باب اسْتِئْذَانِ الثَّيِّبِ فِي النِّكَاحِ بِالنُّطْقِ وَالْبِكْرِ بِالسُّكُوتِ
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تُنْكَحُ الأَيِّمُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَلاَ تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ " أَنْ تَسْكُتَ " .
Менга Убайдуллаҳ ибн Умар ибн Майсара ал-Қаворирий ривоят қилди, бизга Холид ибн ал-Ҳорис ривоят қилди, бизга Ҳишом Яҳё ибн Абу Касирдан ривоят қилди, бизга Абу Салама ривоят қилди, бизга Абу Ҳурайра ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аййим (турмуш кўрган аёл) — токи маслаҳат (розилиги) сўралмагунча, никоҳланмайди; бокира эса — токи изни сўралмагунча, никоҳланмайди» деди. Улар: «Ё Расулуллаҳ, унинг изни қандай (бўлади)?» дедилар. У: «Унинг жим туриши (изндир)» деди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي، عُثْمَانَ ح وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى، - يَعْنِي ابْنَ يُونُسَ - عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، ح وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، . بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ هِشَامٍ وَإِسْنَادِهِ . وَاتَّفَقَ لَفْظُ حَدِيثِ هِشَامٍ وَشَيْبَانَ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ سَلاَّمٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ.
Ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга ал-Ҳажжож ибн Абу Усмон ривоят қилди; (ҳ) ва менга Иброҳим ибн Мусо ривоят қилди, бизга Исо — яъни ибн Юнус — ал-Авзўийдан хабар берди; (ҳ) ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Ҳусайн ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Шайбон ривоят қилди; (ҳ) ва менга Амр ан-Ноқид ва Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилиб, иккаласи: бизга Абдурраззоқ Маъмардан ривоят қилди, дедилар; (ҳ) ва бизга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ад-Дорамий ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Ҳассон хабар берди, бизга Муовия ривоят қилди — ҳаммаси Яҳё ибн Абу Касирдан, Ҳишомнинг ҳадиси маъноси ва исноди каби (ривоят қилдилар). Бу ҳадисда Ҳишом, Шайбон ва Муовия ибн Салломнинг ҳадиси лафзи мос келди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رَافِعٍ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يَقُولُ قَالَ ذَكْوَانُ مَوْلَى عَائِشَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَارِيَةِ يُنْكِحُهَا أَهْلُهَا أَتُسْتَأْمَرُ أَمْ لاَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ تُسْتَأْمَرُ " . فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لَهُ فَإِنَّهَا تَسْتَحْيِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَذَلِكَ إِذْنُهَا إِذَا هِيَ سَكَتَتْ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Идрис Ибн Журайждан ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Муҳаммад ибн Рофиъ иккаласи Абдурраззоқдан — лафз Ибн Рофиъники — ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, у деди: Мен Ибн Абу Мулайкани шундай деяётганини эшитдим: Оишанинг озоди (мавлоси) Заквон деди: Мен Оишани шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан оиласи никоҳлаб берадиган қиз ҳақида — ундан маслаҳат (розилик) сўраладими ёки йўқми — деб сўрадим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Ҳа, ундан маслаҳат сўралади» деди. Оиша: Мен унга: «Аммо у уялади-ку» дедим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мана шу — унинг изни: агар у жим турса (изн бергани)» деди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى، بْنُ يَحْيَى - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ قُلْتُ لِمَالِكٍ حَدَّثَكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا " . قَالَ نَعَمْ .
Бизга Саид ибн Мансур ва Қутайба ибн Саид ривоят қилиб, иккаласи: бизга Молик ривоят қилди, дедилар; (ҳ) ва бизга Яҳё ибн Яҳё — лафз уники — ривоят қилди, у деди: Мен Моликка: «Сенга Абдуллаҳ ибн ал-Фазл Нофиъ ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдими: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Аййим (турмуш кўрган аёл) ўзига вали (ҳомий)сидан кўра ҳақлироқдир; бокирадан эса ўзи ҳақида изн сўралади, унинг изни жим туришидир›, деди?» дедим. У: «Ҳа» деди.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، سَمِعَ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ، يُخْبِرُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الثَّيِّبُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْمَرُ وَإِذْنُهَا سُكُوتُهَا " .
Ва бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Суфён Зиёд ибн Саъддан, у Абдуллаҳ ибн ал-Фазлдан ривоят қилди, у Нофиъ ибн Жубайрни Ибн Аббосдан хабар бераётганини эшитди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Саййиба (аввал эрга теккан аёл) ўзига вали (ҳомий)сидан кўра ҳақлироқдир; бокирадан эса маслаҳат (розилик) сўралади, унинг изни жим туришидир» деди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ " الثَّيِّبُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ يَسْتَأْذِنُهَا أَبُوهَا فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا " . وَرُبَّمَا قَالَ " وَصَمْتُهَا إِقْرَارُهَا " .
Ва бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён шу иснод билан (ривоят қилди) ва: «Саййиба ўзига вали (ҳомий)сидан кўра ҳақлироқдир; бокира эса — отаси ундан ўзи ҳақида изн сўрайди, унинг изни жим туришидир» деди. Баъзан: «Унинг жим туриши — унинг иқроридир (розилигидир)» дерди.