Таҳоратда нур тегадиган жойни узайтириш мустаҳаблиги

Tahorat kitobi · 7 ҳадис

باب اسْتِحْبَابِ إِطَالَةِ الْغُرَّةِ وَالتَّحْجِيلِ فِي الْوُضُوءِ ‏‏

584-ҳадисXalqaro 249

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، جَمِيعًا عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ، - قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - أَخْبَرَنِي الْعَلاَءُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَى الْمَقْبُرَةَ فَقَالَ ‏"‏ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاَحِقُونَ وَدِدْتُ أَنَّا قَدْ رَأَيْنَا إِخْوَانَنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا أَوَلَسْنَا إِخْوَانَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ أَنْتُمْ أَصْحَابِي وَإِخْوَانُنَا الَّذِينَ لَمْ يَأْتُوا بَعْدُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا كَيْفَ تَعْرِفُ مَنْ لَمْ يَأْتِ بَعْدُ مِنْ أُمَّتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً لَهُ خَيْلٌ غُرٌّ مُحَجَّلَةٌ بَيْنَ ظَهْرَىْ خَيْلٍ دُهْمٍ بُهْمٍ أَلاَ يَعْرِفُ خَيْلَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهُمْ يَأْتُونَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنَ الْوُضُوءِ وَأَنَا فَرَطُهُمْ عَلَى الْحَوْضِ أَلاَ لَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي كَمَا يُذَادُ الْبَعِيرُ الضَّالُّ أُنَادِيهِمْ أَلاَ هَلُمَّ ‏.‏ فَيُقَالُ إِنَّهُمْ قَدْ بَدَّلُوا بَعْدَكَ ‏.‏ فَأَقُولُ سُحْقًا سُحْقًا ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мақбарага келиб: "Ассалому алайкум, эй мўмин қавм диёри! Албатта биз — Аллаҳ хоҳласа — сизларга қўшилувчимиз. Биродарларимизни кўрганимизни хоҳладим (орзу қилдим)" деди. Улар: "Биз сенинг биродарларинг эмасмизми, эй Расулуллаҳ?" дедилар. У: "Сизлар менинг ашобимсиз; биродарларимиз эса — ҳали келмаган (лар)дир" деди. Улар: "Умматингдан ҳали келмаганларни қандай танийсан, эй Расулуллаҳ?" дедилар. У: "Айтинглар-чи, агар бир кишининг қора-қорамти отлар орасида оқ пешона-оёқли (ғурр-муҳажжала) отлари бўлса — у ўз отларини танимайдими?" деди. Улар: "Ҳа (танийди), эй Расулуллаҳ" дедилар. У: "Бас улар вузудан ғурр-муҳажжалун (пешона ва аъзолари ёруғ) бўлиб келадилар; мен эса Ҳавз узра уларнинг олдинги (кутувчиси)ман. Огоҳ бўлингки, баъзи кишилар менинг Ҳавзимдан — адашган туя ҳайдалгандек — ҳайдалади; мен уларни: ‹Огоҳ бўлинг, келинглар› деб чақираман; бас: ‹Улар сендан кейин (динни) ўзгартирди› дейилади; мен: ‹Йироқ бўлсин, йироқ бўлсин!› дейман" деди.

585-ҳадисXalqaro 249

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ ح وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، جَمِيعًا عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ إِلَى الْمَقْبُرَةِ فَقَالَ ‏"‏ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاَحِقُونَ ‏"‏ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ مَالِكٍ ‏"‏ فَلَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мақбарага чиқиб: "Ассалому алайкум, эй мўмин қавм диёри! Албатта биз — Аллаҳ хоҳласа — сизларга қўшилувчимиз" деди — Исмоил ибн Жаъфар ҳадиси мисли; фақат Молик ҳадисида: "Бас баъзи кишилар менинг Ҳавзимдан (албатта) ҳайдалади" (дейилди).

579-ҳадисXalqaro 246

حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ دِينَارٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي الْعَضُدِ ثُمَّ يَدَهُ الْيُسْرَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي الْعَضُدِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي السَّاقِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي السَّاقِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ ‏.‏ وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَنْتُمُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ إِسْبَاغِ الْوُضُوءِ فَمَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ فَلْيُطِلْ غُرَّتَهُ وَتَحْجِيلَهُ ‏"‏ ‏.‏

Нуъайм ибн Абдуллаҳ ал-Мужмир айтди: Мен Абу Ҳурайрани вузу қилаётган ҳолда кўрдим: у юзини ювиб, вузуни мукаммал қилди, кейин ўнг қўлини — билакка (елка томон) ўтгунча — ювди, кейин чап қўлини — билакка ўтгунча; кейин бошини маш қилди; кейин ўнг оёғини — болдирга ўтгунча — ювди, кейин чап оёғини — болдирга ўтгунча — ювди; кейин: "Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шундай вузу қилаётган ҳолда кўрдим" деди. Ва: "Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Сизлар қиёмат куни вузуни мукаммал бажарганингиз (сабабли) ғурр-муҳажжалун (пешонаси ва аъзолари ёруғ) бўласиз; сиздан ким қодир бўлса — ўз ғурраси (пешона ёруғи) ва таҳжилини (аъзолари ёруғини) узайтирсин› деди" деди.

580-ҳадисXalqaro 246

وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلاَلٍ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ رَأَى أَبَا هُرَيْرَةَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ حَتَّى كَادَ يَبْلُغُ الْمَنْكِبَيْنِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى رَفَعَ إِلَى السَّاقَيْنِ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ أُمَّتِي يَأْتُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ فَمَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ ‏"‏ ‏.‏

Нуъайм ибн Абдуллаҳ (ривоят қилди): У Абу Ҳурайрани вузу қилаётган ҳолда кўрди: у юзини ва қўлларини — деярли икки елкага етгудек — ювди, кейин оёқларини — болдирларгача кўтариб — ювди, кейин: "Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Албатта менинг умматим қиёмат куни вузу изидан ғурр-муҳажжалун (пешона ва аъзолари ёруғ) бўлиб келади; сиздан ким ўз ғуррасини узайтиришга қодир бўлса — қилсин› деганини эшитдим" деди.

581-ҳадисXalqaro 247

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنْ مَرْوَانَ الْفَزَارِيِّ، - قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ حَوْضِي أَبْعَدُ مِنْ أَيْلَةَ مِنْ عَدَنٍ لَهُوَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ الثَّلْجِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ بِاللَّبَنِ وَلآنِيَتُهُ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ النُّجُومِ وَإِنِّي لأَصُدُّ النَّاسَ عَنْهُ كَمَا يَصُدُّ الرَّجُلُ إِبِلَ النَّاسِ عَنْ حَوْضِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَعْرِفُنَا يَوْمَئِذٍ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ لَكُمْ سِيمَا لَيْسَتْ لأَحَدٍ مِنَ الأُمَمِ تَرِدُونَ عَلَىَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Албатта менинг Ҳавзим — Айла билан Адан орасидан ҳам узоқ (катта); у қордан оқроқ, сут аралаш асалдан ширинроқ; унинг идишлари юлдузлар сонидан кўпроқ; ва мен одамларни ундан тўсаман — бир киши (бошқа) одамларнинг туяларини ўз ҳавзидан тўсгандек" деди. Улар: "Эй Расулуллаҳ, ўшал куни бизни танийсанми?" дедилар. У: "Ҳа, сизларда — умматлардан ҳеч кимда бўлмаган бир белги (сима) бор; сизлар менга вузу изидан ғурр-муҳажжалун (пешона ва аъзолари ёруғ) бўлиб келасиз" деди.

582-ҳадисXalqaro 247

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَوَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، - وَاللَّفْظُ لِوَاصِلٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ تَرِدُ عَلَىَّ أُمَّتِي الْحَوْضَ وَأَنَا أَذُودُ النَّاسَ عَنْهُ كَمَا يَذُودُ الرَّجُلُ إِبِلَ الرَّجُلِ عَنْ إِبِلِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَتَعْرِفُنَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ لَكُمْ سِيمَا لَيْسَتْ لأَحَدٍ غَيْرِكُمْ تَرِدُونَ عَلَىَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ وَلَيُصَدَّنَّ عَنِّي طَائِفَةٌ مِنْكُمْ فَلاَ يَصِلُونَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ هَؤُلاَءِ مِنْ أَصْحَابِي فَيُجِيبُنِي مَلَكٌ فَيَقُولُ وَهَلْ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Менинг умматим менга Ҳавз(им)га келади; мен одамларни ундан ҳайдайман — бир киши (бошқа) кишининг туяларини ўз туяларидан ҳайдагандек" деди. Улар: "Эй Аллаҳнинг Набийси, бизни танийсанми?" дедилар. У: "Ҳа, сизларда — сиздан бошқа ҳеч кимда бўлмаган бир белги бор; сизлар менга вузу изларидан ғурр-муҳажжалун (пешона ва аъзолари ёруғ) бўлиб келасиз. Ва сизлардан бир тоифа мендан (албатта) тўсилади ва улар (Ҳавзга) етиб келолмайди; мен: ‹Эй Роббим, булар менинг ашобимдандир› дейман; бас бир Малак менга жавоб бериб: ‹Улар сендан кейин нима (бидъатлар) ихтиро қилганини биласанми?› дейди" деди.

583-ҳадисXalqaro 248

وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ حَوْضِي لأَبْعَدُ مِنْ أَيْلَةَ مِنْ عَدَنٍ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَذُودُ عَنْهُ الرِّجَالَ كَمَا يَذُودُ الرَّجُلُ الإِبِلَ الْغَرِيبَةَ عَنْ حَوْضِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَتَعْرِفُنَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ تَرِدُونَ عَلَىَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ لَيْسَتْ لأَحَدٍ غَيْرِكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Ҳузайфа айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Албатта менинг Ҳавзим — Айла билан Адан орасидан ҳам узоқ (катта); жоним қўлида бўлган Зот ила қасамки, мен одамларни ундан ҳайдайман — бир киши бегона туяларни ўз ҳавзидан ҳайдагандек" деди. Улар: "Эй Расулуллаҳ, бизни танийсанми?" дедилар. У: "Ҳа, сизлар менга вузу изларидан ғурр-муҳажжалун бўлиб келасиз — (бу белги) сиздан бошқа ҳеч кимда йўқ" деди.