Аллаҳ йўлида пиёда юриб жиҳод қилганнинг фазилати

Jihod kitobi · 10 ҳадис

باب فَضْلِ مَنْ عَمِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَلَى قَدَمِهِ ‏.‏

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ تَبُوكَ يَخْطُبُ النَّاسَ وَهُوَ مُسْنِدٌ ظَهْرَهُ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَقَالَ ‏ "‏ أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ النَّاسِ وَشَرِّ النَّاسِ إِنَّ مِنْ خَيْرِ النَّاسِ رَجُلاً عَمِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَلَى ظَهْرِ فَرَسِهِ أَوْ عَلَى ظَهْرِ بَعِيرِهِ أَوْ عَلَى قَدَمِهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمَوْتُ وَإِنَّ مِنْ شَرِّ النَّاسِ رَجُلاً فَاجِرًا يَقْرَأُ كِتَابَ اللَّهِ لاَ يَرْعَوِي إِلَى شَىْءٍ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс, Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Абул-Хайрдан, у Абул-Хаттобдан, у Абу Саид ал-Худрийдан ривоят қилди. У деди: Табук йилида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамларга хутба қилар ва орқасини уловга суяб турар эдилар. У: «Сизларга одамларнинг энг яхшиси ва одамларнинг энг ёмони ҳақида хабар бермайинми? Одамларнинг энг яхшиларидан бири Аллаҳ йўлида оти устида, ёки туяси устида, ёки ўз оёғида ўлими келгунча (жиҳод) қилган кишидир. Одамларнинг энг ёмонларидан бири эса Аллаҳнинг Китобини ўқийдиган, аммо ундан бирон нарсага (амал қилишга) қайтмайдиган фожир кишидир,» дедилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لاَ يَبْكِي أَحَدٌ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ فَتَطْعَمَهُ النَّارُ حَتَّى يُرَدَّ اللَّبَنُ فِي الضَّرْعِ وَلاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ فِي مَنْخَرَىْ مُسْلِمٍ أَبَدًا ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Жаъфар ибн Авн ривоят қилди, у деди: бизга Мисъар, Муҳаммад ибн Абдурраҳмондан, у Исо ибн Талҳадан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У деди: Аллаҳдан қўрққанидан йиғлаган бирон кишини, сут елинга қайтмагунча, дўзах ўти емайди. Аллаҳ йўлидаги чанг билан жаҳаннам тутуни ҳеч қачон мусулмоннинг икки бурун тешигида жам бўлмайди.

أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ، عَنِ الْمَسْعُودِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَلِجُ النَّارَ رَجُلٌ بَكَى مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ تَعَالَى حَتَّى يَعُودَ اللَّبَنُ فِي الضَّرْعِ وَلاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ نَارِ جَهَنَّمَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий хабар берди, у Ибн ал-Муборакдан, у ал-Масъудийдан, у Муҳаммад ибн Абдурраҳмондан, у Исо ибн Талҳадан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Аллаҳ таолонинг (қўрқуви)дан йиғлаган киши, сут елинга қайтмагунча, дўзахга кирмайди. Аллаҳ йўлидаги чанг билан жаҳаннам ўтининг тутуни ҳеч қачон жам бўлмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَجْتَمِعَانِ فِي النَّارِ مُسْلِمٌ قَتَلَ كَافِرًا ثُمَّ سَدَّدَ وَقَارَبَ وَلاَ يَجْتَمِعَانِ فِي جَوْفِ مُؤْمِنٍ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَفَيْحُ جَهَنَّمَ وَلاَ يَجْتَمِعَانِ فِي قَلْبِ عَبْدٍ الإِيمَانُ وَالْحَسَدُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс, Ибн Ажлондан, у Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Икки (киши) дўзахда жам бўлмайди: кофирни ўлдириб, сўнг (йўлини) тўғирлаб, (ҳаққа) яқинлашган мусулмон (кофирни ўлдирган киши дўзахда жам бўлмайди). Мўминнинг ич-ичида икки нарса жам бўлмайди: Аллаҳ йўлидаги чанг ва жаҳаннамнинг иссиғ шамоли. Банданинг қалбида икки нарса жам бўлмайди: имон ва ҳасад,» дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ اللَّجْلاَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ فِي جَوْفِ عَبْدٍ أَبَدًا وَلاَ يَجْتَمِعُ الشُّحُّ وَالإِيمَانُ فِي قَلْبِ عَبْدٍ أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Жарир, Суҳайлдан, у Сафвон ибн Абу Язиддан, у ал-Қаъқў ибн ал-Лажлождан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ йўлидаги чанг билан жаҳаннам тутуни ҳеч қачон банданинг ич-ичида жам бўлмайди. Бахиллик билан имон ҳеч қачон банданинг қалбида жам бўлмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ اللَّجْلاَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ فِي وَجْهِ رَجُلٍ أَبَدًا وَلاَ يَجْتَمِعُ الشُّحُّ وَالإِيمَانُ فِي قَلْبِ عَبْدٍ أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама, Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у Сафвон ибн Сулаймдан, у Холид ибн ал-Лажлождан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Аллаҳ йўлидаги чанг билан жаҳаннам тутуни ҳеч қачон бирон кишининг юзида жам бўлмайди. Бахиллик билан имон ҳеч қачон банданинг қалбида жам бўлмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ اللَّجْلاَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ فِي جَوْفِ عَبْدٍ وَلاَ يَجْتَمِعُ الشُّحُّ وَالإِيمَانُ فِي جَوْفِ عَبْدٍ ‏"‏ ‏.‏

Менга Муҳаммад ибн Омир хабар берди, у деди: бизга Мансур ибн Салама ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс ибн Саъд хабар берди, у Ибнул-Ҳоддан, у Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у Сафвон ибн Абу Язиддан, у ал-Қаъқў ибн ал-Лажлождан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ йўлидаги чанг ва жаҳаннам тутуни бир банданинг ичида жам бўлмайди, ҳамда бахиллик ва имон бир банданинг ичида жам бўлмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَرْعَرَةُ بْنُ الْبِرِنْدِ، وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ اللَّجْلاَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ فِي مَنْخَرَىْ مُسْلِمٍ أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Аръара ибн ал-Биринд ва Ибн Абу Адий ривоят қилди, улар дедилар: бизга Муҳаммад ибн Амр ривоят қилди, у Сафвон ибн Абу Язиддан, у Ҳусайн ибн ал-Лажлождан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Аллаҳ азза ва жалла йўлидаги чанг ва жаҳаннам тутуни бир мусулмоннинг икки бурнида ҳеч қачон жам бўлмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنِي شُعَيْبُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ اللَّجْلاَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ فِي مَنْخَرَىْ مُسْلِمٍ وَلاَ يَجْتَمِعُ شُحٌّ وَإِيمَانٌ فِي قَلْبِ رَجُلٍ مُسْلِمٍ ‏"‏ ‏.‏

Менга Шуайб ибн Юсуф хабар берди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Амрдан, у Сафвон ибн Абу Язиддан, у Ҳусайн ибн ал-Лажлождан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ йўлидаги чанг ва жаҳаннам тутуни бир мусулмоннинг икки бурнида жам бўлмайди, ҳамда бахиллик ва имон мусулмон кишининг қалбида жам бўлмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنْ شُعَيْبٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ بْنِ اللَّجْلاَجِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ لاَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ غُبَارًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانَ جَهَنَّمَ فِي جَوْفِ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَلاَ يَجْمَعُ اللَّهُ فِي قَلْبِ امْرِئٍ مُسْلِمٍ الإِيمَانَ بِاللَّهِ وَالشُّحَّ جَمِيعًا ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Абдулҳакам хабар берди, у Шуайбдан, у ал-Лайсдан, у Убайдуллаҳ ибн Абу Жаъфардан, у Сафвон ибн Абу Язиддан, у Абул-Ало ибн ал-Лажлождан (ривоят қилдики), у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитди: Аллаҳ азза ва жалла мусулмон кишининг ичида Аллаҳ йўлидаги чанг билан жаҳаннам тутунини жам қилмайди, ҳамда Аллаҳ мусулмон кишининг қалбида Аллаҳга имон билан бахилликни бирга жам қилмайди.