Рўзадорнинг фазилатида Муҳаммад ибн Абу Яъқубдан келган ихтилоф

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، عَنْ حَجَّاجٍ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ الزَّيَّاتِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الصِّيَامُ جُنَّةٌ ‏"‏ ‏.‏

Менга Иброҳим ибн ал-Ҳасан, Ҳажжождан хабар берди, у деди: Ибн Журайж: менга Ато, Абу Солиҳ аз-Зайётдан хабар бердики, у Абу Ҳурайранинг шундай деганини эшитган: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Рўза қалқондир,» дедилар.

وَأَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، أَنْبَأَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قِرَاءَةً عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَطَاءٌ الزَّيَّاتُ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الصِّيَامُ جُنَّةٌ ‏"‏ ‏.‏

Ва бизга Муҳаммад ибн Ҳотим хабар берди, бизга Сувайд хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ, Ибн Журайждан, ундан қироат тариқасида Атодан хабар берди, у деди: бизга Ато аз-Зайёт хабар бердики, у Абу Ҳурайранинг шундай деганини эшитган: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Рўза қалқондир,» дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، أَنَّ مُطَرِّفًا، - رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ صَعْصَعَةَ - حَدَّثَهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ أَبِي الْعَاصِ دَعَا لَهُ بِلَبَنٍ لِيَسْقِيَهُ فَقَالَ مُطَرِّفٌ إِنِّي صَائِمٌ فَقَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ الصِّيَامُ جُنَّةٌ كَجُنَّةِ أَحَدِكُمْ مِنَ الْقِتَالِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс, Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Саид ибн Абу Ҳинддан ривоят қилдики, Мутарриф — Бани Омир ибн Саъсаъадан бўлган бир киши — унга ривоят қилдики, Усмон ибн Абул-Ос унга ичириш учун сут келтиришни буюрди. Мутарриф: «Мен рўзадорман,» деди. Шунда Усмон: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитганман: «Рўза қалқондир — сиздан бирортангизнинг жангдаги қалқонига ўхшаш қалқондир,» дедилар,» деди.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ مُطَرِّفٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ فَدَعَا بِلَبَنٍ فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمٌ ‏.‏ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ الصَّوْمُ جُنَّةٌ مِنَ النَّارِ كَجُنَّةِ أَحَدِكُمْ مِنَ الْقِتَالِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Али ибн ал-Ҳусайн хабар берди, у деди: бизга Ибн Абу Адий ривоят қилди, у Ибн Ишоқдан, у Саид ибн Абу Ҳинддан, у Мутаррифдан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Усмон ибн Абул-Ос ҳузурига кирдим, у сут келтиришни сўради. Мен: «Мен рўзадорман,» дедим. У: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Рўза оловдан тўсиқдир, худди биронгиз учун жангдаги қалқон кабидир,» деганларини эшитганман,» деди.»

أَخْبَرَنِي زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، قَالَ دَخَلَ مُطَرِّفٌ عَلَى عُثْمَانَ نَحْوَهُ مُرْسَلٌ ‏.‏

Менга Закариё ибн Яҳё хабар берди, у деди: бизга Абу Мусъаб ривоят қилди, у ал-Муғирадан, у Абдуллаҳ ибн Саид ибн Абу Ҳинддан, у Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Саид ибн Абу Ҳинддан (ривоят қилдики), у деди: «Мутарриф Усмон ҳузурига кирди,» ва шунга ўхшашини мурсал тарзда ривоят қилди.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ، عَنْ بَشَّارِ بْنِ أَبِي سَيْفٍ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ غُطَيْفٍ، قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ الصَّوْمُ جُنَّةٌ مَا لَمْ يَخْرِقْهَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Ҳабиб ибн Арабий хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, у деди: бизга Восил ривоят қилди, у Башшор ибн Абу Сайфдан, у ал-Валид ибн Абдурраҳмондан, у Иёз ибн Ғутайфдан (ривоят қилдики), Абу Убайда деди: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Рўза, уни йиртмагунингча (бузмагунингча), қалқондир,» деганларини эшитганман.»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الآدَمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الصِّيَامُ جُنَّةٌ مِنَ النَّارِ فَمَنْ أَصْبَحَ صَائِمًا فَلاَ يَجْهَلْ يَوْمَئِذٍ وَإِنِ امْرُؤٌ جَهِلَ عَلَيْهِ فَلاَ يَشْتِمْهُ وَلاَ يَسُبَّهُ وَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Язид ал-Одамий хабар берди, у деди: бизга Маън ривоят қилди, у Хорижа ибн Сулаймондан, у Язид ибн Румондан, у Урвадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у дедилар: «Рўза оловдан қалқондир. Ким рўзадор ҳолида тонгни қаршиласа, ўша кун жоҳиллик қилмасин. Агар бир киши унга (қарши) жоҳиллик қилса, у уни сўкмасин ва ҳақорат қилмасин, балки: «Мен рўзадорман,» десин. Муҳаммаднинг жони Унинг қўлида бўлган Зотга қасамки, рўзадорнинг оғзининг ҳиди Аллаҳ ҳузурида мушк ҳидидан ҳам ёқимлироқдир,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، قَالَ الصِّيَامُ جُنَّةٌ مَا لَمْ يَخْرِقْهَا ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Ҳотим хабар берди, у деди: бизга Ҳиббон хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ хабар берди, у Мисъардан, у ал-Валид ибн Абу Моликдан (ривоят қилдики), у деди: «Бизга ашобларимиз, Абу Убайдадан (ривоят қилиб) айтдиларки, у деди: «Рўза, уни йиртмагунингча (бузмагунингча), қалқондир.»

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لِلصَّائِمِينَ بَابٌ فِي الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ الرَّيَّانُ لاَ يَدْخُلُ فِيهِ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ فَإِذَا دَخَلَ آخِرُهُمْ أُغْلِقَ مَنْ دَخَلَ فِيهِ شَرِبَ وَمَنْ شَرِبَ لَمْ يَظْمَأْ أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Али ибн Ҳужр хабар берди, у деди: бизга Саид ибн Абдурраҳмон хабар берди, у Абу Ҳозимдан, у Саҳл ибн Саъд (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у дедилар: «Жаннатда рўзадорлар учун бир эшик бор, унга Райён дейилади. Унга улардан бошқа ҳеч ким кирмайди. Уларнинг охиргиси киргач, у ёпилади. Ким ундан кирса, ичади; ким ичса, абадий чанқамайди,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَهْلٌ، أَنَّ فِي الْجَنَّةِ، بَابًا يُقَالُ لَهُ الرَّيَّانُ يُقَالُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَيْنَ الصَّائِمُونَ هَلْ لَكُمْ إِلَى الرَّيَّانِ مَنْ دَخَلَهُ لَمْ يَظْمَأْ أَبَدًا فَإِذَا دَخَلُوا أُغْلِقَ عَلَيْهِمْ فَلَمْ يَدْخُلْ فِيهِ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Яъқуб ривоят қилди, у Абу Ҳозимдан (ривоят қилиб), у деди: менга Саҳл ривоят қилдики, жаннатда бир эшик бор, унга Райён дейилади. Қиёмат куни: «Рўзадорлар қани? Райёнга (киришни) истайсизларми?» дейилади. Ким унга кирса, абадий чанқамайди. Улар киргач, устларидан у ёпилади ва унга улардан бошқа ҳеч ким кирмайди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، وَيُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ نُودِيَ فِي الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلاَةِ يُدْعَى مِنْ بَابِ الصَّلاَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ يُدْعَى مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ يُدْعَى مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلَى أَحَدٍ يُدْعَى مِنْ تِلْكَ الأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ تِلْكَ الأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ ва ал-Ҳорис ибн Мискин — унга ўқиб берилганда мен ҳам эшитар эдим — хабар бердилар, у Ибн Ваҳбдан, у деди: менга Молик ва Юнус хабар бердилар, улар Ибн Шиҳобдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у дедилар: «Ким Аллаҳ, азза ва жалла, йўлида бир жуфт (нарса) инфоқ қилса, жаннатда: «Эй Аллаҳнинг бандаси, мана бу яхшиликдир,» деб чақирилади. Ким намоз аҳлидан бўлса, намоз эшигидан чақирилади; ким жиҳод аҳлидан бўлса, жиҳод эшигидан чақирилади; ким садақа аҳлидан бўлса, садақа эшигидан чақирилади; ким рўза аҳлидан бўлса, Райён эшигидан чақирилади,» дедилар. Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллаҳу анҳу): «Эй Расулуллаҳ, ўша эшиклардан чақириладиган кишига ҳеч қандай зарурат (қийинчилик) йўқ. (Лекин) шу эшикларнинг ҳаммасидан чақириладиган бирор киши бўладими?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳа, ва мен сен улардан бўлишингни умид қиламан,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ شَبَابٌ لاَ نَقْدِرُ عَلَى شَىْءٍ قَالَ ‏ "‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ عَلَيْكُمْ بِالْبَاءَةِ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон хабар берди, у деди: бизга Абу Аҳмад ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Умора ибн Умайдан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан, у Абдуллаҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: «Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга чиқдик, биз ҳеч нарсага қурби етмайдиган ёшлар эдик. У: «Эй ёшлар жамоаси, уйланишни ўзингизга лозим тутинг, чунки у кўзни (ҳаромдан) яхшироқ тияди ва авратни (уят жойни) яхшироқ сақлайди. Ким қурби етмаса, рўзани ўзига лозим тутсин, чунки у унинг учун (шаҳватни бўғувчи) қалқондир,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ، لَقِيَ عُثْمَانَ بِعَرَفَاتٍ فَخَلاَ بِهِ فَحَدَّثَهُ وَأَنَّ، عُثْمَانَ قَالَ لاِبْنِ مَسْعُودٍ هَلْ لَكَ فِي فَتَاةٍ أُزَوِّجُكَهَا فَدَعَا عَبْدُ اللَّهِ عَلْقَمَةَ فَحَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَلْيَصُمْ فَإِنَّ الصَّوْمَ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Бишр ибн Холид хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, у Шуъбадан, у Сулаймондан, у Иброҳимдан, у Алқамадан (ривоят қилдики), Ибн Масъуд (розияллаҳу анҳу) Усмон (розияллаҳу анҳу) билан Арафотда учрашди ва у билан хилватда гаплашди. Усмон Ибн Масъудга: «Сенга бир қиз (топиб) уни сенга уйлантирсам, истайсанми?» деди. Шунда Абдуллаҳ Алқамани чақириб, унга Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай деганларини ривоят қилди: «Сизлардан ким уйланишга қурби етса, уйлансин, чунки у кўзни (ҳаромдан) яхшироқ тияди ва авратни яхшироқ сақлайди. Ким қурби етмаса, рўза тутсин, чунки рўза унинг учун (шаҳватни бўғувчи) қалқондир,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، وَالأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳорун ибн Ишоқ хабар берди, у деди: бизга ал-Муҳарибий ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Алқама ва ал-Асваддан, улар Абдуллаҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан ким уйланишга қурби етса, уйлансин; ким топа олмаса, рўзани ўзига лозим тутсин, чунки у унинг учун (шаҳватни бўғувчи) қалқондир,» дедилар.»

أَخْبَرَنِي هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ وَمَعَنَا عَلْقَمَةُ وَالأَسْوَدُ وَجَمَاعَةٌ فَحَدَّثَنَا بِحَدِيثٍ مَا رَأَيْتُهُ حَدَّثَ بِهِ الْقَوْمَ إِلاَّ مِنْ أَجْلِي لأَنِّي كُنْتُ أَحْدَثَهُمْ سِنًّا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَلِيٌّ وَسُئِلَ الأَعْمَشُ عَنْ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مِثْلَهُ قَالَ نَعَمْ ‏.‏

Менга Ҳилол ибн ал-Ало ибн Ҳилол хабар берди, у деди: менга отам ривоят қилди, у деди: бизга Али ибн Ҳошим ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Уморадан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан (ривоят қилдики), у деди: «Биз Абдуллаҳ (розияллаҳу анҳу) ҳузурига кирдик, биз билан бирга Алқама, ал-Асвад ва бир жамоа бор эди. У бизга шундай бир ҳадис айтдики, мен уни қавмга фақат мен сабабли айтганини кўрдим, чунки мен уларнинг энг ёши эдим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй ёшлар жамоаси, сизлардан ким уйланишга қурби етса, уйлансин, чунки у кўзни (ҳаромдан) яхшироқ тияди ва авратни яхшироқ сақлайди,» дедилар.» Али деди: ал-Аъмашдан Иброҳимнинг ҳадиси ҳақида сўралди, шунда у: «Иброҳимдан, у Алқамадан, у Абдулооҳдан, шу каби (ривоят қилинган)ми?» (дея сўралганда) «Ҳа,» деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَهُوَ عِنْدَ عُثْمَانَ فَقَالَ عُثْمَانُ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فِتْيَةٍ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ ذَا طَوْلٍ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لاَ فَالصَّوْمُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو مَعْشَرٍ هَذَا اسْمُهُ زِيَادُ بْنُ كُلَيْبٍ وَهُوَ ثِقَةٌ وَهُوَ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ رَوَى عَنْهُ مَنْصُورٌ وَمُغِيرَةُ وَشُعْبَةُ وَأَبُو مَعْشَرٍ الْمَدَنِيُّ اسْمُهُ نَجِيحٌ وَهُوَ ضَعِيفٌ وَمَعَ ضَعْفِهِ أَيْضًا كَانَ قَدِ اخْتَلَطَ عِنْدَهُ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ مِنْهَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌ ‏"‏ ‏.‏ وَمِنْهَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقْطَعُوا اللَّحْمَ بِالسِّكِّينِ وَلَكِنِ انْهَسُوا نَهْسًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Зуроро хабар берди, у деди: бизга Исмоил хабар берди, у деди: бизга Юнус ривоят қилди, у Абу Маъшардан, у Иброҳимдан, у Алқамадан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Ибн Масъуд (розияллаҳу анҳу) билан бирга эдим, у Усмон (розияллаҳу анҳу) ҳузурида эди. Усмон: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир гуруҳ ёшлар олдига чиқиб: «Сизлардан ким бойлиги бор (қурби етадиган) бўлса, уйлансин, чунки у кўзни (ҳаромдан) яхшироқ тияди ва авратни яхшироқ сақлайди; ким (қурби етмаса), рўза унинг учун (шаҳватни бўғувчи) қалқондир,» дедилар,» деди.» Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: бу Абу Маъшар, унинг исми Зиёд ибн Кулайб бўлиб, у ишончли (сиқа)дир ва у Иброҳимнинг шогирдидир; ундан Мансур, Муғира ва Шуъба ривоят қилган. Абу Маъшар ал-Маданийнинг исми эса Нажиҳ бўлиб, у заиф (заиф рови)дир, ва заифлиги билан бирга у (ривоятлари) аралашиб кетган; унинг мункар ҳадисларидан бири: Муҳаммад ибн Амр, Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилиб), у дедилар: «Машриқ билан мағриб ораси қибладир.» Яна улардан бири: Ҳишом ибн Урва, отасидан, у Оишадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «Гўштни пичоқ билан кесманглар, балки тишлаб узинглар.»