Саҳиҳул Бухорий — 4240-ҳадис

Ғазотлар китоби · Хайбар жанги

4240-ҳадисСаҳиҳул Бухорий · Ғазотлар китоби

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ، وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ ‏"‏‏.‏ وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَهَجَرَتْهُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ، وَعَاشَتْ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلاً، وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا، وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنَ النَّاسِ وَجْهٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ، فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِعُ تِلْكَ الأَشْهُرَ، فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنِ ائْتِنَا، وَلاَ يَأْتِنَا أَحَدٌ مَعَكَ، كَرَاهِيَةً لِمَحْضَرِ عُمَرَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لاَ وَاللَّهِ لاَ تَدْخُلُ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَيْتَهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي، وَاللَّهِ لآتِيَنَّهُمْ‏.‏ فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ، فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا فَضْلَكَ، وَمَا أَعْطَاكَ، اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ، وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالأَمْرِ، وَكُنَّا نَرَى لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَصِيبًا‏.‏ حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ، فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي، وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَمْوَالِ، فَلَمْ آلُ فِيهَا عَنِ الْخَيْرِ، وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلاَّ صَنَعْتُهُ‏.‏ فَقَالَ عَلِيٌّ لأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ‏.‏ فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ الظُّهْرَ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ، وَتَخَلُّفَهُ عَنِ الْبَيْعَةِ، وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ، وَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ، وَحَدَّثَ أَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ، وَلاَ إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ، وَلَكِنَّا نَرَى لَنَا فِي هَذَا الأَمْرِ نَصِيبًا، فَاسْتَبَدَّ عَلَيْنَا، فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا، فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ‏.‏ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا، حِينَ رَاجَعَ الأَمْرَ الْمَعْرُوفَ‏.‏

Яҳё ибн Букайр бизга айтди, Лайс бизга айтди, у Уқайлдан, у Ибн Шиҳобдан, у Урвадан, у Оишадан: Фотима алайҳассалом — Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қизи — Абу Бакрнинг олдига (киши) юбориб, ундан Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан қоладиган меросини — Аллаҳ унга Мадинада ва Фадакда файъ қилиб берган нарсалардан, ҳамда Хайбар хумсидан қолган нарсадан — сўради. Абу Бакр деди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бизга мерос қолдирилмайди, биз қолдирган нарса садақадир, фақат Муҳаммад оиласи соллаллаҳу алайҳи васаллам бу молдан ейди» деган. Валлаҳи, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг садақасидан бирор нарсани у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам даврида бўлган ҳолатидан ўзгартирмайман, ва унда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қилган ишни қиламан.» Абу Бакр Фотимага ундан бирор нарса беришдан бош тортди. Фотима шу сабабдан Абу Бакрдан хафа бўлиб, ундан ажралди (гаплашмай қўйди), то вафот этгунича у билан гаплашмади. У Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан кейин олти ой яшади. У вафот этганида, эри Али уни кечаси дафн қилди, Абу Бакрга хабар бермади ва ўзи жаноза ўқиди. Фотима тирик пайтида Алининг одамлар олдида бир обрў-юзи бор эди. Фотима вафот этганда, Али одамлар юзини (эътиборини) ўзгарган кўрди, шунда Абу Бакр билан муроса қилиш ва унга байъат қилишни истади. У бу ойлар давомида байъат қилмаган эди. У Абу Бакрга: «Бизнинг олдимизга кел, сен билан бошқа ҳеч ким келмасин» деб (киши) юборди — Умарнинг ҳозир бўлишини истамагани учун. Умар деди: «Йўқ, валлаҳи, уларнинг олдига ёлғиз кирмайсан.» Абу Бакр деди: «Улар менга нима ҳам қиларди? Валлаҳи, мен уларнинг олдига бораман.» Абу Бакр уларнинг олдига кирди. Али ташаҳҳуд айтиб деди: «Биз сенинг фазлингни ва Аллаҳ сенга берган нарсани танидик, Аллаҳ сенга келтирган яхшиликка ҳасад ҳам қилмадик. Лекин сен бу ишда (хилофатда) биздан мустабид (ёлғиз) бўлиб олдшинг, биз эса Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга қариндошлигимиз сабабли бир улушимиз бор деб ўйлардик.» То Абу Бакрнинг кўзлари ёшга тўлгунча. Абу Бакр гапирганда деди: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қариндошлиги менга ўз қариндошларимни (силаи раҳм қилишимдан) кўра севимлироқдир. Мен билан сизлар орасида бу мол-мулклар ҳақида келиб чиққан нарсага келсак, мен унда яхшиликдан қайтмадим ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унда қилганини кўрган бирор ишни қолдирмай қилдим.» Али Абу Бакрга деди: «Сен билан кечқурун байъат учун ваъдамиз бўлсин.» Абу Бакр пешин намозини ўқиганда, минбарга кўтарилди, ташаҳҳуд айтди ва Алининг аҳволини, унинг байъатдан ортда қолганини ва у билдирган узрини зикр қилди, кейин истиғфор сўради. Али ҳам ташаҳҳуд айтиб, Абу Бакрнинг ҳақини улуғлади ва айтдики, уни қилган ишига Абу Бакрга ҳасад ҳам, Аллаҳ унга берган фазлни инкор қилиш ҳам олиб келмади, «Лекин биз бу ишда ўзимизга бир улуш бор деб ўйлардик, у эса биздан мустабид бўлди, шунинг учун кўнглимизда (хафалик) бор эди.» Мусулмонлар бундан хурсанд бўлиб: «Тўғри қилдинг» дедилар. Мусулмонлар Али маъруф (ҳақиқий) ишга қайтганида, унга яқин бўлдилар.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳул Бухорий, 4241-ҳадисҒазотлар китоби

Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бизга мерос қолдирилмайди, биз қолдирган нарса садақадир, фақат Муҳаммад оиласи соллаллаҳу алайҳи васаллам бу молдан ейди Бизнинг олдимизга кел, сен билан бошқа ҳеч ким…

Саҳиҳи Муслим, 4580-ҳадисЖиҳод китоби

Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам «Бизга мерос қолмайди, биз қолдирган нарса садақадир. Муҳаммад соллаллаҳу алайҳи васалламнинг оиласи фақат шу молдан ейди Бизнинг олдимизга кел, сен билан бошқа ҳеч ким келмасин…

Саҳиҳул Бухорий, 3712-ҳадисСаҳобалар китоби

Албатта Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Биз (пайғамбарлар)га ворис бўлинмайди; биз қолдирган нарса садақадир. Фақат Муҳаммад оиласи мана бу молдан — яъни Аллаҳнинг молидан — ейдилар (холос); уларнинг…

Саҳиҳул Бухорий, 3711-ҳадисСаҳобалар китоби

Албатта Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Биз (пайғамбарлар)га ворис бўлинмайди; биз қолдирган нарса садақадир. Фақат Муҳаммад оиласи мана бу молдан — яъни Аллаҳнинг молидан — ейдилар (холос); уларнинг…

Сунани Термизий, 3299-ҳадисТафсир китоби

Мен билан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурига боринглар, мен унга ишимни хабар берай. Йўқ, Аллаҳга қасамки, биз буни қилмаймиз. Биз ҳақимизда Қуръан нозил бўлишидан ёки Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи…

Саҳиҳи Муслим, 4265-ҳадисҚасам китоби

Мен ал-Қосимнинг ҳадисини Абу Қилоабанинг ҳадисидан яхшироқ ёдлайман Кел Кел, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ундан еётганларини кўрганман Мен Унинг бир нарса еётганини кўриб, ундан тиржандим…