Сунани Термизий — 1299-ҳадис

Савдо-сотиқ китоби · Ҳадяни қайтариб олиш

1299-ҳадисСунани Термизий · Савдо-сотиқ китоби

حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ يَرْفَعَانِ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ رضى الله عنهما حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ قَالُوا مَنْ وَهَبَ هِبَةً لِذِي رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَرْجِعَ فِيهَا وَمَنْ وَهَبَ هِبَةً لِغَيْرِ ذِي رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَلَهُ أَنْ يَرْجِعَ فِيهَا مَا لَمْ يُثَبْ مِنْهَا ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ لاَ يَحِلُّ لأَحَدٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلاَّ الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ ‏.‏ وَاحْتَجَّ الشَّافِعِيُّ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ لأَحَدٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلاَّ الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга шуни Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Ибн Абу Адий Ҳусайн ал-Муаллимдан, у Амр ибн Шуъайбдан ривоят қилдики, у Товусни Ибн Умар ва Ибн Аббосдан, улар ҳадисни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)гача етказиб, шу ҳадисни ривоят қилаётганини эшитди. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо) ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган илм аҳлининг баъзилари шу ҳадис бўйича амал қиладилар; улар: «Ким маҳрам қариндошига ҳадя қилса, уни қайтариб олишга ҳақи йўқ; ким маҳрам бўлмаган қариндошга ҳадя қилса, ундан (эвазига) ҳеч нарса олмаган бўлса, уни қайтариб олишга ҳақи бор,» дейишган. Бу Саврийнинг сўзидир. Шофиъий эса: «Ҳеч кимга инъом бергач, уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота боласига берган нарсасидан (мустасно),» деди. Шофиъий Абдуллаҳ ибн Умарнинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилган ҳадиси билан далил келтирди: «Ҳеч кимга инъом бергач, уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота боласига берган нарсасидан (мустасно),» дедилар.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Абу Довуд, 3553-ҳадисИжара китоби

Қайси бир кишига, унга ва унинг наслидан кейин келадиганларга умро (умрбод ҳадя) берилса, албатта, у кимга берилган бўлса, ўшаники бўлади, уни берган кишига қайтмайди, чунки у (ичида) меросхўрлик вужудга…

Сунани Насоий, 3703-ҳадисҲадялар китоби

Ҳеч ким учун инъом бериб, сўнг уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота ўз фарзандига берган нарсаси бундан мустасно. Инъом бериб, сўнг уни қайтариб олувчининг мисоли еб, тўйгач қусиб, сўнг қайтиб, ўз…

Сунани Термизий, 1298-ҳадисСавдо-сотиқ китоби

Бизга ёмон мисол (ярашмайди): Ҳадя қилган нарсасини қайтариб олувчи худди қусуғига қайтувчи итга ўхшайди, Ҳеч кимга инъом (ато) бергач, уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота боласига берган нарсасидан…

Сунани Насоий, 3689-ҳадисҲадялар китоби

Ҳеч ким берган ҳадясини қайтариб олмайди, фақат ота ўз фарзандидан (қайтариб олиши мумкин). Ҳадясини қайтариб олувчи худди қусуғига қайтувчи кабидир,

Сунани Насоий, 3745-ҳадисУмра китоби

Қайси бир кишига, ўшанинг ўзи ва авлодлари учун умро (умрбод ҳадя) берилса, у албатта унга берилган кишиники бўлади; уни берган кишига қайтмайди, чунки у бир ҳадя бердики, унга мерос (қоидалари) тушади,

Сунани Термизий, 2034-ҳадисЯхшилик ва силаи раҳм китоби

Кимга бир инъом берилса, (тақдирлаш учун) бирор нарса топса, уни (инъом билан) қайтарсин; топмаган киши эса (уни) мақтасин, зеро ким мақтаса, шубҳасиз, шукр қилибди; ким (неъматни) яширса, шубҳасиз, куфр…