حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ النَّاسُ يَنْصَرِفُونَ فِي كُلِّ وَجْهٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَنْفِرَنَّ أَحَدٌ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ " . قَالَ زُهَيْرٌ يَنْصَرِفُونَ كُلَّ وَجْهٍ . وَلَمْ يَقُلْ فِي .
Бизга Саид ибн Мансур ва Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилиб, иккаласи: бизга Суфён Сулаймон ал-Аҳвалдан, у Товусдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди, дедилар; у деди: Одамлар ҳар томонга (Байтни видолашмасдан) тарқаб кетардилар, шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳеч ким, охирги иши Байт (билан видолашиш) бўлмагунча, (Маккадан) жўнаб кетмасин» деди. Зуҳайр: «ҳар томонга тарқаб кетардилар» деди ва «...да» демади.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ - وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أُمِرَ النَّاسُ أَنْ يَكُونَ، آخِرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ إِلاَّ أَنَّهُ خُفِّفَ عَنِ الْمَرْأَةِ الْحَائِضِ .
Бизга Саид ибн Мансур ва Абу Бакр ибн Абу Шайба — лафз Саидники — ривоят қилиб, иккаласи: бизга Суфён Ибн Товусдан, у отасидан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди, дедилар; у деди: Одамлар охирги ишлари Байт (билан видолашиш) бўлишига буюрилдилар, фақат ҳайзли аёлдан бу енгиллаштирилди (кечирилди).
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ، بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ إِذْ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ تُفْتِي أَنْ تَصْدُرَ الْحَائِضُ، قَبْلَ أَنْ يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهَا بِالْبَيْتِ . فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ إِمَّا لاَ فَسَلْ فُلاَنَةَ الأَنْصَارِيَّةَ هَلْ أَمَرَهَا بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَرَجَعَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَضْحَكُ وَهُوَ يَقُولُ مَا أَرَاكَ إِلاَّ قَدْ صَدَقْتَ .
Менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саид Ибн Журайждан ривоят қилди, менга ал-Ҳасан ибн Муслим Товусдан хабар берди, у деди: Мен Ибн Аббос билан эдим, шунда Зайд ибн Собит: «Сен ҳайзли аёлнинг охирги иши Байт билан бўлишидан олдин (Маккадан) қайтиб кетишига фатво берасанми?» деди. Ибн Аббос унга: «Агар (ишонмасанг), фалон ансорий аёлдан сўра — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга шундай буюрганмиди?» деди. (Ровий) деди: Сўнг Зайд ибн Собит Ибн Аббоснинг олдига кулиб қайтди ва: «Сени фақат рост сўзлаган деб кўряпман» дерди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَعُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ حَاضَتْ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ بَعْدَ مَا أَفَاضَتْ - قَالَتْ عَائِشَةُ - فَذَكَرْتُ حِيضَتَهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحَابِسَتُنَا هِيَ " . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا قَدْ كَانَتْ أَفَاضَتْ وَطَافَتْ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَاضَتْ بَعْدَ الإِفَاضَةِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَلْتَنْفِرْ" .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Муҳаммад ибн Румҳ ривоят қилди, бизга ал-Лайс Ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан ва Урвадан ривоят қилдики, Оиша деди: Сафийя бинт Ҳуяйй ифоза (тавоф) қилганидан кейин ҳайз кўрди. Оиша деди: Мен унинг ҳайзини Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га айтдим, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «У бизни ушлаб қоладими?» деди. (Оиша) деди: Мен: «Ё Расулуллаҳ, у ифоза қилган ва Байтни тавоф қилган, сўнг ифозадан кейин ҳайз кўрган» дедим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ундай бўлса, жўнайверсин» деди.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا وَقَالَ، الآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَتْ طَمِثَتْ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بَعْدَ مَا أَفَاضَتْ طَاهِرًا بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ .
Менга Абут-Тоҳир, Ҳармала ибн Яҳё ва Аҳмад ибн Исо ривоят қилиб — Аҳмад: ривоят қилди, деди, бошқа иккиси: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, дедилар — менга Юнус Ибн Шиҳобдан шу иснод билан хабар берди; у (Оиша) деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Сафийя бинт Ҳуяйй Видў ҳажида пок ҳолда ифоза қилганидан кейин ҳайз кўрди — Лайснинг ҳадиси каби.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا ذَكَرَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ صَفِيَّةَ قَدْ حَاضَتْ . بِمَعْنَى حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ .
Ва бизга Қутайба — яъни ибн Саид — ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди; (ҳ) ва менга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдул-Ваҳҳоб ривоят қилди, бизга Айюб ривоят қилди — ҳаммаси Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан, у отасидан, у Оишадан (ривоят қилдики), у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га Сафийя ҳайз кўрганини айтди — аз-Зуҳрийнинг ҳадиси маъносида.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّا نَتَخَوَّفُ أَنْ تَحِيضَ، صَفِيَّةُ قَبْلَ أَنْ تُفِيضَ - قَالَتْ - فَجَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَحَابِسَتُنَا صَفِيَّةُ " . قُلْنَا قَدْ أَفَاضَتْ . قَالَ " فَلاَ إِذًا " .
Ва бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ибн Қаънаб ривоят қилди, бизга Афлаҳ ал-Қосим ибн Муҳаммаддан, у Оишадан ривоят қилди, у деди: Биз Сафийя ифоза қилишидан олдин ҳайз кўришидан қўрқардик. (Оиша) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизнинг олдимизга келиб: «Сафийя бизни ушлаб қоладими?» деди. Биз: «У ифоза қилиб бўлган» дедик. У: «Ундай бўлса, йўқ (ташвиш йўқ)» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ قَدْ حَاضَتْ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَعَلَّهَا تَحْبِسُنَا أَلَمْ تَكُنْ قَدْ طَافَتْ مَعَكُنَّ بِالْبَيْتِ " . قَالُوا بَلَى . قَالَ " فَاخْرُجْنَ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Абдуллаҳ ибн Абу Бакрдан, у отасидан, у Амра бинт Абдурраҳмондан, у Оишадан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — у (Оиша) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га: «Ё Расулуллаҳ, Сафийя бинт Ҳуяйй ҳайз кўрди» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шояд у бизни ушлаб қолар. У сизлар билан Байтни тавоф қилмаганмиди?» деди. Улар: «Ҳа, (қилган)» дедилар. У: «Ундай бўлса, чиқинглар (жўнанглар)» деди.
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، - لَعَلَّهُ قَالَ - عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرَادَ مِنْ صَفِيَّةَ بَعْضَ مَا يُرِيدُ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِهِ . فَقَالُوا إِنَّهَا حَائِضٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " وَإِنَّهَا لَحَابِسَتُنَا " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا قَدْ زَارَتْ يَوْمَ النَّحْرِ . قَالَ " فَلْتَنْفِرْ مَعَكُمْ " .
Менга ал-Ҳакам ибн Мусо ривоят қилди, менга Яҳё ибн Ҳамза ал-Авзўийдан — эҳтимол у: «Яҳё ибн Абу Касирдан» деди — у Муҳаммад ибн Иброҳим ат-Таймийдан, у Абу Саламадан, у Оишадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Сафийядан киши ўз аҳлидан истайдиган нарсанинг баъзисини истади. Шунда: «У ҳайзли, ё Расулуллаҳ» дедилар. У: «У бизни ушлаб қоладими?» деди. Улар: «Ё Расулуллаҳ, у наҳр куни зиёрат (тавофи)ни қилган» дедилар. У: «Ундай бўлса, сизлар билан жўнайверсин» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا أَرَادَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَنْفِرَ إِذَا صَفِيَّةُ عَلَى بَابِ خِبَائِهَا كَئِيبَةً حَزِينَةً . فَقَالَ " عَقْرَى حَلْقَى إِنَّكِ لَحَابِسَتُنَا " . ثُمَّ قَالَ لَهَا " أَكُنْتِ أَفَضْتِ يَوْمَ النَّحْرِ " . قَالَتْ نَعَمْ . قَالَ " فَانْفِرِي " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб, иккаласи: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, дедилар; (ҳ) ва бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз — лафз уники — ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба ал-Ҳакамдан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан ривоят қилди, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (Маккадан) жўнамоқчи бўлганда, Сафийя ўз чодирининг эшигида маъюс, ғамгин ҳолда турарди. У: «Ақро, ҳалқо! (шўринг қурсин маъносидаги ибора) — албатта сен бизни ушлаб қоласан» деди. Сўнг унга: «Сен наҳр куни ифоза қилганмидинг?» деди. У: «Ҳа» деди. У: «Ундай бўлса, жўна» деди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، جَمِيعًا عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . نَحْوَ حَدِيثِ الْحَكَمِ غَيْرَ أَنَّهُمَا لاَ يَذْكُرَانِ كَئِيبَةً حَزِينَةً .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё, Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб Абу Муовиядан, у ал-Аъмашдан ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Жарир Мансурдан ривоят қилди — иккаласи Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ал-Ҳакамнинг ҳадисига ўхшаш (ривоят қилди), фақат улар иккаласи «маъюс, ғамгин» (жумласини) зикр қилмайдилар.