باب صَوْمِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - بِأَبِي هُوَ وَأُمِّي - وَذِكْرِ اخْتِلاَفِ النَّاقِلِينَ لِلْخَبَرِ فِي ذَلِكَ
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُفْطِرُ أَيَّامَ الْبِيضِ فِي حَضَرٍ وَلاَ سَفَرٍ .
Бизга Қосим ибн Закариё хабар берди, у деди: бизга Убайдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Яъқуб Жаъфардан, у Саиддан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) на ҳазарда (муқимликда) ва на сафарда Айёмул-Бид (оқ кунлар) рўзасини тарк қилмас эдилар.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لاَ يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ وَمَا صَامَ شَهْرًا مُتَتَابِعًا غَيْرَ رَمَضَانَ مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба Абу Бишрдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: у ифтор қилмайди, дер эдик; ва шу қадар ифтор қилар эдиларки, биз: у рўза тутмоқчи эмас, дер эдик. У (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Мадинага келганларидан бери Рамазондан бошқа ҳеч қачон бир ойни кетма-кет рўза тутмадилар.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ مَرْوَانَ أَبِي لُبَابَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يُفْطِرَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ .
Бизга Муҳаммад ибн ан-Назр ибн Мусовир ал-Марвазий хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод Марвон Абу Лубобадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: у ифтор қилишни истамайди, дер эдик; ва шу қадар ифтор қилар эдиларки, биз: у рўза тутишни истамайди, дер эдик.»
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، عَنْ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لاَ أَعْلَمُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلاَ قَامَ لَيْلَةً حَتَّى الصَّبَاحِ وَلاَ صَامَ شَهْرًا قَطُّ كَامِلاً غَيْرَ رَمَضَانَ .
Бизга Исмоил ибн Масъуд Холиддан хабар берди, у деди: бизга Саид ривоят қилди, у деди: бизга Қатода Зуроро ибн Авфодан, у Саъд ибн Ҳишомдан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди, у деди: «Мен Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Қуръаннинг ҳаммасини бир кечада ўқиганларини, ёки бир кечани тонггача қоим бўлиб ўтказганларини, ёки Рамазондан бошқа ҳеч қачон бир ойни бутунлай рўза тутганларини билмайман.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صِيَامِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ صَامَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَفْطَرَ وَمَا صَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهْرًا كَامِلاً مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ إِلاَّ رَمَضَانَ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод Айюбдан, у Абдуллаҳ ибн Шақиқдан ривоят қилди, у деди: Мен Оиша (розияллаҳу анҳо)дан Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг рўзаси ҳақида сўрадим. У деди: «У шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: рўза тутибди, дер эдик; ва шу қадар ифтор қилар эдиларки, биз: ифтор қилибди, дер эдик. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Мадинага келганларидан бери Рамазондан бошқа ҳеч қачон бир ойни бутунлай рўза тутмадилар.»
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَائِشَةَ، تَقُولُ كَانَ أَحَبَّ الشُّهُورِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَصُومَهُ شَعْبَانُ بَلْ كَانَ يَصِلُهُ بِرَمَضَانَ .
Бизга Робиъ ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: бизга Муовия ибн Солиҳ ривоят қилдики, Абдуллаҳ ибн Абу Қайснинг унга ривоят қилишича, у Оиша (розияллаҳу анҳо)ни шундай деганини эшитган: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га рўза тутишда ойларнинг энг севимлиси Шаъбон эди, балки уни Рамазонга улардилар.»
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، وَعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، وَذَكَرَ، آخَرَ قَبْلَهُمَا أَنَّ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ مَا يَصُومُ وَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَهْرٍ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ .
Бизга Робиъ ибн Сулаймон ибн Довуд хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: менга Молик ва Амр ибн ал-Ҳорис хабар берди — у улардан олдин яна бировни ҳам зикр қилди — Абун-Назр уларга Абу Саламадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилибди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: у ифтор қилмайди, дер эдик; ва шу қадар ифтор қилар эдиларки, биз: у рўза тутмайди, дер эдик. Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни Шаъбон ойидагидан кўпроқ рўза тутадиган бирон ойда кўрмадим.»
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَصُومُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ إِلاَّ شَعْبَانَ وَرَمَضَانَ .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба Мансурдан хабар берди, у деди: мен Солим ибн Абил-Жаъдни Абу Саламадан, у Умм Салама (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилганини эшитдимки, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Шаъбон ва Рамазондан бошқа икки ойни кетма-кет рўза тутмас эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ تَوْبَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يَصُومُ مِنَ السَّنَةِ شَهْرًا تَامًّا إِلاَّ شَعْبَانَ وَيَصِلُ بِهِ رَمَضَانَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Валид хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба Тавбадан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан, у Абу Саламадан, у Умм Салама (розияллаҳу анҳо)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилдики, у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) йилнинг бирон ойини Шаъбондан бошқа бутунлай рўза тутмас ва уни Рамазонга улардилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِشَهْرٍ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ لِشَعْبَانَ كَانَ يَصُومُهُ أَوْ عَامَّتَهُ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Саъд ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга амаким ривоят қилди, у деди: бизга отам Ибн Ишоқдан ривоят қилди, у деди: менга Муҳаммад ибн Иброҳим Абу Саламадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Шаъбон ойидагидан кўпроқ рўза тутадиган бирон ойи бўлмас эди; уни тўлиқ ёки кўпини рўза тутар эдилар.»
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ شَعْبَانَ إِلاَّ قَلِيلاً .
Менга Амр ибн Ҳишом хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Салама Ибн Ишоқдан, у Яҳё ибн Саиддан, у Абу Саламадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Шаъбонни озгинасидан бошқа (деярли тўлиқ) рўза тутар эдилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، قَالَ حَدَّثَنَا بَحِيرٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ .
Бизга Амр ибн Усмон хабар берди, у деди: бизга Бақийя ривоят қилди, у деди: бизга Баҳир Холид ибн Маъдондан, у Жубайр ибн Нуфайрдан ривоят қилдики, Оиша (розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Шаъбоннинг ҳаммасини рўза тутар эдилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ أَبُو الْغُصْنِ، - شَيْخٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ أَرَكَ تَصُومُ شَهْرًا مِنَ الشُّهُورِ مَا تَصُومُ مِنْ شَعْبَانَ . قَالَ " ذَلِكَ شَهْرٌ يَغْفُلُ النَّاسُ عَنْهُ بَيْنَ رَجَبٍ وَرَمَضَانَ وَهُوَ شَهْرٌ تُرْفَعُ فِيهِ الأَعْمَالُ إِلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ فَأُحِبُّ أَنْ يُرْفَعَ عَمَلِي وَأَنَا صَائِمٌ " .
Бизга Амр ибн Али, Абдурраҳмондан хабар берди, у деди: бизга Собит ибн Қайс Абул-Ғусн — Мадина аҳлидан бўлган бир шайх — ривоят қилди, у деди: менга Абу Саид ал-Мақбурий ривоят қилди, у деди: менга Усома ибн Зайд ривоят қилдики, у деди: «Эй Расулуллаҳ, мен сизни ойлардан бирон ойда Шаъбонда рўза тутганчалик рўза тутганингизни кўрмадим,» дедим. У (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу — Ражаб билан Рамазон орасидаги, одамлар ундан ғофил бўладиган ойдир. Ва у — амаллар оламлар Роббига кўтариладиган ойдир. Мен эса амалим мен рўзадор бўлганимда кўтарилишини ёқтираман,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ أَبُو الْغُصْنِ، - شَيْخٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ تَصُومُ حَتَّى لاَ تَكَادَ تُفْطِرُ وَتُفْطِرُ حَتَّى لاَ تَكَادَ أَنْ تَصُومَ إِلاَّ يَوْمَيْنِ إِنْ دَخَلاَ فِي صِيَامِكَ وَإِلاَّ صُمْتَهُمَا . قَالَ " أَىُّ يَوْمَيْنِ " . قُلْتُ يَوْمَ الاِثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ . قَالَ " ذَانِكَ يَوْمَانِ تُعْرَضُ فِيهِمَا الأَعْمَالُ عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ فَأُحِبُّ أَنْ يُعْرَضَ عَمَلِي وَأَنَا صَائِمٌ " .
Бизга Амр ибн Али, Абдурраҳмондан хабар берди, у деди: бизга Собит ибн Қайс Абул-Ғусн — Мадина аҳлидан бўлган бир шайх — ривоят қилди, у деди: менга Абу Саид ал-Мақбурий ривоят қилди, у деди: менга Усома ибн Зайд ривоят қилдики, у деди: «Эй Расулуллаҳ, сиз шунчалик рўза тутасизки, деярли ифтор қилмайсиз; ва шунчалик ифтор қиласизки, деярли рўза тутмайсиз, фақат икки кун бундан мустасно — агар улар рўзангизга тўғри келса (тутасиз), акс ҳолда ҳам ўша икки кунни рўза тутасиз,» дедим. У (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси икки кун?» дедилар. Мен: «Душанба куни ва Пайшанба куни,» дедим. У: «Бу икки кунда амаллар оламлар Роббига тақдим этилади. Мен эса амалим мен рўзадор бўлганимда тақдим этилишини ёқтираман,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، قَالَ أَخْبَرَنِي ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ الْغِفَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسْرُدُ الصَّوْمَ فَيُقَالُ لاَ يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ فَيُقَالُ لاَ يَصُومُ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Зайд ибн ал-Ҳубоб ривоят қилди, у деди: менга Собит ибн Қайс ал-Ғифорий хабар берди, у деди: менга Абу Саид ал-Мақбурий ривоят қилди, у деди: менга Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу), Усома ибн Зайддан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кетма-кет рўза тутар эдилар, шунда: «У ифтор қилмайди,» дейиларди; ва ифтор қилар эдилар, шунда: «У рўза тутмайди,» дейиларди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ بَقِيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَحِيرٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَحَرَّى صِيَامَ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ .
Бизга Амр ибн Усмон, Бақийядан хабар берди, у деди: бизга Баҳир, Холид ибн Маъдондан, у Жубайр ибн Нуфайрдан ривоят қилдики, Оиша (розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Душанба ва Пайшанба кунлари рўза тутишга ҳаракат қилар эдилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، قَالَ أَخْبَرَنِي ثَوْرٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَحَرَّى يَوْمَ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Довуд ривоят қилди, у деди: менга Савр, Холид ибн Маъдондан, у Робиа ал-Журашийдан, у Оишадан хабар бердики, (Оиша розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Душанба ва Пайшанба кунини (рўза тутишга) ҳаракат қилар эдилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَحَرَّى الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Убайдуллаҳ ибн Саид ал-Умавий хабар берди, у деди: бизга Суфён, Саврдан, у Холид ибн Маъдондан, у Оишадан ривоят қилдики, (Оиша розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Душанба ва Пайшанбани (рўза тутишга) ҳаракат қилар эдилар.»
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَحَرَّى يَوْمَ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд, Суфёндан, у Мансурдан, у Холид ибн Саъддан, у Оишадан ривоят қилдики, (Оиша розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Душанба ва Пайшанба кунини (рўза тутишга) ҳаракат қилар эдилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ سَوَاءٍ الْخُزَاعِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ибн Ҳабиб ибн аш-Шаҳид хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Ямон, Суфёндан, у Осимдан, у ал-Мусайяб ибн Рофиъдан, у Саво ал-Хузоийдан, у Оишадан ривоят қилдики, (Оиша розияллаҳу анҳо) деди: «Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Душанба ва Пайшанбани рўза тутар эдилар.»
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ سَوَاءٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ مِنْ هَذِهِ الْجُمُعَةِ وَالاِثْنَيْنِ مِنَ الْمُقْبِلَةِ .
Менга Абу Бакр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абу Наср ат-Таммор ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама, Осимдан, у Саводан, у Умму Саламадан ривоят қилдики, (Умму Салама розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳар ойда уч кун рўза тутар эдилар: шу ҳафтадаги Душанба ва Пайшанбани, ҳамда кейинги ҳафтадаги Душанбани.»
أَخْبَرَنِي زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ سَوَاءٍ، عَنْ حَفْصَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ يَوْمَ الْخَمِيسِ وَيَوْمَ الاِثْنَيْنِ وَمِنَ الْجُمُعَةِ الثَّانِيَةِ يَوْمَ الاِثْنَيْنِ .
Менга Закариё ибн Яҳё хабар берди, у деди: бизга Ишоқ ривоят қилди, у деди: бизга ан-Назр хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод, Осим ибн Абун-Нажуддан, у Саводан, у Ҳафсадан хабар бердики, (Ҳафса розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳар ойда Пайшанба куни ва Душанба кунини, ҳамда иккинчи ҳафтадан Душанба кунини рўза тутар эдилар.»
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ حَفْصَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ جَعَلَ كَفَّهُ الْيُمْنَى تَحْتَ خَدِّهِ الأَيْمَنِ وَكَانَ يَصُومُ الاِثْنَيْنَ وَالْخَمِيسَ .
Бизга ал-Қосим ибн Закариё ибн Динор хабар берди, у деди: бизга Ҳусайн, Зоидадан, у Осимдан, у ал-Мусайябдан, у Ҳафсадан ривоят қилдики, (Ҳафса розияллаҳу анҳо) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ётоғига ётсалар, ўнг кафтларини ўнг ёноқлари остига қўяр эдилар; ва Душанба ҳамда Пайшанбани рўза тутар эдилар.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ أَبِي أَنْبَأَنَا أَبُو حَمْزَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ مِنْ غُرَّةِ كُلِّ شَهْرٍ وَقَلَّمَا يُفْطِرُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ .
Бизга Муҳаммад ибн Али ибн ал-Ҳасан ибн Шақиқ хабар берди, у деди: отам (деди): бизга Абу Ҳамза, Осимдан, у Зиррдан, у Абдуллаҳ ибн Масъуддан хабар бердики, (Абдуллаҳ ибн Масъуд розияллаҳу анҳу) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳар ойнинг бошидан уч кун рўза тутар эдилар ва Жума куни камдан-кам ифтор қилар эдилар.»
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ رَجُلٍ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَكْعَتَىِ الضُّحَى وَأَنْ لاَ أَنَامَ إِلاَّ عَلَى وِتْرٍ وَصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنَ الشَّهْرِ .
Бизга Закариё ибн Яҳё хабар берди, у деди: бизга Абу Комил ривоят қилди, у деди: бизга Абу Авона, Осим ибн Баҳдаладан, у бир кишидан, у ал-Асвад ибн Ҳилолдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, (Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳу) деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга икки ракат Зуҳо (намози)ни, фақат витр (ўқиб) ухлашимни ва ойдан уч кун рўза тутишимни буюрдилар.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ، وَسُئِلَ، عَنْ صِيَامِ، عَاشُورَاءَ قَالَ مَا عَلِمْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَامَ يَوْمًا يَتَحَرَّى فَضْلَهُ عَلَى الأَيَّامِ إِلاَّ هَذَا الْيَوْمَ يَعْنِي شَهْرَ رَمَضَانَ وَيَوْمَ عَاشُورَاءَ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Суфён, Убайдуллаҳдан ривоят қилдики, у Ибн Аббосдан эшитди — ундан Ошуро рўзаси ҳақида сўралганда, у (Ибн Аббос розияллаҳу анҳумо): «Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бошқа кунлардан устун фазилатини кўзлаб бирон кунни рўза тутганларини билмайман, фақат шу кун — яъни Рамазон ойи ва Ошуро куни — бундан мустасно,» деди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ، يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ يَا أَهْلَ الْمَدِينَةِ أَيْنَ عُلَمَاؤُكُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ فِي هَذَا الْيَوْمِ " إِنِّي صَائِمٌ فَمَنْ شَاءَ أَنْ يَصُومَ فَلْيَصُمْ " .
Бизга Қутайба, Суфёндан, у аз-Зуҳрийдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмон ибн Авфдан хабар бердики, у (Ҳумайд) деди: «Мен Муовияни Ошуро куни минбар устида туриб: «Эй Мадина аҳли, олимларингиз қайда? Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шу кун ҳақида: «Мен рўзадорман, ким рўза тутишни истаса, рўза тутсин,» деганларини эшитганман,» деяётганини эшитдим.»
أَخْبَرَنِي زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الْحُرِّ بْنِ صَيَّاحٍ، عَنْ هُنَيْدَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ امْرَأَتِهِ، قَالَتْ حَدَّثَتْنِي بَعْضُ، نِسَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَصُومُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَتِسْعًا مِنْ ذِي الْحِجَّةِ وَثَلاَثَةَ أَيَّامٍ مِنَ الشَّهْرِ أَوَّلَ اثْنَيْنِ مِنَ الشَّهْرِ وَخَمِيسَيْنِ .
Менга Закариё ибн Яҳё хабар берди, у деди: бизга Шайбон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Авона, ал-Ҳурр ибн Сайёҳдан, у Ҳунайда ибн Холиддан, у ўз хотинидан ривоят қилдики, (хотини) деди: «Менга Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг аёлларидан бири ривоят қилдики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Ошуро кунини, Зулҳижжадан тўққиз кунни ва ойдан уч кунни — ойнинг биринчи Душанбаси ва икки Пайшанбани — рўза тутар эдилар.»