أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبِي، عَنْ فِرَاسٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، ح وَأَنْبَأَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ، - فَذَكَرَ أَحَدُهُمَا مَا لَمْ يَذْكُرِ الآخَرُ - قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الأَضْحَى فَقَالَ " مَنْ وَجَّهَ قِبْلَتَنَا وَصَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسُكَنَا فَلاَ يَذْبَحْ حَتَّى يُصَلِّيَ " . فَقَامَ خَالِي فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَجَّلْتُ نُسُكِي لأُطْعِمَ أَهْلِي وَأَهْلَ دَارِي أَوْ أَهْلِي وَجِيرَانِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَعِدْ ذِبْحًا آخَرَ " . قَالَ فَإِنَّ عِنْدِي عَنَاقَ لَبَنٍ هِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ . قَالَ " اذْبَحْهَا فَإِنَّهَا خَيْرُ نَسِيكَتَيْكَ وَلاَ تَقْضِي جَذَعَةٌ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ " .
Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий, Ибн Абу Зоидадан хабар бериб, у деди: бизга отам, Фиросдан, у Омирдан, у ал-Баро ибн Озиб (розияллаҳу анҳу)дан хабар берди; (бошқа йўл билан) бизга Довуд ибн Абу Ҳинд, Шаъбийдан, у ал-Бародан хабар берди — улардан бири бошқаси зикр қилмаган нарсани зикр қилди — у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Қурбон кунида туриб, дедилар: «Ким бизнинг қибламизга юзланиб, бизнинг намозимиздек намоз ўқиб ва бизнинг қурбонлигимиздек қурбонлик қилса, намоз ўқимагунча (қурбонликни) сўймасин.» Шунда менинг тоғам туриб: «Ё Расулуллаҳ, мен қурбонлигимни оилам ва уй аҳлимни — ёки оилам ва қўшниларимни — тўйдириш учун тезроқ (намоздан олдин) қилиб қўйдим,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бошқа сўйишни қайтар (қайта қурбонлик қил),» дедилар. У: «Менинг ҳузуримда бир сутдан ажрамаган улоқ бор, у менга гўшт учун иккита қўйдан кўра севимлироқ,» деди. У (Набий): «Уни сўй, чунки у икки қурбонингнинг яхшироғидир. Ва сендан кейин ҳеч ким учун жазаъа (қўй қурбонликда) кифоя қилмайди,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ بَعْدَ الصَّلاَةِ ثُمَّ قَالَ " مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسُكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَتِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ " . فَقَالَ أَبُو بُرْدَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ نَسَكْتُ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ إِلَى الصَّلاَةِ وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمَ أَكْلٍ وَشُرْبٍ فَتَعَجَّلْتُ فَأَكَلْتُ وَأَطْعَمْتُ أَهْلِي وَجِيرَانِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ " . قَالَ فَإِنَّ عِنْدِي عَنَاقًا جَذَعَةً خَيْرٌ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ فَهَلْ تُجْزِئُ عَنِّي قَالَ " نَعَمْ وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ " .
Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга Абул-Аҳвас, Мансурдан, у Шаъбийдан, у ал-Баро ибн Озиб (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга Наҳр (Қурбон) кунида намоздан кейин хутба қилдилар, сўнг дедилар: «Ким бизнинг намозимиздек намоз ўқиб ва бизнинг қурбонлигимиздек қурбонлик қилса, у қурбонликни (тўғри) адо этибди. Ким намоздан олдин (қурбонлик) сўйса, у фақат гўшт қўйидир.» Шунда Абу Бурда: «Ё Расулуллаҳ, Аллаҳга қасамки, мен намозга чиқишимдан олдин (қурбонликни) сўйдим, бу кун ейиш ва ичиш куни эканини билган эдим, шунинг учун шошилдим, едим ва оилам ҳамда қўшниларимни тўйдирдим,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «У фақат гўшт қўйидир,» дедилар. У: «Менинг ҳузуримда гўшт учун иккита қўйдан яхшироқ бўлган бир ёш (жазаъа) улоқ бор, у мен учун кифоя қиладими?» деди. У (Набий): «Ҳа, лекин сендан кейин ҳеч ким учун кифоя қилмайди,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ " مَنْ كَانَ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَلْيُعِدْ " . فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا يَوْمٌ يُشْتَهَى فِيهِ اللَّحْمُ فَذَكَرَ هَنَةً مِنْ جِيرَانِهِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَدَّقَهُ . قَالَ عِنْدِي جَذَعَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ . فَرَخَّصَ لَهُ فَلاَ أَدْرِي أَبَلَغَتْ رُخْصَتُهُ مَنْ سِوَاهُ أَمْ لاَ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ فَذَبَحَهُمَا .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Ибн Улайя ривоят қилиб, деди: бизга Айюб, Муҳаммаддан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Наҳр (Қурбон) кунида дедилар: «Ким намоздан олдин (қурбонлик) сўйган бўлса, қайтарсин (қайта қилсин).» Шунда бир киши туриб: «Ё Расулуллаҳ, бу шундай кунки, унда гўшт (ейишга) иштаҳа бўлади,» деди ва қўшниларининг (фақирлиги ҳақидаги) бир ҳолатни зикр қилди. Гўё Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни тасдиқладилар. У: «Менинг ҳузуримда бир ёш (жазаъа) қўй бор, у менга гўшт учун иккита қўйдан севимлироқ,» деди. Шунда у (Набий) унга рухсат бердилар. Мен унинг бу рухсати ундан бошқага ҳам етадими ёки йўқми билмайман. Сўнгра у иккита қўчқор томон бурилиб, уларни сўйдилар.»
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ يَحْيَى، ح وَأَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ نِيَارٍ، أَنَّهُ ذَبَحَ قَبْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُعِيدَ . قَالَ عِنْدِي عَنَاقُ جَذَعَةٍ هِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ مُسِنَّتَيْنِ . قَالَ " اذْبَحْهَا " . فِي حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ فَقَالَ إِنِّي لاَ أَجِدُ إِلاَّ جَذَعَةً . فَأَمَرَهُ أَنْ يَذْبَحَ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Саид хабар бериб, дедики: бизга Яҳё ривоят қилди, Яҳёдан. (Бошқа санад билан) бизга Амр ибн Алий хабар бериб, дедики: бизга Яҳё ривоят қилди, Яҳё ибн Саиддан, у Бушайр ибн Ясардан, у Абу Бурда ибн Ниёрдан (ривоят қилдики), у (қурбонлигини) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан олдин сўйди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга (қурбонлигини) қайтаришни буюрдилар. У: «Менинг олдимда бир яшар эчки бор, у менга иккита катта ёшли (ҳайвон)дан кўра суюклироқдир,» деди. У (Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни сўй,» дедилар. Убайдуллаҳнинг ҳадисида (шундай келган): У: «Мен бир яшардан бошқасини топа олмайман,» деди. Шунда у (Набий) унга сўйишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ جُنْدُبِ بْنِ سُفْيَانَ، قَالَ ضَحَّيْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَضْحَى ذَاتَ يَوْمٍ فَإِذَا النَّاسُ قَدْ ذَبَحُوا ضَحَايَاهُمْ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَآهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ ذَبَحُوا قَبْلَ الصَّلاَةِ فَقَالَ " مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَلْيَذْبَحْ مَكَانَهَا أُخْرَى وَمَنْ كَانَ لَمْ يَذْبَحْ حَتَّى صَلَّيْنَا فَلْيَذْبَحْ عَلَى اسْمِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " .
Бизга Қутайба хабар бериб, дедики: бизга Абу Авона ривоят қилди, Асвад ибн Қайсдан, у Жундуб ибн Суфёндан (ривоят қилиб), у деди: Биз бир куни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан қурбонлик сўйдик. Шу пайт одамлар қурбонликларини намоздан олдин сўйган эдилар. (Намоздан) чиққач, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларнинг намоздан олдин сўйганларини кўриб: «Ким намоздан олдин сўйган бўлса, унинг ўрнига бошқасини сўйсин. Ким биз намоз ўқигунча сўймаган бўлса, Аллаҳ азза ва жалланинг исми билан сўйсин,» дедилар.