باب اسْتِحْبَابِ الرُّقْيَةِ مِنَ الْعَيْنِ وَالنَّمْلَةِ وَالْحُمَةِ وَالنَّظْرَةِ
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ الأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنِ الرُّقْيَةِ، فَقَالَتْ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ بَيْتٍ مِنَ الأَنْصَارِ فِي الرُّقْيَةِ مِنْ كُلِّ ذِي حُمَةٍ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Алий ибн Мусъҳир, Шайбонийдан, у Абдурраҳмон ибн ал-Асваддан, у отасидан ривоят қилди: У деди: Мен Оишадан руқя ҳақида сўрадим. У: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ансорлардан бўлган бир уй аҳлига ҳар бир заҳари бор (жонзот чақиши)дан руқя қилишга рухсат бердилар, деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ بَيْتٍ مِنَ الأَنْصَارِ فِي الرُّقْيَةِ مِنَ الْحُمَةِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ҳушайм, Муғийрадан, у Иброҳимдан, у ал-Асваддан, у Оишадан хабар берди: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ансорлардан бўлган бир уй аҳлига заҳар (чақиши)дан руқя қилишга рухсат бердилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا اشْتَكَى الإِنْسَانُ الشَّىْءَ مِنْهُ أَوْ كَانَتْ بِهِ قَرْحَةٌ أَوْ جَرْحٌ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِإِصْبَعِهِ هَكَذَا وَوَضَعَ سُفْيَانُ سَبَّابَتَهُ بِالأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَهَا " بِاسْمِ اللَّهِ تُرْبَةُ أَرْضِنَا بِرِيقَةِ بَعْضِنَا لِيُشْفَى بِهِ سَقِيمُنَا بِإِذْنِ رَبِّنَا " . قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ " يُشْفَى " . وَقَالَ زُهَيْرٌ " لِيُشْفَى سَقِيمُنَا " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Зуҳайр ибн Ҳарб ва Ибн Абу Умар — лафз Ибн Абу Умарники — ривоят қилиб: бизга Суфён, Абду Роббиҳи ибн Саъийддан, у Амрадан, у Оишадан ривоят қилди, дедилар: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам — бирор инсон бир нарсасидан оғриб қолса ёки унда яра ёхуд жароҳат бўлса — Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бармоқлари билан шундай қилар эдилар (Суфён кўрсаткич бармоғини ерга қўйиб, сўнг уни кўтарди): «Аллаҳнинг исми билан, бизнинг еримизнинг тупроғи, баъзимизнинг тупугимиз билан — касалимиз Роббимизнинг изни билан шифо топсин» (дер эдилар). Ибн Абу Шайба «шифо топади» деди. Зуҳайр эса «касалимиз шифо топсин» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لَهُمَا - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ مِسْعَرٍ، حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شَدَّادٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَأْمُرُهَا أَنْ تَسْتَرْقِيَ مِنَ الْعَيْنِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Абу Курайб ва Исъҳоқ ибн Иброҳим ривоят қилдилар — Исъҳоқ: «хабар берди» деди, Абу Бакр ва Абу Курайб эса — лафз иккаласиники — «ривоят қилди» дедилар: бизга Муҳаммад ибн Бишр, Мисъардан ривоят қилди, бизга Маъбад ибн Холид, Ибн Шаддоддан, у Оишадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга кўз (кўз тегиши)дан руқя қилдиришни буюрар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди: У дедики, бизга отам ривоят қилди, бизга Мисъар шу иснод билан унинг мисли ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، شَدَّادٍ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُنِي أَنْ أَسْتَرْقِيَ مِنَ الْعَيْنِ .
Яна бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Суфён, Маъбад ибн Холиддан, у Абдуллаҳ ибн Шаддоддан, у Оишадан ривоят қилди: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам менга кўз (кўз тегиши)дан руқя қилдиришни буюрар эдилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ، عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، فِي الرُّقَى قَالَ رُخِّصَ فِي الْحُمَةِ وَالنَّمْلَةِ وَالْعَيْنِ .
Яна бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Хайсама, Осим ал-Аҳвалдан, у Юсуф ибн Абдуллаҳдан, у Анас ибн Моликдан руқялар ҳақида хабар берди: У деди: Заҳар (чақиши)дан, жароҳат (яраси)дан ва кўз (тегиши)дан (руқя қилишга) рухсат берилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ، بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا حَسَنٌ، - وَهُوَ ابْنُ صَالِحٍ - كِلاَهُمَا عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الرُّقْيَةِ مِنَ الْعَيْنِ وَالْحُمَةِ وَالنَّمْلَةِ . وَفِي حَدِيثِ سُفْيَانَ يُوسُفُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ .
Яна бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Одам, Суфёндан ривоят қилди; (ҳ) яна менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Ҳумайд ибн Абдурраҳмон ривоят қилди, бизга Ҳасан — у Ибн Солиҳдир — ривоят қилди — иккаласи Осимдан, у Юсуф ибн Абдуллаҳдан, у Анасдан ривоят қилди: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кўз (тегиши)дан, заҳар (чақиши)дан ва жароҳат (яраси)дан руқя қилишга рухсат бердилар. Суфённинг ҳадисида «Юсуф ибн Абдуллаҳ ибн ал-Ҳорис» (дейилган).
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، الزُّبَيْدِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِجَارِيَةٍ فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَأَى بِوَجْهِهَا سَفْعَةً فَقَالَ " بِهَا نَظْرَةٌ فَاسْتَرْقُوا لَهَا " . يَعْنِي بِوَجْهِهَا صُفْرَةً .
Менга Абу Робийъ Сулаймон ибн Довуд ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Ҳарб ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн ал-Валидуз-Зубайдий, Зуҳрийдан, у Урва ибн аз-Зубайрдан, у Зайнаб бинт Умм Саламадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Умм Саламадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Умм Саламанинг уйидаги бир чўри қиз ҳақида — унинг юзида бир доғ кўриб — дедилар: «Унга кўз (тегиши) бор, унга руқя қилдиринглар». Яъни юзидаги сарғишликни (назарда тутдилар).
حَدَّثَنِي عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ رَخَّصَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لآلِ حَزْمٍ فِي رُقْيَةِ الْحَيَّةِ وَقَالَ لأَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ " مَا لِي أَرَى أَجْسَامَ بَنِي أَخِي ضَارِعَةً تُصِيبُهُمُ الْحَاجَةُ " . قَالَتْ لاَ وَلَكِنِ الْعَيْنُ تُسْرِعُ إِلَيْهِمْ . قَالَ " ارْقِيهِمْ " . قَالَتْ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ " ارْقِيهِمْ " .
Менга Уқба ибн Мукрам ал-Аммий ривоят қилди, бизга Абу Осим, Ибн Журайждан ривоят қилди: У деди: менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳазм хонадонига илон (чақиши)дан руқя қилишга рухсат бердилар ва Асмо бинт Умайсга: «Нега мен жиянларимнинг баданларини озғин кўряпман, уларга эҳтиёжмандлик (очлик) етяптими?» дедилар. У: «Йўқ, лекин уларга кўз (тегиши) тез етади» деди. У: «Уларга руқя қил» дедилар. (Асмо) деди: Мен уни (руқяни) У кишига тақдим қилдим, У: «Уларга руқя қил» дедилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ أَرْخَصَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي رُقْيَةِ الْحَيَّةِ لِبَنِي عَمْرٍو . قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ وَسَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ لَدَغَتْ رَجُلاً مِنَّا عَقْرَبٌ وَنَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرْقِي قَالَ " مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَنْفَعَ أَخَاهُ فَلْيَفْعَلْ " .
Яна менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Равҳ ибн Убода ривоят қилди, бизга Ибн Журайж ривоят қилди, менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Бану Амрга илон (чақиши)дан руқя қилишга рухсат бердилар. Абуз-Зубайр деди: Ва мен Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитдим: Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан ўтирган пайтимизда биздан бирини чаён чақди. Бир киши: «Эй Расулуллаҳ, руқя қилайми?» деди. У: «Сизлардан ким биродарига фойда беришга қодир бўлса, қилаверсин» дедилар.
وَحَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الأُمَوِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَرْقِيهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ أَرْقِي .
Яна менга Саъийд ибн Яҳё ал-Умавий ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Ибн Журайж шу иснод билан унинг мисли ривоят қилди, фақат у: «Қавмдан бир киши: ‹Унга руқя қилайми, эй Расулуллаҳ?› деди» деди-ю, «руқя қилайми» (ёлғиз ҳолда) демади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ لِي خَالٌ يَرْقِي مِنَ الْعَقْرَبِ فَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرُّقَى - قَالَ - فَأَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ نَهَيْتَ عَنِ الرُّقَى وَأَنَا أَرْقِي مِنَ الْعَقْرَبِ . فَقَالَ " مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَنْفَعَ أَخَاهُ فَلْيَفْعَلْ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Саъийд ал-Ашажж ривоят қилиб: бизга Вакийъ, Аъмашдан, у Абу Суфёндан, у Жобирдан ривоят қилди, дедилар: У деди: Менинг бир тоғам бор эди, у чаён (чақиши)дан руқя қиларди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам руқялардан қайтардилар. — (Жобир) деди — У (тоғам) У кишининг олдиларига келди ва: «Эй Расулуллаҳ, сиз руқялардан қайтардингиз, мен эса чаён (чақиши)дан руқя қиламан» деди. У: «Сизлардан ким биродарига фойда беришга қодир бўлса, қилаверсин» дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Яна бизга буни Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди: У деди: бизга Жарир, Аъмашдан шу иснод билан унинг мисли ривоят қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرُّقَى فَجَاءَ آلُ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ كَانَتْ عِنْدَنَا رُقْيَةٌ نَرْقِي بِهَا مِنَ الْعَقْرَبِ وَإِنَّكَ نَهَيْتَ عَنِ الرُّقَى . قَالَ فَعَرَضُوهَا عَلَيْهِ . فَقَالَ " مَا أَرَى بَأْسًا مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَنْفَعَ أَخَاهُ فَلْيَنْفَعْهُ " .
Бизга Абу Курайб ривоят қилди, бизга Абу Муовия ривоят қилди, бизга Аъмаш, Абу Суфёндан, у Жобирдан ривоят қилди: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам руқялардан қайтардилар. Сўнг Амр ибн Ҳазм хонадони Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келиб: «Эй Расулуллаҳ, бизда биз чаён (чақиши)дан руқя қиладиган бир руқя бор эди, сиз эса руқялардан қайтардингиз» дейишди. (Жобир) деди: Улар уни У кишига тақдим қилдилар. У: «Мен унда ҳеч қандай зиён кўрмаяпман; сизлардан ким биродарига фойда беришга қодир бўлса, унга фойда берсин» дедилар.