Ҳайз муддатлари ҳақида

أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي النُّعْمَانُ، وَالأَوْزَاعِيُّ، وَأَبُو مُعَيْدٍ - وَهُوَ حَفْصُ بْنُ غَيْلاَنَ - عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، وَعَمْرَةُ بِنْتُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اسْتُحِيضَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ امْرَأَةُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَهِيَ أُخْتُ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَاسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ هَذِهِ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ وَلَكِنْ هَذَا عِرْقٌ فَإِذَا أَدْبَرَتِ الْحَيْضَةُ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي وَإِذَا أَقْبَلَتْ فَاتْرُكِي لَهَا الصَّلاَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلاَةٍ وَتُصَلِّي وَكَانَتْ تَغْتَسِلُ أَحْيَانًا فِي مِرْكَنٍ فِي حُجْرَةِ أُخْتِهَا زَيْنَبَ وَهِيَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَنَّ حُمْرَةَ الدَّمِ لَتَعْلُو الْمَاءَ وَتَخْرُجُ فَتُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَا يَمْنَعُهَا ذَلِكَ مِنَ الصَّلاَةِ ‏.‏

Бизга Робиъ ибн Сулаймон ибн Довуд хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Юсуф ривоят қилди, у деди: бизга ал-Ҳайсам ибн Ҳумайд ривоят қилди, у деди: менга ан-Нуъмон, ал-Авзоий ва Абу Муъайд — у Ҳафс ибн Ғайлондир — хабар бердилар, улар аз-Зуҳрийдан, у деди: менга Урва ибн аз-Зубайр ва Амра бинт Абдурраҳмон хабар бердилар, улар Оишадан (ривоят қилдики), у деди: Абдурраҳмон ибн Авфнинг аёли, Зайнаб бинт Жаҳшнинг синглиси бўлган Умм Ҳабиба бинт Жаҳш истиҳоза (ҳайздан ташқари қон кетиши) бўлди ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан фатво сўради. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Албатта, бу ҳайз эмас, балки бу бир томирдир. Ҳайз кетганда ғусл қилиб намоз ўқи, у келганда эса унинг учун намозни тарк эт,» дедилар. Оиша деди: Бас, у (Умм Ҳабиба) ҳар намоз учун ғусл қилиб намоз ўқирди. Баъзан у синглиси Зайнабнинг ҳужрасида бир тоғорада ғусл қиларди, ҳолбуки у (Зайнаб) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларида эди. Ҳатто қоннинг қизиллиги сув устига кўтарилиб чиқиб турарди, у эса Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан намоз ўқирди ва бу уни намоздан тўсмасди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، وَعَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ، - خَتَنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ - اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ اسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ هَذِهِ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ وَلَكِنْ هَذَا عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Салама хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у Амр ибн ал-Ҳорисдан, у Ибн Шиҳобдан, у Урва ва Амрадан, улар Оишадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қуда-андаси ва Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида бўлган Умм Ҳабиба етти йил истиҳоза (ҳайздан ташқари қон кетиши) бўлди. У бу ҳақда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан фатво сўради. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, бу ҳайз эмас, балки бу бир томирдир. Бас, ғусл қилиб намоз ўқи,» дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُسْتَحَاضُ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي ‏"‏ ‏.‏ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلاَةٍ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Ибн Шиҳобдан, у Урвадан, у Оишадан (ривоят қилдики), у деди: Умм Ҳабиба бинт Жаҳш Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан фатво сўради ва: «Эй Расулуллаҳ, мен истиҳоза (ҳайздан ташқари қон кетиши) бўлаяпман,» деди. У (Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу фақат бир томирдир. Бас, ғусл қилиб намоз ўқи,» дедилар. Бас, у (Умм Ҳабиба) ҳар намоз учун ғусл қиларди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ، سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدَّمِ - قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها رَأَيْتُ مِرْكَنَهَا مَلآنَ دَمًا - فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ امْكُثِي قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحْبِسُكِ حَيْضَتُكِ ثُمَّ اغْتَسِلِي ‏"‏ ‏.‏ أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، مَرَّةً أُخْرَى وَلَمْ يَذْكُرْ جَعْفَرًا ‏.‏

Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Жаъфар ибн Робиадан, у Ирок ибн Моликдан, у Урвадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Умм Ҳабиба Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан қон ҳақида сўради. — Оиша (розияллаҳу анҳо) деди: Мен унинг тоғорасини қонга тўла кўрдим. — Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Ҳайзинг сени одатда қанча (намоздан) тўсиб турган бўлса, шунча муддат кут, сўнгра ғусл қил,» дедилар. Бизга Қутайба яна бир бор (шу ҳадисни) хабар берди, аммо Жаъфарни зикр қилмади.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، تَعْنِي أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَفْتَتْ لَهَا أُمُّ سَلَمَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ لِتَنْظُرْ عَدَدَ اللَّيَالِي وَالأَيَّامِ الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ مِنَ الشَّهْرِ قَبْلَ أَنْ يُصِيبَهَا الَّذِي أَصَابَهَا فَلْتَتْرُكِ الصَّلاَةَ قَدْرَ ذَلِكَ مِنَ الشَّهْرِ فَإِذَا خَلَّفَتْ ذَلِكَ فَلْتَغْتَسِلْ ثُمَّ لْتَسْتَثْفِرْ ثُمَّ لْتُصَلِّي ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар берди, у Моликдан, у Нофедан, у Сулаймон ибн Ясордан, у Умм Саламадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида бир аёлнинг қони тўхтовсиз оқарди. Умм Салама у учун Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан фатво сўради. Шунда у (Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам): «У ўзига бу (ҳолат) юз беришидан олдин ҳар ойда ҳайз кўриб турган кечалар ва кунлар сонини ҳисоблаб чиқсин ва шу ойдаги шунча муддат намозни тарк этсин. У муддат ўтиб кетгач, ғусл қилсин, сўнгра (қонни тўсувчи) латта боғлаб, сўнгра намоз ўқисин,» дедилар.

أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ بَكْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ الَّتِي، كَانَتْ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَأَنَّهَا اسْتُحِيضَتْ لاَ تَطْهُرْ فَذُكِرَ شَأْنُهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ وَلَكِنَّهَا رَكْضَةٌ مِنَ الرَّحِمِ فَلْتَنْظُرْ قَدْرَ قُرْئِهَا الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ لَهَا فَلْتَتْرُكِ الصَّلاَةَ ثُمَّ تَنْظُرْ مَا بَعْدَ ذَلِكَ فَلْتَغْتَسِلْ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Робиъ ибн Сулаймон ибн Довуд ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Ишоқ ибн Бакр ривоят қилди, у деди: менга отам ривоят қилди, у Язид ибн Абдуллаҳдан, у Абу Бакр ибн Муҳаммаддан, у Амрадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида бўлган Умм Ҳабиба бинт Жаҳшга истиҳоза (ҳайздан ташқари қон кетиши) бўлиб, у покланмасди. Унинг аҳволи Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га зикр қилинди. Шунда у (Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, бу ҳайз эмас, балки у бачадондан бир тепкидир. Бас, у ўзи ҳайз кўриб турган одат муддатини ҳисобга олиб, (шу муддат) намозни тарк этсин, сўнгра ундан кейингисига қараб, ҳар намоз олдидан ғусл қилсин,» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ، كَانَتْ تُسْتَحَاضُ سَبْعَ سِنِينَ فَسَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ إِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَهَا أَنْ تَتْرُكَ الصَّلاَةَ قَدْرَ أَقْرَائِهَا وَحَيْضَتِهَا وَتَغْتَسِلَ وَتُصَلِّيَ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Амрадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Умм Ҳабиба бинт Жаҳш етти йил истиҳоза (ҳайздан ташқари қон кетиши) бўлиб турарди. У Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўради. Шунда у (Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу ҳайз эмас, бу фақат бир томирдир,» дедилар. Ва у (аёлга) ўз одат муддати ва ҳайзи қадар намозни тарк этишини, сўнгра ғусл қилиб намоз ўқишини буюрдилар. Бас, у (Умм Ҳабиба) ҳар намоз олдидан ғусл қиларди.

أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ، حَدَّثَتْ أَنَّهَا، أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشَكَتْ إِلَيْهِ الدَّمَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ فَانْظُرِي إِذَا أَتَاكِ قُرْؤُكِ فَلاَ تُصَلِّي فَإِذَا مَرَّ قُرْؤُكِ فَتَطَهَّرِي ثُمَّ صَلِّي مَا بَيْنَ الْقُرْءِ إِلَى الْقُرْءِ ‏"‏ هَذَا الدَّلِيلُ عَلَى أَنَّ الأَقْرَاءَ حِيَضٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ مَا ذَكَرَ الْمُنْذِرُ ‏.‏

Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Букайр ибн Абдуллаҳдан, у ал-Мунзир ибн ал-Муғирадан, у Урвадан (ривоят қилдики), Фотима бинт Абу Ҳубайш шундай ривоят қилди: У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб, қон ҳақида шикоят қилди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Бу фақат бир томирдир. Бас, ҳайзинг келганда қараб, намоз ўқима, ҳайзинг ўтиб кетгач эса покланиб, бир ҳайздан иккинчи ҳайзгача бўлган оралиқда намоз ўқи,» дедилар. Бу — ақролар (ал-ақрў) ҳайзлар эканлигига далилдир. Абу Абдурраҳмон деди: Бу ҳадисни Ҳишом ибн Урва ҳам Урвадан ривоят қилган, аммо унда ал-Мунзир зикр қилган нарсани зикр қилмаган.