أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ سُئِلَ عَنِ الضَّبِّ فَقَالَ " لاَ آكُلُهُ وَلاَ أُحَرِّمُهُ " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Молик ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Динордан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) минбар устида бўлганларида, У(зот)дан дабб (калтакесакка ўхшаш ҳайвон) ҳақида сўралганида, У: «Мен уни емайман, лекин уни ҳаром ҳам қилмайман,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَرَى فِي الضَّبِّ قَالَ " لَسْتُ بِآكِلِهِ وَلاَ مُحَرِّمِهِ " .
Бизга Қутайба хабар берди, Моликдан, у Нофиъдан ва Абдуллаҳ ибн Динордан, улар Ибн Умардан (ривоят қилдиларки), бир киши: «Ё Расулаллаҳ, дабб ҳақида нима дейсиз?» деди. У: «Мен уни еювчи ҳам эмасман, ҳаром қилувчи ҳам эмасман,» дедилар.
أَخْبَرَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِضَبٍّ مَشْوِيٍّ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ فَأَهْوَى إِلَيْهِ بِيَدِهِ لِيَأْكُلَ مِنْهُ قَالَ لَهُ مَنْ حَضَرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَحْمُ ضَبٍّ . فَرَفَعَ يَدَهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَرَامٌ الضَّبُّ قَالَ " لاَ وَلَكِنْ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ " . فَأَهْوَى خَالِدٌ إِلَى الضَّبِّ فَأَكَلَ مِنْهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ .
Бизга Касир ибн Убайд хабар берди, Муҳаммад ибн Ҳарбдан, у аз-Зубайдийдан (ривоят қилдики), у деди: менга аз-Зуҳрий хабар берди, Абу Умома ибн Саҳлдан, у Абдуллаҳ ибн Аббосдан, у Холид ибн ал-Валиддан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га қовурилган дабб келтирилди ва У(зот)га яқин қўйилди. У(зот) ундан ейиш учун қўлларини чўздилар. Шунда ҳузурларида бўлган киши унга: «Ё Расулаллаҳ, бу дабб гўшти,» деди. У қўлларини ундан кўтардилар. Холид ибн ал-Валид унга: «Ё Расулаллаҳ, дабб ҳаромми?» деди. У: «Йўқ, лекин у менинг қавмим юртида бўлмагани учун, мен ундан жирканишимни ҳис қиляпман,» дедилар. Шунда Холид даббга қўл чўзиб, ундан еди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса қараб турардилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ - وَهِيَ خَالَتُهُ - فَقُدِّمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَحْمُ ضَبٍّ - وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَأْكُلُ شَيْئًا حَتَّى يَعْلَمَ مَا هُوَ - فَقَالَ بَعْضُ النِّسْوَةِ أَلاَ تُخْبِرْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَأْكُلُ فَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ لَحْمُ ضَبٍّ فَتَرَكَهُ قَالَ خَالِدٌ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَرَامٌ هُوَ قَالَ " لاَ وَلَكِنَّهُ طَعَامٌ لَيْسَ فِي أَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ " . قَالَ خَالِدٌ فَاجْتَرَرْتُهُ إِلَىَّ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ . وَحَدَّثَهُ ابْنُ الأَصَمِّ عَنْ مَيْمُونَةَ وَكَانَ فِي حَجْرِهَا .
Бизга Абу Довуд хабар берди, у деди: бизга Яъқуб ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга отам ривоят қилди, Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан, у Абу Умома ибн Саҳлдан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), унга Холид ибн ал-Валид хабар берган: у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга Маймуна бинти ал-Ҳориснинг — у (Холиднинг) холаси эди — ҳузурига кирган. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га дабб гўшти тақдим қилинди — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бирор нарсани нима эканини билмагунча емас эдилар. Аёллардан бири: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га нима еяётганларини айтмайсизларми?» деди. Шунда унга бу дабб гўшти эканини айтишди, У(зот) эса уни қўйдилар. Холид деди: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «У ҳаромми?» деб сўрадим. У: «Йўқ, лекин у менинг қавмим юртида бўлмаган таом, мен ундан жирканишимни ҳис қиляпман,» дедилар.» Холид деди: «Шунда мен уни ўзимга тортиб олдим-да, едим, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса қараб турардилар.» Ибнул-Асомм ҳам буни Маймунадан ривоят қилди, у (Маймунанинг) тарбиясида эди.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَهْدَتْ خَالَتِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقِطًا وَسَمْنًا وَأَضُبًّا فَأَكَلَ مِنَ الأَقِطِ وَالسَّمْنِ وَتَرَكَ الأَضُبَّ تَقَذُّرًا وَأُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَوْ كَانَ حَرَامًا مَا أُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар берди, у деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Абу Бишрдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), у деди: «Менинг холам Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га қурут, сариёғ ва дабблар ҳадя қилди. У(зот) қурут ва сариёғдан едилар, даббларни эса жирканиб қолдирдилар. (Дабблар) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг дастурхонларида ейилди, агар ҳаром бўлганида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг дастурхонларида ейилмас эди.»
أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ أَكْلِ الضِّبَابِ، فَقَالَ أَهْدَتْ أُمُّ حُفَيْدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَمْنًا وَأَقِطًا وَأَضُبًّا فَأَكَلَ مِنَ السَّمْنِ وَالأَقِطِ وَتَرَكَ الضِّبَابَ تَقَذُّرًا لَهُنَّ فَلَوْ كَانَ حَرَامًا مَا أُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ أَمَرَ بِأَكْلِهِنَّ .
Бизга Зиёд ибн Айюб хабар берди, у деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, у деди: бизга Абу Бишр хабар берди, Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), ундан дабблар ейиш ҳақида сўралганида, у деди: «Умм Ҳуфайд Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га сариёғ, қурут ва дабблар ҳадя қилди. У(зот) сариёғ ва қурутдан едилар, даббларни эса улардан жирканиб қолдирдилар. Агар ҳаром бўлганида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг дастурхонларида ейилмас ва уларни ейишга амр ҳам қилмас эдилар.»
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مَنْصُورٍ الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، سَلاَّمُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ يَزِيدَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَنَزَلْنَا مَنْزِلاً فَأَصَابَ النَّاسُ ضِبَابًا فَأَخَذْتُ ضَبًّا فَشَوَيْتُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَ عُودًا يَعُدُّ بِهِ أَصَابِعَهُ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ أُمَّةً مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُسِخَتْ دَوَابَّ فِي الأَرْضِ وَإِنِّي لاَ أَدْرِي أَىُّ الدَّوَابِّ هِيَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَكَلُوا مِنْهَا - قَالَ - فَمَا أَمَرَ بِأَكْلِهَا وَلاَ نَهَى .
Бизга Сулаймон ибн Мансур ал-Балхий хабар берди, у деди: бизга Абул-Аҳвас Саллом ибн Сулайм ривоят қилди, Ҳусайндан, у Зайд ибн Ваҳбдан, у Собит ибн Язид ал-Ансорийдан (ривоят қилдики), у деди: «Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга сафарда эдик. Бир манзилга тушдик, одамлар даббларни тутдилар. Мен ҳам бир даббни олиб, уни қовурдим, сўнг уни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтирдим. У(зот) бир таёқча олиб, у билан бармоқларини санай бошладилар, сўнг: «Бани Исроилдан бир уммат ер юзида ҳайвонларга айлантирилган, мен эса улар қайси ҳайвонлар эканини билмайман,» дедилар. Мен: «Ё Расулаллаҳ, одамлар ундан едилар-ку,» дедим. (Собит) деди: «Шунда У уни ейишга амр ҳам қилмадилар, қайтармадилар ҳам.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ، يُحَدِّثُ عَنْ ثَابِتِ بْنِ وَدِيعَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِضَبٍّ فَجَعَلَ يَنْظُرُ إِلَيْهِ وَيُقَلِّبُهُ وَقَالَ " إِنَّ أُمَّةً مُسِخَتْ لاَ يُدْرَى مَا فَعَلَتْ وَإِنِّي لاَ أَدْرِي لَعَلَّ هَذَا مِنْهَا " .
Бизга Амр ибн Язид хабар берди, у деди: бизга Баҳз ибн Асад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у деди: менга Адий ибн Собит ривоят қилди, у деди: мен Зайд ибн Ваҳбнинг Собит ибн Вадиадан ривоят қилиб айтганини эшитдим, у деди: «Бир киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига дабб келтирди. У(зот) унга қараб, уни ағдариб кўра бошладилар ва: «Бир уммат (ҳайвонга) айлантирилган, улар нима қилганини билмаймиз, мен эса шояд бу ўшалардан биридир деб билмайман,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ وَدِيعَةَ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِضَبٍّ فَقَالَ " إِنَّ أُمَّةً مُسِخَتْ وَاللَّهُ أَعْلَمُ " .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, ал-Ҳакамдан, у Зайд ибн Ваҳбдан, у ал-Баро ибн Озибдан, у Собит ибн Вадиадан (ривоят қилдики), бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га дабб келтирди. У(зот): «Бир уммат (ҳайвонга) айлантирилган, Аллаҳ энг билгувчидир,» дедилар.