باب جَوَازِ الطَّوَافِ عَلَى بَعِيرٍ وَغَيْرِهِ وَاسْتِلاَمِ الْحَجَرِ بِمِحْجَنٍ وَنَحْوِهِ لِلرَّاكِبِ
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ .
Менга Абут-Тоҳир ва Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилиб, иккаласи: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утбадан, у Ибн Аббосдан хабар берди, дедилар — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Видў ҳажида бир туя устида тавоф қилди ва рукнни миҳжан (учи қайрилган таёқ) билан истилом қиларди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي، الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ، قَالَ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى رَاحِلَتِهِ يَسْتَلِمُ الْحَجَرَ بِمِحْجَنِهِ لأَنْ يَرَاهُ النَّاسُ وَلِيُشْرِفَ وَلِيَسْأَلُوهُ فَإِنَّ النَّاسَ غَشُوهُ.
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, у деди: бизга Али ибн Мушир Ибн Журайждан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Видў ҳажида Байтни улови устида тавоф қилди ва (Ҳажарул-асвад) тошини миҳжани билан истилом қиларди — одамлар уни кўриши учун, у кўриниб (баланд) туриши учун ва ундан (савол) сўрашлари учун; чунки одамлар уни ўраб олиб, қисиб қўйган эдилар.
وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ بَكْرٍ - قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى رَاحِلَتِهِ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيَرَاهُ النَّاسُ وَلِيُشْرِفَ وَلِيَسْأَلُوهُ فَإِنَّ النَّاسَ غَشُوهُ . وَلَمْ يَذْكُرِ ابْنُ خَشْرَمٍ وَلِيَسْأَلُوهُ فَقَطْ .
Ва бизга Али ибн Хашрам ривоят қилди, бизга Исо ибн Юнус Ибн Журайждан хабар берди; (ҳ) ва бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Муҳаммад — яъни ибн Бакр — хабар берди, у деди: бизга Ибн Журайж хабар берди, менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Видў ҳажида улови устида Байтни ҳамда Сафо ва Марвани тавоф қилди — одамлар уни кўриши учун, у кўриниб (баланд) туриши учун ва ундан (савол) сўрашлари учун; чунки одамлар уни ўраб олган эдилар. Ибн Хашрам фақат «ва ундан сўрашлари учун» (қисмини) зикр қилмади.
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى الْقَنْطَرِيُّ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حَوْلَ الْكَعْبَةِ عَلَى بَعِيرِهِ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ كَرَاهِيَةَ أَنْ يُضْرَبَ عَنْهُ النَّاسُ .
Менга ал-Ҳакам ибн Мусо ал-Қантарий ривоят қилди, бизга Шуайб ибн Ишоқ Ҳишом ибн Урвадан, у Урвадан, у Оишадан ривоят қилди, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Видў ҳажида Каъба атрофида туяси устида тавоф қилди ва рукнни истилом қиларди — одамлар ундан (йўл очиш учун) узоқлаштирилишини (урилишини) ёқтирмаганидан.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا مَعْرُوفُ بْنُ خَرَّبُوذَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ، يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَيَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ مَعَهُ وَيُقَبِّلُ الْمِحْجَنَ .
Ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Сулаймон ибн Довуд ривоят қилди, бизга Маъруф ибн Харробуз ривоят қилди, у деди: Мен Абут-Туфайлни шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни Байтни тавоф қилиб, рукнни ўзи билан бўлган миҳжан (учи қайрилган таёқ) билан истилом қилиб, сўнг миҳжанни ўпаётганини кўрдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي فَقَالَ " طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ " . قَالَتْ فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ وَهُوَ يَقْرَأُ بِـ { الطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ} .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн Навфалдан, у Урвадан, у Зайнаб бинт Абу Саламадан, у Умму Саламадан (ривоят қилганини) ўқиб бердим, у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га касал эканлигимдан шикоят қилдим. У: «Минган ҳолингда одамларнинг орқасидан тавоф қил» деди. (Умму Салама) деди: Мен тавоф қилдим, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўша пайт Байтнинг ёнида намоз ўқиб, ‹Тур ва сатрланган Китобга (қасам)› (сурасини) қироат қилаётган эди.