Каъбани бузиб қайта қуриш

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لَوْلاَ حَدَاثَةُ عَهْدِ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَنَقَضْتُ الْكَعْبَةَ وَلَجَعَلْتُهَا عَلَى أَسَاسِ إِبْرَاهِيمَ فَإِنَّ قُرَيْشًا حِينَ بَنَتِ الْبَيْتَ اسْتَقْصَرَتْ وَلَجَعَلْتُ لَهَا خَلْفًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Муовия Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Агар қавмингнинг куфрдан янги чиққани (куфрга яқинлиги) бўлмаганида, мен Каъбани бузиб, уни Иброҳимнинг пойдевори устига қилган бўлардим, чунки Қурайш Байтни қурганида (уни) қисқартириб қўйди; ва унга орқа эшик (халф) қилган бўлардим» деди.

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏

Ва бизга буни Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ривоят қилиб, иккаласи: бизга Ибн Нумайр Ҳишомдан шу иснод билан ривоят қилди, дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ قَوْمَكِ حِينَ بَنَوُا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْلاَ حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَفَعَلْتُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ اسْتِلاَمَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ إِلاَّ أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّمْ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Ибн Шиҳобдан, у Солим ибн Абдуллаҳдан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Абу Бакр ас-Сиддиқ Абдуллаҳ ибн Умарга, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Оишадан хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қавминг Каъбани қурганида Иброҳимнинг пойдеворларидан қисқартириб қўйганини кўрмайсанми?» деди. (Оиша) деди: Мен: «Ё Расулуллаҳ, уни Иброҳимнинг пойдеворларига қайтармайсизми?» дедим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Агар қавмингнинг куфрга яқин (янги чиққан) даври бўлмаганида, қилган бўлардим» деди. Абдуллаҳ ибн Умар: «Агар Оиша буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитган бўлса, мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Ҳижрга ёндош бўлган икки рукнни истилом қилишни фақат Байт Иброҳимнинг пойдеворлари устига тўлиқ қурилмагани учун тарк этган деб ўйлайман» деди.

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ، ح وَحَدَّثَنِي هَارُونُ، بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي قُحَافَةَ، يُحَدِّثُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ لَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُو عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ - أَوْ قَالَ بِكُفْرٍ - لأَنْفَقْتُ كَنْزَ الْكَعْبَةِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَجَعَلْتُ بَابَهَا بِالأَرْضِ وَلأَدْخَلْتُ فِيهَا مِنَ الْحِجْرِ ‏"‏ ‏.‏

Менга Абут-Тоҳир ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб Махрамадан хабар берди; (ҳ) ва менга Ҳорун ибн Саид ал-Айлий ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Махрама ибн Букайр отасидан хабар берди, у деди: Мен Ибн Умарнинг озоди (мавлоси) Нофини шундай деяётганини эшитдим: Мен Абдуллаҳ ибн Абу Бакр ибн Абу Қуҳофани Абдуллаҳ ибн Умарга Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Оишадан ривоят қилаётганини эшитдим, у (Оиша) деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шундай деяётганини эшитдим: «Агар қавминг жоҳилиятга яқин — ёки: куфрга яқин — бўлмаганида, мен Каъба хазинасини Аллаҳ йўлида инфоқ қилган, эшигини ер (сатҳи)га қилган ва унга Ҳижрдан (бир қисмини) киритган бўлардим».

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ سَعِيدٍ، - يَعْنِي ابْنَ مِينَاءَ - قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، يَقُولُ حَدَّثَتْنِي خَالَتِي، - يَعْنِي عَائِشَةَ - قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَا عَائِشَةُ لَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُو عَهْدٍ بِشِرْكٍ لَهَدَمْتُ الْكَعْبَةَ فَأَلْزَقْتُهَا بِالأَرْضِ وَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا وَزِدْتُ فِيهَا سِتَّةَ أَذْرُعٍ مِنَ الْحِجْرِ فَإِنَّ قُرَيْشًا اقْتَصَرَتْهَا حَيْثُ بَنَتِ الْكَعْبَةَ ‏"‏ ‏.‏

Ва менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, менга Ибн Маҳдий ривоят қилди, бизга Салим ибн Ҳайён Саид — яъни ибн Мино — дан ривоят қилди, у деди: Мен Абдуллаҳ ибн аз-Зубайрни шундай деяётганини эшитдим: Менга холам — яъни Оиша — ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Оиша, агар қавминг ширкка яқин (янги чиққан) бўлмаганида, мен Каъбани бузиб, уни ерга текислаган, унга иккита эшик — шарқий эшик ва ғарбий эшик — қилган ва унга Ҳижрдан олти тирсак қўшган бўлардим, чунки Қурайш Каъбани қурганида уни қисқартириб қўйди» деди.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ لَمَّا احْتَرَقَ الْبَيْتُ زَمَنَ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ حِينَ غَزَاهَا أَهْلُ الشَّامِ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ تَرَكَهُ ابْنُ الزُّبَيْرِ حَتَّى قَدِمَ النَّاسُ الْمَوْسِمَ يُرِيدُ أَنْ يُجَرِّئَهُمْ - أَوْ يُحَرِّبَهُمْ - عَلَى أَهْلِ الشَّامِ فَلَمَّا صَدَرَ النَّاسُ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَشِيرُوا عَلَىَّ فِي الْكَعْبَةِ أَنْقُضُهَا ثُمَّ أَبْنِي بِنَاءَهَا أَوْ أُصْلِحُ مَا وَهَى مِنْهَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَإِنِّي قَدْ فُرِقَ لِي رَأْىٌ فِيهَا أَرَى أَنْ تُصْلِحَ مَا وَهَى مِنْهَا وَتَدَعَ بَيْتًا أَسْلَمَ النَّاسُ عَلَيْهِ وَأَحْجَارًا أَسْلَمَ النَّاسُ عَلَيْهَا وَبُعِثَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ لَوْ كَانَ أَحَدُكُمُ احْتَرَقَ بَيْتُهُ مَا رَضِيَ حَتَّى يُجِدَّهُ فَكَيْفَ بَيْتُ رَبِّكُمْ إِنِّي مُسْتَخِيرٌ رَبِّي ثَلاَثًا ثُمَّ عَازِمٌ عَلَى أَمْرِي فَلَمَّا مَضَى الثَّلاَثُ أَجْمَعَ رَأْيَهُ عَلَى أَنْ يَنْقُضَهَا فَتَحَامَاهُ النَّاسُ أَنْ يَنْزِلَ بِأَوَّلِ النَّاسِ يَصْعَدُ فِيهِ أَمْرٌ مِنَ السَّمَاءِ حَتَّى صَعِدَهُ رَجُلٌ فَأَلْقَى مِنْهُ حِجَارَةً فَلَمَّا لَمْ يَرَهُ النَّاسُ أَصَابَهُ شَىْءٌ تَتَابَعُوا فَنَقَضُوهُ حَتَّى بَلَغُوا بِهِ الأَرْضَ فَجَعَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ أَعْمِدَةً فَسَتَّرَ عَلَيْهَا السُّتُورَ حَتَّى ارْتَفَعَ بِنَاؤُهُ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِنِّي سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لَوْلاَ أَنَّ النَّاسَ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِكُفْرٍ وَلَيْسَ عِنْدِي مِنَ النَّفَقَةِ مَا يُقَوِّي عَلَى بِنَائِهِ لَكُنْتُ أَدْخَلْتُ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ خَمْسَ أَذْرُعٍ وَلَجَعَلْتُ لَهَا بَابًا يَدْخُلُ النَّاسُ مِنْهُ وَبَابًا يَخْرُجُونَ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَنَا الْيَوْمَ أَجِدُ مَا أُنْفِقُ وَلَسْتُ أَخَافُ النَّاسَ - قَالَ - فَزَادَ فِيهِ خَمْسَ أَذْرُعٍ مِنَ الْحِجْرِ حَتَّى أَبْدَى أُسًّا نَظَرَ النَّاسُ إِلَيْهِ فَبَنَى عَلَيْهِ الْبِنَاءَ وَكَانَ طُولُ الْكَعْبَةِ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ ذِرَاعًا فَلَمَّا زَادَ فِيهِ اسْتَقْصَرَهُ فَزَادَ فِي طُولِهِ عَشَرَ أَذْرُعٍ وَجَعَلَ لَهُ بَابَيْنِ أَحَدُهُمَا يُدْخَلُ مِنْهُ وَالآخَرُ يُخْرَجُ مِنْهُ ‏.‏ فَلَمَّا قُتِلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ كَتَبَ الْحَجَّاجُ إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ يُخْبِرُهُ بِذَلِكَ وَيُخْبِرُهُ أَنَّ ابْنَ الزُّبَيْرِ قَدْ وَضَعَ الْبِنَاءَ عَلَى أُسٍّ نَظَرَ إِلَيْهِ الْعُدُولُ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ ‏.‏ فَكَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ الْمَلِكِ إِنَّا لَسْنَا مِنْ تَلْطِيخِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي شَىْءٍ أَمَّا مَا زَادَ فِي طُولِهِ فَأَقِرَّهُ وَأَمَّا مَا زَادَ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ فَرُدَّهُ إِلَى بِنَائِهِ وَسُدَّ الْبَابَ الَّذِي فَتَحَهُ ‏.‏ فَنَقَضَهُ وَأَعَادَهُ إِلَى بِنَائِهِ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий ривоят қилди, бизга Ибн Абу Зоида ривоят қилди, менга Ибн Абу Сулаймон Атодан хабар берди, у деди: Байт Язид ибн Муовия замонида, Шом аҳли унга ҳужум қилганда ёниб кетди; унинг иши қандай бўлса шундай бўлди (вайрон қолди). Ибн аз-Зубайр уни одамлар (ҳаж) мавсумида келгунча — уларни Шом аҳлига қарши ботирлантириш (ёки: гиж-гижлаш) учун — шу ҳолатда қолдирди. Одамлар (ҳаждан) қайтганларида, у: «Эй одамлар, менга Каъба ҳақида маслаҳат беринглар — уни бузиб, қайтадан қурайми ёки ундан заифлашган жойини тузатайми?» деди. Ибн Аббос: «Менга у ҳақда бир фикр кўрсатилди: мен ундан заифлашган жойини тузатишингни ва одамлар Ислом қабул қилган Байтни ҳамда одамлар Ислом қабул қилган тошларни — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўша устига юборилган — қолдиришингни маъқул кўраман» деди. Ибн аз-Зубайр: «Сизлардан бировнинг уйи ёнса, уни янгиламагунча рози бўлмайди-ку, Роббингизнинг Уйи қандай (қолдирилади)? Мен Роббимдан уч (кун) истихора қиламан, сўнг ўз ишимга қатъий киришаман» деди. Уч (кун) ўтгач, у уни бузишга қарор қилди. Одамлар ундан — биринчи бўлиб унга чиққан кишига осмондан бир нарса (азоб) тушишидан — қўрқиб четландилар, ҳатто бир киши унга чиқиб, ундан тошлар ташлади. Одамлар унга бирор нарса бўлмаганини кўрганларида, кетма-кет (киришиб), уни ергача буздилар. Ибн аз-Зубайр устунлар қўйиб, уларнинг устига пардалар тортди, ҳатто биноси кўтарилди. Ибн аз-Зубайр: «Мен Оишани шундай деяётганини эшитганман: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Агар одамлар куфрга яқин (янги чиққан) бўлмаганида ва менда унинг биносини қувватлайдиган нафақа (маблағ) бўлганида, мен унга Ҳижрдан беш тирсак киритган ва унга одамлар кирадиган эшик ҳамда чиқадиган эшик қилган бўлардим›, деди» деди. (Ибн аз-Зубайр) деди: Мен бугун инфоқ қиладиган (маблағ) топяпман ва одамлардан қўрқмайман. (Ровий) деди: Шунда у унга Ҳижрдан беш тирсак қўшди, ҳатто одамлар қараган бир пойдеворни (усс) очиб, унинг устига бинони қурди. Каъбанинг бўйи ўн саккиз тирсак эди; унга (Ҳижрдан) қўшганида, уни (пропорсияда) паст топди, шунинг учун бўйига ўн тирсак қўшди ва унга иккита эшик қилди — биридан кирилади, иккинчисидан чиқилади. Ибн аз-Зубайр ўлдирилганда, Ҳажжож Абдулмалик ибн Марвонга бу ҳақда хабар бериб ёзди ва Ибн аз-Зубайр бинони Макка аҳлининг одил кишилари кўрган бир пойдевор устига қўйганини хабар қилди. Абдулмалик унга: «Бизнинг Ибн аз-Зубайрни (айблаб) булғашга алоқамиз йўқ. У бўйига қўшган нарсани — уни ўз ҳолича қолдир; у Ҳижрдан қўшган нарсани эса — уни ўз (асл) биносига қайтар ва у очган эшикни бекит» деб ёзди. Шунда у уни бузиб, ўз (асл) биносига қайтарди.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ وَالْوَلِيدَ بْنَ عَطَاءٍ يُحَدِّثَانِ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدٍ وَفَدَ الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ فِي خِلاَفَتِهِ فَقَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ مَا أَظُنُّ أَبَا خُبَيْبٍ - يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ - سَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ مَا كَانَ يَزْعُمُ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْهَا ‏.‏ قَالَ الْحَارِثُ بَلَى أَنَا سَمِعْتُهُ مِنْهَا ‏.‏ قَالَ سَمِعْتَهَا تَقُولُ مَاذَا قَالَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ قَوْمَكِ اسْتَقْصَرُوا مِنْ بُنْيَانِ الْبَيْتِ وَلَوْلاَ حَدَاثَةُ عَهْدِهِمْ بِالشِّرْكِ أَعَدْتُ مَا تَرَكُوا مِنْهُ فَإِنْ بَدَا لِقَوْمِكِ مِنْ بَعْدِي أَنْ يَبْنُوهُ فَهَلُمِّي لأُرِيَكِ مَا تَرَكُوا مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَرَاهَا قَرِيبًا مِنْ سَبْعَةِ أَذْرُعٍ ‏.‏ هَذَا حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدٍ وَزَادَ عَلَيْهِ الْوَلِيدُ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَلَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ مَوْضُوعَيْنِ فِي الأَرْضِ شَرْقِيًّا وَغَرْبِيًّا وَهَلْ تَدْرِينَ لِمَ كَانَ قَوْمُكِ رَفَعُوا بَابَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ تَعَزُّزًا أَنْ لاَ يَدْخُلَهَا إِلاَّ مَنْ أَرَادُوا فَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا هُوَ أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَهَا يَدْعُونَهُ يَرْتَقِي حَتَّى إِذَا كَادَ أَنْ يَدْخُلَ دَفَعُوهُ فَسَقَطَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ لِلْحَارِثِ أَنْتَ سَمِعْتَهَا تَقُولُ هَذَا قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَنَكَتَ سَاعَةً بِعَصَاهُ ثُمَّ قَالَ وَدِدْتُ أَنِّي تَرَكْتُهُ وَمَا تَحَمَّلَ

Менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Бакр ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, у деди: Мен Абдуллаҳ ибн Убайд ибн Умайр ва ал-Валид ибн Атони ал-Ҳорис ибн Абдуллаҳ ибн Абу Робиадан ривоят қилаётганларини эшитдим. Абдуллаҳ ибн Убайд деди: ал-Ҳорис ибн Абдуллаҳ Абдулмалик ибн Марвоннинг олдига халифалиги даврида вакил бўлиб келди, Абдулмалик: «Мен Абу Хубайб — яъни Ибн аз-Зубайр — Оишадан эшитдим деб даъво қилган нарсани ундан эшитган деб ўйламайман» деди. ал-Ҳорис: «Йўқ, мен уни ундан эшитганман» деди. (Абдулмалик): «Сен уни нима деяётганини эшитгансан?» деди. У: «У: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Албатта қавминг Байтнинг биносини қисқартириб қўйди; агар уларнинг ширкка яқинлиги бўлмаганида, улар ундан ташлаб кетган (қисм)ни қайтарган бўлардим. Агар мендан кейин қавмингга уни (қайта) қуриш маъқул бўлса, кел, улар ундан нимани ташлаб кетганини сенга кўрсатай›, деди, деди» деди. Сўнг унга етти тирсакка яқин (жойни) кўрсатди. Бу Абдуллаҳ ибн Убайднинг ҳадиси; ал-Валид ибн Ато унга (шуни) қўшди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ва мен унга ер (сатҳи)га қўйилган иккита эшик — шарқий ва ғарбий — қилган бўлардим. Биласанми, қавминг нега унинг эшигини кўтарганлар?» деди. У (Оиша): «Йўқ» дедим, деди. У: «Кибр (иззат) талаб қилиб — фақат ўзлари хоҳлаган киши кирсин деб; (шунинг учун) бир киши унга кирмоқчи бўлса, уни (зинага) чиқишга қўярдилар, кираёзганида эса уни итариб юборардилар, у йиқиларди» деди. Абдулмалик ал-Ҳорисга: «Сен уни шундай деяётганини эшитганмисан?» деди. У: «Ҳа» деди. (Ровий) деди: Шунда у бир муддат ҳассаси билан ер чизди, сўнг: «Кошки, мен уни (Ибн аз-Зубайр қурганини) ва у зиммасига олган нарсани ўз ҳолига қолдирган бўлсам» деди.

وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَ حَدِيثِ ابْنِ بَكْرٍ ‏.‏

Ва бизга буни Муҳаммад ибн Амр ибн Жабала ривоят қилди, бизга Абу Осим ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ хабар берди — иккаласи Ибн Журайждан шу иснод билан Ибн Бакрнинг ҳадиси каби (ривоят қилдилар).