حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَطَبَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي ثَلاَثَ نَقَرَاتٍ وَإِنِّي لاَ أُرَاهُ إِلاَّ حُضُورَ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَلاَ خِلاَفَتَهُ وَلاَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلاَفَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلاَءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَقْوَامًا يَطْعَنُونَ فِي هَذَا الأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الإِسْلاَمِ فَإِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلاَّلُ ثُمَّ إِنِّي لاَ أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ عِنْدِي مِنَ الْكَلاَلَةِ مَا رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلاَلَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَىْءٍ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي فَقَالَ " يَا عُمَرُ أَلاَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ " . وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الأَمْصَارِ وَإِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ عَلَيْهِمْ لِيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَلِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَرْفَعُوا إِلَىَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ شَجَرَتَيْنِ لاَ أَرَاهُمَا إِلاَّ خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الْبَصَلَ وَالثُّومَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنَ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ فَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا .
Маъдон ибн Абу Талҳа (ривоят қилди): Умар ибн ал-Хаттоб жума куни хутба қилди; Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни ва Абу Бакрни зикр қилди ва: "Албатта мен (тушда) гўё бир хўроз мени уч марта чўқиганини кўрдим; мен буни фақат ажалимнинг яқинлашганига (йўяман). Ва бир қавм менга — (ўрнимга) ўринбосар (халифа) тайинлашни — буюряпти. Аллаҳ Ўз динини, халифалигини ва Ўз Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни юборган нарсасини (Исломни) зое (йўқ) қилувчи эмас. Агар менга иш шошилса (ўлим келса) — халифалик мана шу олти киши орасида шуро (маслаҳат) билан (ҳал қилинсин)ки, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) улардан рози бўлган ҳолда вафот этди. Ва мен албатта биламанки, бир қавм бу иш (халифалик)ка таъна қиладилар — мен уларни мана шу қўлим билан Ислом учун урган эдим; агар улар шундай қилса — ана ўшалар Аллаҳнинг душманлари, кофирлар, адашганлардир. Кейин мен ўзимдан кейин — калала (отаси ва фарзанди йўқ мерос)дан кўра менга муҳимроқ бирор нарсани қолдирмайман; мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ҳеч нарсада — калала (масала)сида мурожаат қилганча мурожаат қилмадим; ва у менга ҳеч нарсада — унда менга қаттиқлик қилганча қаттиқлик қилмади — ҳатто бармоғи билан кўкрагимга туртди ва: ‹Эй Умар, сенга Нисо сурасининг охиридаги ёз (иссиқ ой) ояти кифоя қилмайдими?› деди. Агар мен (тирик) яшаб қолсам, унда (калалада) шундай бир ҳукм чиқараманки, уни Қуръан ўқийдиган (киши) ҳам, Қуръан ўқимайдиган (киши) ҳам (унга қараб) ҳукм қилади" деди. Кейин: "Аллаҳумма, мен Сени шаҳарларнинг амирлари устига гувоҳ қиламан; мен уларни фақат — улар устида (раийят устида) адолат қилишлари, одамларга динини ва Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг суннатини ўргатишлари, уларнинг файини (ғанимат-ўлжани) улар орасида тақсимлашлари ва уларнинг ишидан ўзларига мушкул (тушунарсиз) бўлганини менга кўтаришлари учун — юбордим" деди. Кейин: "Кейин, эй одамлар, сизлар икки дарахтни — мен уларни фақат хабис (ёқимсиз) деб кўраман — еяпсизлар: мана шу пиёз ва саримсоқни; мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни — масжидда кишидан уларнинг ҳидини сезганида — унга (буюрди), у Бақиъга (ташқарига) чиқарилар эди (деб) кўрдим; бас ким уларни еса — уларни пишириб ўлдирсин (ҳидини йўқотсин)" деди.