قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِي عَنْ شَيْبَانَ، - وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنْهُ - فَحَدَّثْنَاهُ أَبُو بَكْرٍ، - صَاحِبٌ لَنَا ثِقَةٌ - قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ - عَنْ سُلَيْمَانَ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقَوِّمُ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى أَرْبَعَمِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عَدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ يُقَوِّمُهَا عَلَى أَثْمَانِ الإِبِلِ فَإِذَا غَلَتْ رَفَعَ فِي قِيمَتِهَا وَإِذَا هَاجَتْ رُخْصًا نَقَصَ مِنْ قِيمَتِهَا وَبَلَغَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا بَيْنَ أَرْبَعِمِائَةِ دِينَارٍ إِلَى ثَمَانِمِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عَدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ ثَمَانِيَةَ آلاَفِ دِرْهَمٍ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَىْ بَقَرَةٍ وَمَنْ كَانَ دِيَةُ عَقْلِهِ فِي الشَّاءِ فَأَلْفَىْ شَاةٍ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْعَقْلَ مِيرَاثٌ بَيْنَ وَرَثَةِ الْقَتِيلِ عَلَى قَرَابَتِهِمْ فَمَا فَضَلَ فَلِلْعَصَبَةِ " . قَالَ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الأَنْفِ إِذَا جُدِعَ الدِّيَةَ كَامِلَةً وَإِنْ جُدِعَتْ ثَنْدُوَتُهُ فَنِصْفُ الْعَقْلِ خَمْسُونَ مِنَ الإِبِلِ أَوْ عَدْلُهَا مِنَ الذَّهَبِ أَوِ الْوَرِقِ أَوْ مِائَةُ بَقَرَةٍ أَوْ أَلْفُ شَاةٍ وَفِي الْيَدِ إِذَا قُطِعَتْ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الرِّجْلِ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الْمَأْمُومَةِ ثُلُثُ الْعَقْلِ ثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ مِنَ الإِبِلِ وَثُلْثٌ أَوْ قِيمَتُهَا مِنَ الذَّهَبِ أَوِ الْوَرِقِ أَوِ الْبَقَرِ أَوِ الشَّاءِ وَالْجَائِفَةُ مِثْلُ ذَلِكَ وَفِي الأَصَابِعِ فِي كُلِّ أُصْبُعٍ عَشْرٌ مِنَ الإِبِلِ وَفِي الأَسْنَانِ فِي كُلِّ سِنٍّ خَمْسٌ مِنَ الإِبِلِ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ عَقْلَ الْمَرْأَةِ بَيْنَ عَصَبَتِهَا مَنْ كَانُوا لاَ يَرِثُونَ مِنْهَا شَيْئًا إِلاَّ مَا فَضَلَ عَنْ وَرَثَتِهَا فَإِنْ قُتِلَتْ فَعَقْلُهَا بَيْنَ وَرَثَتِهَا وَهُمْ يَقْتُلُونَ قَاتِلَهُمْ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ لِلْقَاتِلِ شَىْءٌ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَارِثٌ فَوَارِثُهُ أَقْرَبُ النَّاسِ إِلَيْهِ وَلاَ يَرِثُ الْقَاتِلُ شَيْئًا " . قَالَ مُحَمَّدٌ هَذَا كُلُّهُ حَدَّثَنِي بِهِ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو دَاوُدَ مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ مِنْ أَهْلِ دِمَشْقَ هَرَبَ إِلَى الْبَصْرَةِ مِنَ الْقَتْلِ .
Абу Довуд деди: Мен китобимда Шайбондан топдим — аммо уни ундан эшитмадим — бас, бизга буни Абу Бакр — бизнинг ишончли шеригимиз — ривоят қилди, деди: бизга Шайбон ривоят қилди, бизга Муҳаммад — яъни Ибн Рошид — Сулаймондан — яъни Ибн Мусодан — у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қишлоқ аҳли учун хато (қотиллик) диятини тўрт юз динор ёки унинг кумушдан бўлган бадалига белгилар эдилар; уни туя нархларига қараб баҳолар эдилар; бас, агар (туя нархи) қимматлашса, унинг қийматини оширар, агар арзонлашса, қийматидан камайтирар эдилар. У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам даврида тўрт юз динордан саккиз юз диноргача ёки унинг кумушдан бўлган бадали — саккиз минг дирҳамгача етар эди. Ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мол (қорамол) эгаларига икки юз қорамол ҳукм қилдилар; кимнинг ақли (дияти) қўйларда бўлса, икки минг қўй. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Албатта, ақл (дият) ўлдирилганнинг ворислари орасида уларнинг қариндошлигига кўра мерос бўлади; нимаики ортиб қолса, у асабага (отадан томон эркак қариндошларга) тегишлидир.» У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бурун ҳақида — агар у (бутунлай) кесилса, тўлиқ дият ҳукм қилдилар; агар унинг учи кесилса, ақлнинг ярми — эллик туя ёки унинг олтиндан ёки кумушдан бадали, ёки юз қорамол, ёки минг қўй. Қўл ҳақида — агар кесилса, ақлнинг ярми; оёқ ҳақида — ақлнинг ярми; мия пардасига етадиган жароҳатда — ақлнинг учдан бири, ўттиз уч туя ва учдан бир; ёки унинг олтиндан, кумушдан, қорамолдан ёки қўйдан қиймати; қоринни тешиб ўтадиган жароҳат ҳам шунақа. Бармоқларда — ҳар бир бармоқда ўн туя. Тишларда — ҳар бир тишда беш туя. Ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам аёлнинг ақли (дияти) унинг асабаси (эркак қариндошлари) орасида бўлишини ҳукм қилдилар — улар ундан ҳеч нарса мерос олмаганлар, магар унинг ворисларидан ортиб қолганидан бошқа. Бас, агар у ўлдирилса, унинг ақли (дияти) ворислари орасида бўлади ва улар ўз қотилларини ўлдирадилар (қасос оладилар). Ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Қотил учун (меросдан) ҳеч нарса йўқ; агар унинг (ўлдирилганнинг) вориси бўлмаса, унинг вориси унга энг яқин одамдир; қотил ҳеч нарса мерос олмайди.» Муҳаммад деди: Бунинг ҳаммасини менга Сулаймон ибн Мусо Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди. Абу Довуд деди: Муҳаммад ибн Рошид Димашқ аҳлидан бўлиб, қотилликдан Басрага қочган эди.