بَاب اسْتِحْبَابِ تَغْيِيرِ الِاسْمِ الْقَبِيحِ إِلَى حَسَنٍ وَتَغْيِيرِ اسْمِ بَرَّةَ إِلَى زَيْنَبَ وَجُوَيْرِيَةَ وَنَحْوِهِمَا
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيَّرَ اسْمَ عَاصِيَةَ وَقَالَ " أَنْتِ جَمِيلَةُ " . قَالَ أَحْمَدُ مَكَانَ أَخْبَرَنِي عَنْ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал, Зуҳайр ибн Ҳарб, Муҳаммад ибн Мусанно, Убайдуллаҳ ибн Саъийд ва Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилиб айтдилар: Бизга Яҳё ибн Саъийд Убайдуллаҳдан ривоят қилди, менга Нофиъ хабар берди, у ибн Умардан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Осия деган исмни ўзгартириб дедилар: «Сен Жамиласан.» Аҳмад «хабар берди» ўрнига «-дан» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ ابْنَةً لِعُمَرَ، كَانَتْ يُقَالُ لَهَا عَاصِيَةُ فَسَمَّاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمِيلَةَ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ҳасан ибн Мусо ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Салама Убайдуллаҳдан, у Нофиъдан, у ибн Умардан ривоят қилдики, Умарнинг бир қизи бўлиб, унга Осия дейилар эди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни Жамила деб номладилар.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَتْ جُوَيْرِيَةُ اسْمُهَا بَرَّةَ فَحَوَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْمَهَا جُوَيْرِيَةَ وَكَانَ يَكْرَهُ أَنْ يُقَالَ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ بَرَّةَ . وَفِي حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عُمَرَ عَنْ كُرَيْبٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ .
Бизга Амр ан-Ноқид ва ибн Абу Умар — лафз Амрники — ривоят қилиб айтдилар: Бизга Суфён Муҳаммад ибн Абдурраҳмондан — Оли Талҳанинг мавлосидан — у Курайбдан, у ибн Аббосдан ривоят қилди, у шундай деди: Жувайриянинг исми Барра эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг исмини Жувайрия деб ўзгартирдилар, чунки у киши «Барранинг олдидан чиқди» дейилишини ёқтирмас эдилар. Ибн Абу Умарнинг Курайбдан ҳадисида у деди: «Мен ибн Аббосни эшитдим.»
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، سَمِعْتُ أَبَا رَافِعٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ زَيْنَبَ، كَانَ اسْمُهَا بَرَّةَ فَقِيلَ تُزَكِّي نَفْسَهَا . فَسَمَّاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ . وَلَفْظُ الْحَدِيثِ لِهَؤُلاَءِ دُونَ ابْنِ بَشَّارٍ . وَقَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Муҳаммад ибн Мусанно ва Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилиб айтдилар: Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Ато ибн Абу Маймунадан ривоят қилди, мен Абу Рофиъни Абу Ҳурайрадан ривоят қилаётганини эшитдим. (ҳ) Яна бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба Ато ибн Абу Маймунадан, у Абу Рофиъдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Зайнабнинг исми Барра эди. Шунда: «У ўзини поклаяпти» дейилди. Шу сабабли Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни Зайнаб деб номладилар. Ҳадис лафзи ибн Башшордан бошқа шу кишиларники. Ибн Абу Шайба деди: Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар Шуъбадан ривоят қилди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، حَدَّثَتْنِي زَيْنَبُ، بِنْتُ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ كَانَ اسْمِي بَرَّةَ فَسَمَّانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ . قَالَتْ وَدَخَلَتْ عَلَيْهِ زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ وَاسْمُهَا بَرَّةُ فَسَمَّاهَا زَيْنَبَ .
Менга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Исо ибн Юнус хабар берди. (ҳ) Яна бизга Абу Курайб ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди. Улар айтдилар: Бизга ал-Валидд ибн Касир ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Амр ибн Ато ривоят қилди, менга Зайнаб бинт Умму Салама ривоят қилди, у шундай деди: Менинг исмим Барра эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мени Зайнаб деб номладилар. У деди: У кишининг олдиларига Зайнаб бинт Жаҳш кирди, унинг исми Барра эди. Шунда у киши уни Зайнаб деб номладилар.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، قَالَ سَمَّيْتُ ابْنَتِي بَرَّةَ فَقَالَتْ لِي زَيْنَبُ بِنْتُ أَبِي سَلَمَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ هَذَا الاِسْمِ وَسُمِّيتُ بَرَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمُ اللَّهُ أَعْلَمُ بِأَهْلِ الْبِرِّ مِنْكُمْ " . فَقَالُوا بِمَ نُسَمِّيهَا قَالَ " سَمُّوهَا زَيْنَبَ " .
Бизга Амр ан-Ноқид ривоят қилди, бизга Ҳошим ибн ал-Қосим ривоят қилди, бизга ал-Лайс Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Муҳаммад ибн Амр ибн Атодан ривоят қилди, у шундай деди: Мен қизимни Барра деб номладим. Шунда Зайнаб бинт Абу Салама менга деди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бу исмдан қайтарганлар. Мен ҳам Барра деб номланган эдим, шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: ‹Ўзларингизни покламанглар, Аллаҳ сизлардан ким тақводор (яхшилик аҳли) эканини билувчидир.›» Улар дедилар: «Уни нима деб номлаймиз?» У деди: «Уни Зайнаб деб номланглар.»