Мусонинг фазилатлари

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ كَانَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ يَغْتَسِلُونَ عُرَاةً يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى سَوْأَةِ بَعْضٍ وَكَانَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَغْتَسِلُ وَحْدَهُ فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا يَمْنَعُ مُوسَى أَنْ يَغْتَسِلَ مَعَنَا إِلاَّ أَنَّهُ آدَرُ ‏.‏ قَالَ فَذَهَبَ مَرَّةً يَغْتَسِلُ فَوَضَعَ ثَوْبَهُ عَلَى حَجَرٍ فَفَرَّ الْحَجَرُ بِثَوْبِهِ - قَالَ - فَجَمَحَ مُوسَى بِأَثَرِهِ يَقُولُ ثَوْبِي حَجَرُ ثَوْبِي حَجَرُ ‏.‏ حَتَّى نَظَرَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ إِلَى سَوْأَةِ مُوسَى فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا بِمُوسَى مِنْ بَأْسٍ ‏.‏ فَقَامَ الْحَجَرُ بَعْدُ حَتَّى نُظِرَ إِلَيْهِ - قَالَ - فَأَخَذَ ثَوْبَهُ فَطَفِقَ بِالْحَجَرِ ضَرْبًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَاللَّهِ إِنَّهُ بِالْحَجَرِ نَدَبٌ سِتَّةٌ أَوْ سَبْعَةٌ ضَرْبُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ بِالْحَجَرِ ‏.‏

Менга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди, у Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан ривоят қилди, у деди: Бу — Абу Ҳурайра бизга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган нарсалардир. У бир неча ҳадис зикр қилди, улардан бири: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Бани Исроил яланғоч чўмилар, бири иккинчисининг авратига қарар эди. Мусо алайҳиссалом эса ёлғиз ўзи чўмилар эди. Шунда улар: ‹Аллаҳ ҳаққи, Мусо бизга қўшилиб чўмилмаслигига сабаби унинг чурраси борлигидан бошқа нарса эмас› дедилар. Бир куни у чўмилмоқчи бўлиб борди ва кийимини бир тошнинг устига қўйди. Тош кийими билан қочиб кетди. Мусо унинг изидан ‹Кийимим, эй тош! Кийимим, эй тош!› деб югурди. Токи Бани Исроил Мусонинг авратига қараб: ‹Аллаҳ ҳаққи, Мусода ҳеч қандай нуқсон йўқ экан› дедилар. Шундан кейин тош тўхтади, токи унга қаралди. Мусо кийимини олиб, тошга ура бошлади». Абу Ҳурайра деди: Аллаҳ ҳаққи, тошда Мусо алайҳиссалом урганидан олтита ёки еттита из қолди.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ رَجُلاً حَيِيًّا - قَالَ - فَكَانَ لاَ يُرَى مُتَجَرِّدًا - قَالَ - فَقَالَ بَنُو إِسْرَائِيلَ إِنَّهُ آدَرُ - قَالَ - فَاغْتَسَلَ عِنْدَ مُوَيْهٍ فَوَضَعَ ثَوْبَهُ عَلَى حَجَرٍ فَانْطَلَقَ الْحَجَرُ يَسْعَى وَاتَّبَعَهُ بِعَصَاهُ يَضْرِبُهُ ثَوْبِي حَجَرُ ثَوْبِي حَجَرُ ‏.‏ حَتَّى وَقَفَ عَلَى مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَنَزَلَتْ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسَى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكَانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهًا‏}‏

Бизга Яҳё ибн Ҳабиб Ҳорисий ривоят қилди, бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилди, бизга Холид Ҳаззў ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн Шақиқдан, у деди: Бизга Абу Ҳурайра хабар бериб деди: Мусо алайҳиссалом ҳаёли (уятчан) бир киши эди. У яланғоч ҳолда кўринмас эди. Бани Исроил: ‹Унинг чурраси бор› дейишди. У бир сувчанинг олдида чўмилди ва кийимини тошга қўйди. Тош югуриб кетди, у эса ҳассаси билан тошни уриб ‹Кийимим, эй тош! Кийимим, эй тош!› деб изидан борди. Токи тош Бани Исроилдан бир гуруҳ олдида тўхтади. Ва: ‹Эй иймон келтирганлар, Мусога озор берганлар каби бўлманглар! Аллаҳ уни улар айтган нарсалардан оқлади. У Аллаҳ ҳузурида обрўли эди› ояти нозил бўлди.

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أُرْسِلَ مَلَكُ الْمَوْتِ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَلَمَّا جَاءَهُ صَكَّهُ فَفَقَأَ عَيْنَهُ فَرَجَعَ إِلَى رَبِّهِ فَقَالَ أَرْسَلْتَنِي إِلَى عَبْدٍ لاَ يُرِيدُ الْمَوْتَ - قَالَ - فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ عَيْنَهُ وَقَالَ ارْجِعْ إِلَيْهِ فَقُلْ لَهُ يَضَعُ يَدَهُ عَلَى مَتْنِ ثَوْرٍ فَلَهُ بِمَا غَطَّتْ يَدُهُ بِكُلِّ شَعْرَةٍ سَنَةٌ قَالَ أَىْ رَبِّ ثُمَّ مَهْ قَالَ ثُمَّ الْمَوْتُ ‏.‏ قَالَ فَالآنَ فَسَأَلَ اللَّهَ أَنْ يُدْنِيَهُ مِنَ الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ رَمْيَةً بِحَجَرٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ فَلَوْ كُنْتُ ثَمَّ لأَرَيْتُكُمْ قَبْرَهُ إِلَى جَانِبِ الطَّرِيقِ تَحْتَ الْكَثِيبِ الأَحْمَرِ ‏"‏ ‏.‏

Менга Муҳаммад ибн Рофиъ ва Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди. Абд ‹хабар берди› деди, ибн Рофиъ эса ‹ривоят қилди› деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди, у ибн Товусдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Ўлим малоикаси Мусо алайҳиссаломнинг олдига юборилди. У келгач, Мусо уни уриб кўзини кўр қилди. Малоика Раббига қайтиб деди: ‹Мени ўлимни истамайдиган банданинг олдига юборибсан›. Аллаҳ унинг кўзини қайтариб берди ва деди: ‹Унинг олдига қайт ва унга айт: қўлини бир буқанинг белига қўйсин, қўли қоплаган ҳар бир тук эвазига унга бир йил умр бор›. Мусо деди: ‹Эй Раббим, кейин-чи?› Аллаҳ деди: ‹Кейин ўлим›. Мусо деди: ‹Ундай бўлса ҳозир бўла қолсин›. Сўнг у Аллаҳдан ўзини муқаддас ерга бир тош отими масофагача яқинлаштиришини сўради. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Агар мен ўша ерда бўлганимда, сизларга унинг йўл ёнидаги, қизил қум тепалиги тагидаги қабрини кўрсатардим».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ جَاءَ مَلَكُ الْمَوْتِ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ لَهُ أَجِبْ رَبَّكَ - قَالَ - فَلَطَمَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَيْنَ مَلَكِ الْمَوْتِ فَفَقَأَهَا - قَالَ - فَرَجَعَ الْمَلَكُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى فَقَالَ إِنَّكَ أَرْسَلْتَنِي إِلَى عَبْدٍ لَكَ لاَ يُرِيدُ الْمَوْتَ وَقَدْ فَقَأَ عَيْنِي - قَالَ - فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ عَيْنَهُ وَقَالَ ارْجِعْ إِلَى عَبْدِي فَقُلِ الْحَيَاةَ تُرِيدُ فَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْحَيَاةَ فَضَعْ يَدَكَ عَلَى مَتْنِ ثَوْرٍ فَمَا تَوَارَتْ يَدُكَ مِنْ شَعْرَةٍ فَإِنَّكَ تَعِيشُ بِهَا سَنَةً قَالَ ثُمَّ مَهْ قَالَ ثُمَّ تَمُوتُ ‏.‏ قَالَ فَالآنَ مِنْ قَرِيبٍ رَبِّ أَمِتْنِي مِنَ الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ رَمْيَةً بِحَجَرٍ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَاللَّهِ لَوْ أَنِّي عِنْدَهُ لأَرَيْتُكُمْ قَبْرَهُ إِلَى جَانِبِ الطَّرِيقِ عِنْدَ الْكَثِيبِ الأَحْمَرِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар ривоят қилди, у Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан, у деди: Бу — Абу Ҳурайра бизга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган нарсадир. У бир неча ҳадис зикр қилди, улардан бири: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ўлим малоикаси Мусо алайҳиссаломнинг олдига келиб унга: ‹Раббингга жавоб бер› деди. Шунда Мусо алайҳиссалом ўлим малоикасининг кўзига шапалоқ уриб уни кўр қилди. Малоика Аллаҳ таолога қайтиб деди: ‹Сен мени ўлимни истамайдиган бир бандангнинг олдига юборибсан, у менинг кўзимни кўр қилди›. Аллаҳ унинг кўзини қайтариб берди ва деди: ‹Бандамнинг олдига қайт ва айт: ҳаётни истайсанми? Агар ҳаётни истасанг, қўлингни бир буқанинг белига қўй. Қўлинг яширган ҳар бир тук эвазига сен бир йил яшайсан›. Мусо деди: ‹Кейин-чи?› Аллаҳ деди: ‹Кейин ўласан›. Мусо деди: ‹Ундай бўлса ҳозироқ бўлсин. Раббим, мени муқаддас ердан бир тош отими масофада ўлдир›». Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Аллаҳ ҳаққи, агар мен унинг олдида бўлганимда, сизларга унинг йўл ёнидаги, қизил қум тепалиги олдидаги қабрини кўрсатардим».

قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏

Абу Ишоқ деди: Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар ушбу ҳадис каби хабар берди.

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ الْهَاشِمِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ بَيْنَمَا يَهُودِيٌّ يَعْرِضُ سِلْعَةً لَهُ أُعْطِيَ بِهَا شَيْئًا كَرِهَهُ أَوْ لَمْ يَرْضَهُ - شَكَّ عَبْدُ الْعَزِيزِ - قَالَ لاَ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى الْبَشَرِ ‏.‏ قَالَ فَسَمِعَهُ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَلَطَمَ وَجْهَهُ - قَالَ - تَقُولُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى الْبَشَرِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا قَالَ فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ إِنَّ لِي ذِمَّةً وَعَهْدًا ‏.‏ وَقَالَ فُلاَنٌ لَطَمَ وَجْهِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لِمَ لَطَمْتَ وَجْهَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى الْبَشَرِ وَأَنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا ‏.‏ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لاَ تُفَضِّلُوا بَيْنَ أَنْبِيَاءِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَيَصْعَقُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ إِلاَّ مَنْ شَاءَ اللَّهُ - قَالَ - ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ أُخْرَى فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ بُعِثَ أَوْ فِي أَوَّلِ مَنْ بُعِثَ فَإِذَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ آخِذٌ بِالْعَرْشِ فَلاَ أَدْرِي أَحُوسِبَ بِصَعْقَتِهِ يَوْمَ الطُّورِ أَوْ بُعِثَ قَبْلِي وَلاَ أَقُولُ إِنَّ أَحَدًا أَفْضَلُ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏"‏ ‏.‏

Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Ҳужайн ибн Мусанно ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Абдуллаҳ ибн Абу Салама ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн Фадл Ҳошимийдан, у Абдурраҳмон Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Бир яҳудий ўз маҳсулотини сотаётган эди, унга ёқмаган ёки кўнгли тўлмаган бир нархни беришди — Абдулазиз шубҳа қилди — у деди: ‹Йўқ, Мусони одамлар узра саралаб олган Зот ҳаққи!› Буни ансорлардан бир киши эшитиб қолди ва унинг юзига шапалоқ уриб деди: ‹Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам орамизда турганларида сен ‹Мусони одамлар узра саралаб олган Зот ҳаққи› дейсанми?› Яҳудий Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига бориб деди: ‹Эй Абулқосим, менинг зимма ва аҳдим бор. Фалон киши юзимга шапалоқ урди›. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Нима учун унинг юзига шапалоқ урдинг?» У деди: ‹Эй Аллаҳнинг Расули, у ‹Сен орамизда турган ҳолингда Мусони одамлар узра саралаб олган Зот ҳаққи› деди›. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ғазабландилар, ҳатто ғазаб юзларида билиниб қолди. Сўнг дедилар: «Аллаҳнинг пайғамбарлари орасини афзал қилиб қўйманглар! Чунки Сур чалинади ва осмонлардаги ва ердаги кимсалар — Аллаҳ хоҳлаганлардан бошқаси — ҳушдан кетадилар. Сўнг яна бир бор чалинади, мен биринчи бўлиб тирилтириламан ёки биринчи тирилтирилганлар орасида бўламан. Шунда Мусо алайҳиссалом Аршни ушлаб турибди. Билмадим, у Тур кунидаги ҳушдан кетиши ҳисобига шу ҳолда бўлдими ёки мендан олдин тирилтирилдими. Ва мен ҳеч ким Юнус ибн Маттодан алайҳиссалом афзал демайман».

وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ سَوَاءً ‏.‏

Буни менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Абу Салама айни шу иснод билан ривоят қилди.

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ اسْتَبَّ رَجُلاَنِ رَجُلٌ مِنَ الْيَهُودِ وَرَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ الْمُسْلِمُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَلَى الْعَالَمِينَ ‏.‏ وَقَالَ الْيَهُودِيُّ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى الْعَالَمِينَ ‏.‏ قَالَ فَرَفَعَ الْمُسْلِمُ يَدَهُ عِنْدَ ذَلِكَ فَلَطَمَ وَجْهَ الْيَهُودِيِّ فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِمَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ وَأَمْرِ الْمُسْلِمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ تُخَيِّرُونِي عَلَى مُوسَى فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُفِيقُ فَإِذَا مُوسَى بَاطِشٌ بِجَانِبِ الْعَرْشِ فَلاَ أَدْرِي أَكَانَ فِيمَنْ صَعِقَ فَأَفَاقَ قَبْلِي أَمْ كَانَ مِمَّنِ اسْتَثْنَى اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ва Абу Бакр ибн Надр ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Яъқуб ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, у ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмон ва Абдурраҳмон Аъраждан, улар Абу Ҳурайрадан ривоят қилдилар, у деди: Икки киши — бири яҳудийлардан, бири мусулмонлардан — жанжаллашиб қолди. Мусулмон деди: ‹Муҳаммадни соллаллаҳу алайҳи васаллам оламлар узра саралаб олган Зот ҳаққи!› Яҳудий эса: ‹Мусони алайҳиссалом оламлар узра саралаб олган Зот ҳаққи!› деди. Шунда мусулмон шу пайт қўлини кўтариб яҳудийнинг юзига шапалоқ урди. Яҳудий Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига бориб ўзи ва мусулмон ўртасида бўлган ишни хабар берди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мени Мусодан устун қилманглар! Чунки одамлар ҳушдан кетадилар, мен биринчи бўлиб ҳушига келувчи бўламан. Шунда Мусо Аршнинг бир томонини ушлаб турибди. Билмадим, у ҳушдан кетганлардан бўлиб мендан олдин ҳушига келдими ёки Аллаҳ истисно қилганлардан бўлдими».