حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ انْطَلَقَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ مُعْتَمِرًا ـ قَالَ ـ فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ أَبِي صَفْوَانَ، وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا انْطَلَقَ إِلَى الشَّأْمِ فَمَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ، فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ انْتَظِرْ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ، وَغَفَلَ النَّاسُ انْطَلَقْتُ فَطُفْتُ، فَبَيْنَا سَعْدٌ يَطُوفُ إِذَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ مَنْ هَذَا الَّذِي يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ فَقَالَ سَعْدٌ أَنَا سَعْدٌ. فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ تَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ آمِنًا، وَقَدْ آوَيْتُمْ مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ فَقَالَ نَعَمْ. فَتَلاَحَيَا بَيْنَهُمَا. فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ، فَإِنَّهُ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي. ثُمَّ قَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ لأَقْطَعَنَّ مَتْجَرَكَ بِالشَّأْمِ. قَالَ فَجَعَلَ أُمَيَّةُ يَقُولُ لِسَعْدٍ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ. وَجَعَلَ يُمْسِكُهُ، فَغَضِبَ سَعْدٌ فَقَالَ دَعْنَا عَنْكَ، فَإِنِّي سَمِعْتُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلُكَ. قَالَ إِيَّاىَ قَالَ نَعَمْ. قَالَ وَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ إِذَا حَدَّثَ. فَرَجَعَ إِلَى امْرَأَتِهِ، فَقَالَ أَمَا تَعْلَمِينَ مَا قَالَ لِي أَخِي الْيَثْرِبِيُّ قَالَتْ وَمَا قَالَ قَالَ زَعَمَ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدًا يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلِي. قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ. قَالَ فَلَمَّا خَرَجُوا إِلَى بَدْرٍ، وَجَاءَ الصَّرِيخُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَمَا ذَكَرْتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ فَأَرَادَ أَنْ لاَ يَخْرُجَ، فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ إِنَّكَ مِنْ أَشْرَافِ الْوَادِي، فَسِرْ يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ، فَسَارَ مَعَهُمْ فَقَتَلَهُ اللَّهُ.
Аҳмад ибн Исъҳоқ менга айтди, Убайдуллаҳ ибн Мусо бизга айтди, Исроил бизга айтди, Абу Исъҳоқдан, Амр ибн Маймундан, Абдуллаҳ ибн Масъуд розияллаҳу анҳудан, у деди: Саъд ибн Муоз умра қилувчи (умрага) кетди. (Ибн Масъуд) деди: У Умайя ибн Халаф Абу Сафвоннинг (уйига) тушди. Умайя Шомга кетса ва Мадинадан ўтса, Саъднинг (уйига) тушар эди. Умайя Саъдга: «Кундуз яримлаб, одамлар ғафлатда бўлгунса кут, сўнг (чиқиб) тавоф қиласан», деди. Саъд тавоф қилиб турганида, бирдан Абу Жаҳл (келди) ва: «Каъбани тавоф қилаётган бу ким?», деди. Саъд: «Мен Саъдман», деди. Абу Жаҳл: «Каъбани омон-эсон тавоф қилаётирсан, ҳолбуки сизлар Муҳаммад ва саҳобаларини паноҳ бердинглар?!», деди. (Саъд): «Ҳа», деди. Улар иккиси орасида жанжал (тортишув) бўлди. Умайя Саъдга: «Овозингни Абул-Ҳакам (Абу Жаҳл) устига кўтарма, чунки у водий (Макка) аҳлинин саййидидир», деди. Сўнг Саъд: «Аллаҳга қасам, агар сен мени Байтни тавоф қилишдан тўссанг, мен албатта сенинг Шомдаги савдо (йўл)ингни кесаман», деди. (Ибн Масъуд) деди: Умайя Саъдга: «Овозингни кўтарма», дея бошлади ва уни ушлаб (тинчитишга) уринди. Саъд ғазабланди ва: «Бизни қўй (қутқар); чунки мен Муҳаммад соллаллаҳу алайҳи васалламни сени ўлдирувчи деб айтганини эшитдим», деди. (Умайя): «Меними?!», деди. (Саъд): «Ҳа», деди. (Умайя): «Аллаҳга қасам, Муҳаммад гапирса, ёлғон айтмайди», деди ва хотинининг олдига қайтди ва: «Ясриблик биродарим менга нима деганини биласанми?», деди. У: «Нима деди?», деди. У: «У Муҳаммадни мени ўлдирувчи деб айтганини эшитганини даъво қилди», деди. У (хотини): «Аллаҳга қасам, Муҳаммад ёлғон айтмайди», деди. (Ибн Масъуд) деди: Улар Бадрга чиқганларида ва (ёрдамга) чақириқ келганида, хотини унга: «Ясриблик биродаринг сенга нима деганини эсламайсанми?», деди. У чиқмасликни истади, лекин Абу Жаҳл унга: «Сен водий ашрофлари (катталари)дансан, бас, бир ёки икки кун юр», деди. У улар билан юрди, Аллаҳ уни (Бадрда) ўлдирди.