باب اسْتِحْبَابِ بَعْثِ الْهَدْىِ إِلَى الْحَرَمِ لِمَنْ لاَ يُرِيدُ الذَّهَابَ بِنَفْسِهِ وَاسْتِحْبَابِ تَقْلِيدِهِ وَفَتْلِ الْقَلاَئِدِ وَأَنَّ بَاعِثَهُ لاَ يَصِيرُ مُحْرِمًا وَلاَ يَحْرُمُ عَلَيْهِ شيء بِذَلِكَ
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهْدِي مِنَ الْمَدِينَةِ فَأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْيِهِ ثُمَّ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُ الْمُحْرِمُ .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё ва Муҳаммад ибн Румҳ ривоят қилиб, иккаласи: бизга ал-Лайс хабар берди, дедилар; (ҳ) ва бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Лайс Ибн Шиҳобдан, у Урва ибн аз-Зубайрдан ва Амра бинт Абдурраҳмондан ривоят қилдики, Оиша деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Мадинадан ҳадий жўнатарди, мен унинг ҳадийининг қиладаларини (бўйинбоғларини) эшардим, сўнг у муҳрим (эҳромли) сақланадиган бирор нарсадан сақланмасди.
وَحَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Ва менга буни Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан шу иснод билан унга ўхшаш хабар берди.
وَحَدَّثَنَاهُ سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح. وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَخَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالُوا أَخْبَرَنَا حَمَّادُ، بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَىَّ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ .
Ва бизга буни Саид ибн Мансур ва Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилиб, иккаласи: бизга Суфён аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди, дедилар; (ҳ) ва бизга Саид ибн Мансур, Халаф ибн Ҳишом ва Қутайба ибн Саид ривоят қилиб: бизга Ҳаммод ибн Зайд Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан хабар берди, дедилар; у (Оиша) деди: «Гўё мен ўзимга — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳадийининг қиладаларини эшаётганимга — қараб тургандекман» — унга ўхшаш (ривоят).
وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ هَاتَيْنِ ثُمَّ لاَ يَعْتَزِلُ شَيْئًا وَلاَ يَتْرُكُهُ
Ва бизга Саид ибн Мансур ривоят қилди, бизга Суфён Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан, у отасидан ривоят қилди, у деди: Мен Оишани шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳадийининг қиладаларини мана шу икки қўлим билан эшардим, сўнг у бирор нарсадан четланмас ва уни тарк этмасди.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَتَلْتُ قَلاَئِدَ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ ثُمَّ أَشْعَرَهَا وَقَلَّدَهَا ثُمَّ بَعَثَ بِهَا إِلَى الْبَيْتِ وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ فَمَا حَرُمَ عَلَيْهِ شَىْءٌ كَانَ لَهُ حِلاًّ .
Ва бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ибн Қаънаб ривоят қилди, бизга Афлаҳ ал-Қосимдан, у Оишадан ривоят қилди, у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қурбонлик туялари (будн)ининг қиладаларини қўлларим билан эшдим, сўнг у уларни ишъор қилди (белгилади) ва қиладалади, кейин уларни Байтга (Маккага) жўнатди ва ўзи Мадинада қолди; унга ҳалол бўлган бирор нарса ҳаром бўлмади.
وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، قَالَ ابْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ، وَأَبِي، قِلاَبَةَ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَبْعَثُ بِالْهَدْىِ أَفْتِلُ قَلاَئِدَهَا بِيَدَىَّ ثُمَّ لاَ يُمْسِكُ عَنْ شَىْءٍ لاَ يُمْسِكُ عَنْهُ الْحَلاَلُ .
Ва бизга Али ибн Ҳужр ас-Саъдий ва Яъқуб ибн Иброҳим ад-Даврақий ривоят қилиб — Ибн Ҳужр: бизга Исмоил ибн Иброҳим Айюбдан, у ал-Қосимдан ва Абу Қилобадан, у Оишадан ривоят қилди, деди; у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳадий жўнатарди, мен унинг қиладаларини қўлларим билан эшардим, сўнг у ҳалол (эҳромсиз) киши четланмайдиган бирор нарсадан четланмасди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ أَنَا فَتَلْتُ، تِلْكَ الْقَلاَئِدَ مِنْ عِهْنٍ كَانَ عِنْدَنَا فَأَصْبَحَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَلاَلاً يَأْتِي مَا يَأْتِي الْحَلاَلُ مِنْ أَهْلِهِ أَوْ يَأْتِي مَا يَأْتِي الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِهِ .
Ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Ҳусайн ибн ал-Ҳасан ривоят қилди, бизга Ибн Авн ал-Қосимдан, у мўминлар онасидан ривоят қилди, у деди: Ўша қиладаларни мен ўзимизда бўлган (рангли) жундан эшдим, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизнинг орамизда ҳалол (эҳромсиз) ҳолатда — ҳалол киши ўз оиласидан (аҳлидан) баҳраманд бўладиган нарсани қилиб (ёки: киши ўз оиласидан қиладиган нарсани қилиб) — юрди.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي أَفْتِلُ الْقَلاَئِدَ لِهَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْغَنَمِ فَيَبْعَثُ بِهِ ثُمَّ يُقِيمُ فِينَا حَلاَلاً .
Ва бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Жарир Мансурдан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан ривоят қилди, у деди: Мен ўзимни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қўйдан бўлган ҳадийи учун қиладалар эшаётганимни кўрганман; у уни жўнатарди, сўнг бизнинг орамизда ҳалол (эҳромсиз) ҳолатда турарди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ رُبَّمَا فَتَلْتُ الْقَلاَئِدَ لِهَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُقَلِّدُ هَدْيَهُ ثُمَّ يَبْعَثُ بِهِ ثُمَّ يُقِيمُ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُ الْمُحْرِمُ .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё, Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ривоят қилиб — Яҳё: хабар берди, деди, бошқа иккиси: бизга Абу Муовия ривоят қилди, дедилар — у ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан (ривоят қилди), у деди: Баъзан мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳадийи учун қиладалар эшардим, у ҳадийини қиладалар, сўнг уни жўнатарди, кейин (уйда) қолиб, муҳрим (эҳромли) четланадиган бирор нарсадан четланмасди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّةً إِلَى الْبَيْتِ غَنَمًا فَقَلَّدَهَا .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё, Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ривоят қилиб — Яҳё: бизга Абу Муовия ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан хабар берди, деди; у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир марта Байтга (Маккага) қўйни ҳадий қилиб жўнатди ва уни қиладалади.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّا نُقَلِّدُ الشَّاءَ فَنُرْسِلُ بِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَلاَلٌ لَمْ يَحْرُمْ عَلَيْهِ مِنْهُ شَىْءٌ .
Ва бизга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, бизга Абдуссамад ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Жуҳода ал-Ҳакамдан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан ривоят қилди, у деди: Биз қўйни қиладалаб жўнатардик, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса ҳалол (эҳромсиз) эди, ундан унга бирор нарса ҳаром бўлмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ ابْنَ زِيَادٍ كَتَبَ إِلَى عَائِشَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَ مَنْ أَهْدَى هَدْيًا حَرُمَ عَلَيْهِ مَا يَحْرُمُ عَلَى الْحَاجِّ حَتَّى يُنْحَرَ الْهَدْىُ وَقَدْ بَعَثْتُ بِهَدْيِي فَاكْتُبِي إِلَىَّ بِأَمْرِكِ . قَالَتْ عَمْرَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ لَيْسَ كَمَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَا فَتَلْتُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ ثُمَّ قَلَّدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ ثُمَّ بَعَثَ بِهَا مَعَ أَبِي فَلَمْ يَحْرُمْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَىْءٌ أَحَلَّهُ اللَّهُ لَهُ حَتَّى نُحِرَ الْهَدْىُ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Абдуллаҳ ибн Абу Бакрдан, у Амра бинт Абдурраҳмондан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — у (Амра) унга хабар бердики, Ибн Зиёд Оишага: «Абдуллаҳ ибн Аббос: ‹Ким ҳадий атаса, ҳадий наҳр қилинмагунча ҳожига ҳаром бўлган нарсалар унга ҳам ҳаром бўлади›, деди. Мен эса ҳадийимни жўнатиб қўйдим; менга ўз амринг (ҳукминг)ни ёзиб юбор», деб ёзди. Амра деди: Оиша деди: «Ибн Аббос айтгандай эмас. Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳадийининг қиладаларини қўлларим билан эшдим, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ўз қўли билан қиладалади, кейин уни отам (Абу Бакр) билан жўнатди; ҳадий наҳр қилинмагунча Аллаҳ унга ҳалол қилган бирор нарса Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ҳаром бўлмади» деди.
وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، وَهْىَ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ تُصَفِّقُ وَتَقُولُ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ ثُمَّ يَبْعَثُ بِهَا وَمَا يُمْسِكُ عَنْ شَىْءٍ مِمَّا يُمْسِكُ عَنْهُ الْمُحْرِمُ حَتَّى يُنْحَرَ هَدْيُهُ
Ва бизга Саид ибн Мансур ривоят қилди, бизга Ҳушайм ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Абу Холид аш-Шаъбийдан, у Масруқдан хабар берди, у деди: Мен Оишани — у парда ортида эди — чапак чалиб (қарсиллатиб) шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳадийининг қиладаларини қўлларим билан эшардим, сўнг у уни жўнатарди, ҳадийи наҳр қилинмагунча муҳрим четланадиган бирор нарсадан четланмасди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، كِلاَهُمَا عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، بِمِثْلِهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдул-Ваҳҳоб ривоят қилди, бизга Довуд ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Закариё ривоят қилди — иккаласи аш-Шаъбийдан, у Масруқдан, у Оишадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан унга ўхшаш (ривоят қилди).