أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ جُلُوسًا وَهُوَ مُضْطَجِعٌ بَيْنَنَا فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ قَاصًّا عِنْدَ أَبْوَابِ كِنْدَةَ يَقُصُّ وَيَزْعُمُ أَنَّ آيَةَ الدُّخَانِ تَجِيءُ فَتَأْخُذُ بِأَنْفَاسِ الْكُفَّارِ وَيَأْخُذُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ كَهَيْئَةِ الزُّكَامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَجَلَسَ وَهُوَ غَضْبَانُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا اللَّهَ مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ شَيْئًا فَلْيَقُلْ بِمَا يَعْلَمُ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّهُ أَعْلَمُ لأَحَدِكُمْ أَنْ يَقُولَ لِمَا لاَ يَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم { قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ} إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا رَأَى مِنَ النَّاسِ إِدْبَارًا فَقَالَ " اللَّهُمَّ سَبْعٌ كَسَبْعِ يُوسُفَ " . قَالَ فَأَخَذَتْهُمْ سَنَةٌ حَصَّتْ كُلَّ شَىْءٍ حَتَّى أَكَلُوا الْجُلُودَ وَالْمَيْتَةَ مِنَ الْجُوعِ وَيَنْظُرُ إِلَى السَّمَاءِ أَحَدُهُمْ فَيَرَى كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ فَأَتَاهُ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّكَ جِئْتَ تَأْمُرُ بِطَاعَةِ اللَّهِ وَبِصِلَةِ الرَّحِمِ وَإِنَّ قَوْمَكَ قَدْ هَلَكُوا فَادْعُ اللَّهَ لَهُمْ - قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ * يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ} إِلَى قَوْلِهِ { إِنَّكُمْ عَائِدُونَ} . قَالَ أَفَيُكْشَفُ عَذَابُ الآخِرَةِ { يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنْتَقِمُونَ} فَالْبَطْشَةُ يَوْمَ بَدْرٍ وَقَدْ مَضَتْ آيَةُ الدُّخَانِ وَالْبَطْشَةُ وَاللِّزَامُ وَآيَةُ الرُّومِ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, бизга Жарир Мансурдан, у Абуз-Зуҳодан, у Масруқдан хабар берди. У деди: Биз Абдуллаҳнинг ҳузурида ўтирган эдик, у эса орамизда ётган эди. Шунда унинг олдига бир киши келиб: «Эй Абу Абдурраҳмон, албатта Кинда дарвозалари олдида бир қиссахон қисса айтиб, Духон (тутун) ояти келиб кофирларнинг нафасларини олишини ва мўминларга ундан тумовга ўхшаш ҳолат етишини даъво қилмоқда» деди. Шунда Абдуллаҳ ўтирди ва ғазабланиб: «Эй одамлар! Аллаҳдан қўрқинглар! Сизлардан ким бирор нарсани билса, биладиган нарсасини айтсин, ким билмаса: ‹Аллаҳ аълам (билгувчироқ)› десин. Зеро сизлардан бировнинг билмайдиган нарсаси ҳақида ‹Аллаҳ аълам› дейиши (унинг учун яхшироқ) илмдир. Чунки Аллаҳ азза ва жалла ўз Набийига соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Айт: Мен бунга сизлардан бирон ажр сўрамайман ва мен ўзимни такаллуф қилувчилардан эмасман› деди. Албатта Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам одамларнинг юз ўгиришини кўрганида: ‹Эй Аллаҳ! (Уларга) Юсуфнинг етти (йилингидек) етти (қаҳатчилик йили бер)› деди. У деди: Шунда уларни ҳар нарсани йўқ қиладиган қаҳатчилик тутди, ҳатто очликдан териларни ва ўлимтикни ҳам едилар. Уларнинг бири осмонга қараса, тутун шаклидаги нарсани кўрар эди. Сўнг Абу Суфён унинг олдига келиб: «Эй Муҳаммад! Сен Аллаҳга итоат қилишга ва қариндошлик алоқасини улашга буюриб келдинг. Албатта қавминг ҳалок бўлди. Уларга Аллаҳга дуо қил» деди. Аллаҳ азза ва жалла: ‹Бас, осмон равшан бир тутун келтирадиган кунни кут. (У) одамларни ўраб олади. Бу аламли азобдир› — Унинг ‹Албатта сизлар (куфрга) қайтувчиларсиз› дегани(гача) (оятларини нозил қилди). У деди: Охират азоби ҳам очиладими? ‹Энг катта тутиб олиш билан тутадиган кун. Албатта Биз қасос олувчимиз› — бас, тутиб олиш — Бадр куни (бўлган). Ва Духон ояти, тутиб олиш, лизом (азоб) ва Рум ояти ўтиб бўлди.