Саҳиҳул Бухорий — 7207-ҳадис

Ҳукм чиқариш · Имом халқдан қандай байъат олади

7207-ҳадисСаҳиҳул Бухорий · Ҳукм чиқариш

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ‏.‏ أَنَّ الرَّهْطَ الَّذِينَ وَلاَّهُمْ عُمَرُ اجْتَمَعُوا فَتَشَاوَرُوا، قَالَ لَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لَسْتُ بِالَّذِي أُنَافِسُكُمْ عَلَى هَذَا الأَمْرِ، وَلَكِنَّكُمْ إِنْ شِئْتُمُ اخْتَرْتُ لَكُمْ مِنْكُمْ‏.‏ فَجَعَلُوا ذَلِكَ إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَلَمَّا وَلَّوْا عَبْدَ الرَّحْمَنِ أَمْرَهُمْ فَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَتَّى مَا أَرَى أَحَدًا مِنَ النَّاسِ يَتْبَعُ أُولَئِكَ الرَّهْطَ وَلاَ يَطَأُ عَقِبَهُ، وَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُشَاوِرُونَهُ تِلْكَ اللَّيَالِيَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ اللَّيْلَةُ الَّتِي أَصْبَحْنَا مِنْهَا، فَبَايَعْنَا عُثْمَانَ قَالَ الْمِسْوَرُ طَرَقَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بَعْدَ هَجْعٍ مِنَ اللَّيْلِ فَضَرَبَ الْبَابَ حَتَّى اسْتَيْقَظْتُ فَقَالَ أَرَاكَ نَائِمًا، فَوَاللَّهِ مَا اكْتَحَلْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ بِكَبِيرِ نَوْمٍ، انْطَلِقْ فَادْعُ الزُّبَيْرَ وَسَعْدًا، فَدَعَوْتُهُمَا لَهُ فَشَاوَرَهُمَا ثُمَّ دَعَانِي فَقَالَ ادْعُ لِي عَلِيًّا‏.‏ فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ، ثُمَّ قَامَ عَلِيٌّ مِنْ عِنْدِهِ، وَهْوَ عَلَى طَمَعٍ، وَقَدْ كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَخْشَى مِنْ عَلِيٍّ شَيْئًا، ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي عُثْمَانَ، فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى فَرَّقَ بَيْنَهُمَا الْمُؤَذِّنُ بِالصُّبْحِ، فَلَمَّا صَلَّى لِلنَّاسِ الصُّبْحَ وَاجْتَمَعَ أُولَئِكَ الرَّهْطُ عِنْدَ الْمِنْبَرِ، فَأَرْسَلَ إِلَى مَنْ كَانَ حَاضِرًا مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ، وَأَرْسَلَ إِلَى أُمَرَاءِ الأَجْنَادِ وَكَانُوا وَافَوْا تِلْكَ الْحَجَّةَ مَعَ عُمَرَ، فَلَمَّا اجْتَمَعُوا تَشَهَّدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَلِيُّ، إِنِّي قَدْ نَظَرْتُ فِي أَمْرِ النَّاسِ فَلَمْ أَرَهُمْ يَعْدِلُونَ بِعُثْمَانَ، فَلاَ تَجْعَلَنَّ عَلَى نَفْسِكَ سَبِيلاً‏.‏ فَقَالَ أُبَايِعُكَ عَلَى سُنَّةِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْخَلِيفَتَيْنِ مِنْ بَعْدِهِ‏.‏ فَبَايَعَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ وَأُمَرَاءُ الأَجْنَادِ وَالْمُسْلِمُونَ‏.‏

Мисвар ибн Махрама (ривоят қилди): Умар (халифаликни) топширган жамоа (аҳли шуро) йиғилиб маслаҳатлашди. Абдураҳмон уларга: "Мен бу ишда сиз билан рақобатлашадиган киши эмасман, лекин хоҳласангиз, мен сиз учун сиздан (бирини) танлайман" деди. Улар буни Абдураҳмонга топширдилар. Абдураҳмонга уларнинг ишини топширгач, одамлар Абдураҳмон томонга оғдилар — ҳатто мен одамлардан бирор кишини у жамоа(аъзолари)га эргашаётган ёки унинг изидан юраётганини кўрмадим. Одамлар Абдураҳмон томонга оғиб, ўша кечаларда у билан маслаҳатлашар эдилар. Биз тонгни қаршилаган ўша кечада — биз Усмонга байъат қилган (кеча)да — Мисвар айтди: Абдураҳмон кечанинг бир қисми ўтгач (ухлаб ўтгач) мени (келиб) уйғотди, эшикни — уйғонгунимча — қоқди ва: "Сени ухлаб ётган кўряпман, валлаҳи, мен бу кеча кўп ухламадим. Бориб, Зубайр ва Саъдни чақир" деди. Мен уларни унга чақирдим, у улар билан маслаҳатлашди, кейин мени чақириб: "Менга Алини чақир" деди. Мен уни чақирдим, у у билан — кечанинг ярми ўтгунча — махфий гаплашди, кейин Али унинг янидан — (халифалик) тамаъида — турди. Абдураҳмон Алидан бирор нарсадан (чўчиб) қўрқар эди. Кейин: "Менга Усмонни чақир" деди. Мен уни чақирдим, у у билан — муаззин субҳга (азон айтиб) ажратгунча — махфий гаплашди. Субҳ намозини одамларга ўқиб бўлгач ва у жамоа минбар янида йиғилгач, (Абдураҳмон) ҳозир бўлган муҳожир ва ансорга (одам) юборди, лашкар амирларига ҳам юборди — улар ўша ҳажда Умар билан бирга (келган) эдилар. Йиғилишганида, Абдураҳмон ташаҳҳуд айтди, кейин: "Амма баъд. Эй Али, мен одамларнинг ишига қарадим, уларни Усмондан ўзга(ни) тенг кўраётганини кўрмадим, сен ўзингга бир йўл (баҳона) қилма" деди. (Усмонга): "Мен сенга Аллаҳнинг суннати, Расулининг суннати ва ундан кейинги икки халифанинг (йўли) узра байъат қиламан" деди. Абдураҳмон унга байъат қилди, муҳожир ва ансор одамлари, лашкар амирлари ва мусулмонлар ҳам унга байъат қилдилар.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳи Муслим, 952-ҳадисНамоз китоби

У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Табук(ка) ғазот (жанг)га чиқди. Муғира: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ғоит (ҳожат) томон (четга) чиқди; мен у билан бирга бомдод намозидан олдин бир идиш…

Саҳиҳул Бухорий, 1392-ҳадисЖаноза китоби

. Сўнг у Усмон, Али, Талҳа, Зубайр, Абдурраҳмон ибн Авф ва Саъд ибн Абу Ваққосни (ном билан) атади. Унга Ансордан бир йигит кириб: ‹Суюнч сенга, эй амирул-мўминин, Аллаҳнинг суюнчи билан! Сенда Исломда (энг)…

Саҳиҳи Муслим, 4622-ҳадисЖиҳод китоби

Муъовиянинг олдига вакиллар келди, бу Рамазонда эди. Баъзимиз баъзимизга таом тайёрлардик. Абу Ҳурайра бизни кўпинча ўз манзилига чақирарди. Мен: ‹Таом тайёрлаб, уларни ўз манзилимга чақирсам-чи› дедим ва таом…

Сунани Абу Довуд, 1273-ҳадисНафл намозлар

Ҳаммимиздан унга салом етказ ва ундан асрдан кейинги икки ракъат ҳақида сўра. Айт: ‹Бизга сен у иккисини ўқиётганинг хабар қилинди, ҳолбуки бизга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам улардан қайтарганлари етиб…

Саҳиҳи Муслим, 147-ҳадисИймон китоби

. Мен: "Булар — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг икки наъли; мени улар билан юборди — кимни ла илаҳа иллаллаҳ(га), қалби унга яқин ҳолда, гувоҳлик берадиган учратсам, уни жаннат билан суюнчилашимга"…

Сунани Абу Довуд, 4489-ҳадисҲудуд (жазолар) китоби

Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни Фатҳ куни эрталаб кўрдим, мен ёш бола эдим, у одамлар орасидан ўтиб, Холид Ибн Валиднинг манзилини сўрар эди. Шунда бир ичувчи келтирилди, у уларга буюрди, улар…