حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ،. وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَ لَهَا يَا أُمَّتَاهْ {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى} إِلَى {مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ} قَالَتْ عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي هَذِهِ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، فَيَرْغَبُ فِي جَمَالِهَا وَمَالِهَا، وَيُرِيدُ أَنْ يَنْتَقِصَ مِنْ صَدَاقِهَا، فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ. إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ مِنَ النِّسَاءِ، قَالَتْ عَائِشَةُ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ} إِلَى {وَتَرْغَبُونَ} فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمْ فِي هَذِهِ الآيَةِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا كَانَتْ ذَاتَ مَالٍ وَجَمَالٍ، رَغِبُوا فِي نِكَاحِهَا وَنَسَبِهَا وَالصَّدَاقِ، وَإِذَا كَانَتْ مَرْغُوبًا عَنْهَا فِي قِلَّةِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ، تَرَكُوهَا وَأَخَذُوا غَيْرَهَا مِنَ النِّسَاءِ ـ قَالَتْ ـ فَكَمَا يَتْرُكُونَهَا حِينَ يَرْغَبُونَ عَنْهَا، فَلَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَنْكِحُوهَا إِذَا رَغِبُوا فِيهَا، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهَا وَيُعْطُوهَا حَقَّهَا الأَوْفَى مِنَ الصَّدَاقِ.
Абул Ямон, Шуъайбдан, у Зуҳрийдан; ва Лайс айтди: Менга Уқайл, у Ибн Шиҳобдан айтиб берди: Менга Урва ибн Зубайр хабар берди: У Оишадан (розияллаҳу анҳо) сўраб, унга: Эй онажон, «Агар етимлар (ҳақи)да адолат қилолмасликдан қўрқсангиз» дан то «қўл остингиздаги (чўрилар)» деган сўзигача (ҳақида нима дейсиз)? деди. Оиша: Эй жияним, бу етим қиз ўз валийсининг тарбиясида бўлади, у унинг гўзаллиги ва молига қизиқиб, маҳридан камайтирмоқчи бўлади. Бас, улар бундай қизларни — уларга маҳрни тўла-тўкис бериб адолат қилмагунча — никоҳлашдан қайтарилдилар ва улардан бошқа аёлларга уйланишга буюрилдилар, деди. Оиша айтди: Бундан кейин одамлар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан фатво сўрадилар. Шунда Аллаҳ «Сендан аёллар ҳақида фатво сўрайдилар» дан то «истайсизлар» гача (оятини) нозил қилди. Шунда Аллаҳ азза ва жалла уларга бу оятда — етим қиз мол ва гўзаллик эгаси бўлса, улар унинг никоҳига, насабига ва маҳрига қизиқадилар; агар у мол ва гўзалликнинг камлигида (кўнгилга) ёқмайдиган бўлса, уни ташлаб, ундан бошқани олардилар (деб) нозил қилди. (Оиша) айтди: Бас, улар уни — ундан юз ўгирганларида ташлаганлари каби — унга қизиқганларида ҳам, унга адолат қилиб, маҳрда тўла ҳақини бермагунча, уни никоҳлашлари дуруст эмас.