар) улардан яхшироқдир."
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ عَامِلاً فَجَاءَهُ الْعَامِلُ حِينَ فَرَغَ مِنْ عَمَلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لَكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. فَقَالَ لَهُ " أَفَلاَ قَعَدْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ فَنَظَرْتَ أَيُهْدَى لَكَ أَمْ لاَ ". ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةً بَعْدَ الصَّلاَةِ فَتَشَهَّدَ وَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ الْعَامِلِ نَسْتَعْمِلُهُ، فَيَأْتِينَا فَيَقُولُ هَذَا مِنْ عَمَلِكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. أَفَلاَ قَعَدَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَنَظَرَ هَلْ يُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ، فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لاَ يَغُلُّ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا، إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى عُنُقِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا جَاءَ بِهِ لَهُ رُغَاءٌ، وَإِنْ كَانَتْ بَقَرَةً جَاءَ بِهَا لَهَا خُوَارٌ، وَإِنْ كَانَتْ شَاةً جَاءَ بِهَا تَيْعَرُ، فَقَدْ بَلَّغْتُ ". فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ ثُمَّ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ حَتَّى إِنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى عُفْرَةِ إِبْطَيْهِ. قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ وَقَدْ سَمِعَ ذَلِكَ مَعِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلُوهُ.
Абу Ҳумайд ас-Соидий хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир омил (закот йиғувчи)ни ишлатди. Омил ишини тугатиб келиб: "Эй Расулуллаҳ, бу — сизларга, бу эса менга ҳадя қилинди" деди. Унга: "Отанг ва онангнинг уйида ўтирмадингми, сенга ҳадя қилинадими ёки йўқми — қарасанг эди?" деди. Кейин Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кечқурун намоздан кейин туриб, ташаҳҳуд айтди ва Аллаҳга лойиқ ҳамд-сано айтди, сўнг: "Аммо баъд: биз ишлатган омилга нима бўлди — у бизга келиб: «Бу сизнинг ишингиздан, бу эса менга ҳадя қилинди» дейди? Отаси ва онасининг уйида ўтирмадими, унга ҳадя қилинадими ёки йўқми — қарасин эди! Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, бирингиз ундан бирор нарсани ўғирлаб олса (хиёнат қилса), албатта қиёмат кунида уни бўйнига кўтарган ҳолда келтиради: агар туя бўлса, бўкириб келтиради; агар сигир бўлса, маъраб келтиради; агар қўй бўлса, маъраб келтиради. Мен етказдим (таблиғ қилдим)" деди. Абу Ҳумайд: Кейин Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қўлини кўтарди, ҳатто биз унинг қўлтиқларининг оқлигини кўрдик. Абу Ҳумайд: "Буни мен билан бирга Зайд ибн Собит ҳам Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитди, ундан сўранглар" деди.
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَام ٌ ـ هُوَ ابْنُ يُوسُفَ ـ عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا، وَلَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً ".
Абу Ҳурайра айтди: Абулқосим (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: "Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, агар мен билган нарсани билганингизда, кўп йиғлар, оз кулардингиз."