أَخْبَرَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، طَلَّقَ وَهُوَ غُلاَمٌ شَابٌّ فِي إِمَارَةِ مَرْوَانَ ابْنَةَ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ قَيْسٍ الْبَتَّةَ فَأَرْسَلَتْ إِلِيْهَا خَالَتُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ تَأْمُرُهَا بِالاِنْتِقَالِ مِنْ بَيْتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمِعَ بِذَلِكَ مَرْوَانُ فَأَرْسَلَ إِلَى ابْنَةِ سَعِيدٍ فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَى مَسْكَنِهَا وَسَأَلَهَا مَا حَمَلَهَا عَلَى الاِنْتِقَالِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَعْتَدَّ فِي مَسْكَنِهَا حَتَّى تَنْقَضِيَ عِدَّتُهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُخْبِرُهُ أَنَّ خَالَتَهَا أَمَرَتْهَا بِذَلِكَ فَزَعَمَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ أَبِي عَمْرِو بْنِ حَفْصٍ فَلَمَّا أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَى الْيَمَنِ خَرَجَ مَعَهُ وَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ هِيَ بَقِيَّةُ طَلاَقِهَا وَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَتِهَا فَأَرْسَلَتْ - زَعَمَتْ - إِلَى الْحَارِثِ وَعَيَّاشٍ تَسْأَلُهُمَا الَّذِي أَمَرَ لَهَا بِهِ زَوْجُهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا عِنْدَنَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً وَمَا لَهَا أَنْ تَكُونَ فِي مَسْكَنِنَا إِلاَّ بِإِذْنِنَا فَزَعَمَتْ أَنَّهَا أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَصَدَّقَهُمَا . قَالَتْ فَاطِمَةُ فَأَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " انْتَقِلِي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى الَّذِي سَمَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ " . قَالَتْ فَاطِمَةُ فَاعْتَدَدْتُ عِنْدَهُ وَكَانَ رَجُلاً قَدْ ذَهَبَ بَصَرُهُ فَكُنْتُ أَضَعُ ثِيَابِي عِنْدَهُ حَتَّى أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا مَرْوَانُ وَقَالَ لَمْ أَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَحَدٍ قَبْلَكِ وَسَآخُذُ بِالْقَضِيَّةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا . مُخْتَصَرٌ .
Бизга Касир ибн Убайд хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Ҳарб, аз-Зубайдийдан, у аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утбадан (ривоят қилдики): Марвоннинг амирлиги даврида Абдуллаҳ ибн Амр ибн Усмон, ёш йигит эди, Саид ибн Зайднинг қизини, унинг онаси Қайснинг қизи эди, қатъий (уч талоқ билан) талоқ қилди. Шунда унинг холаси Фотима бинт Қайс унга одам юбориб, Абдуллаҳ ибн Амрнинг уйидан кўчиб чиқишни буюрди. Марвон буни эшитиб, Саиднинг қизига одам юбориб, уни ўз масканига қайтишни буюрди ва ундан: идда муддати тугагунига қадар ўз масканида иддасини ўтказишидан олдин, нима сабабдан кўчиб чиққанини сўради. У эса унга одам юбориб, холаси шундай буюрганини билдирди. Фотима бинт Қайс шуни даъво қилдики, у Абу Амр ибн Ҳафснинг никоҳида эди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Али ибн Абу Толибни Яманга амир қилиб тайинлаганларида, у (Абу Амр) у билан бирга чиқиб кетди ва унга (хотинига) қолган (учинчи) талоқни юбориб талоқ қилди. У ал-Ҳорис ибн Ҳишам ва Айёш ибн Абу Рабиъага унинг нафақасини беришни буюрди. У (Фотима) — даъвосича — ал-Ҳорис ва Айёшга одам юбориб, эри улар орқали унга нима буюрганини сўради. Улар: «Аллаҳга қасамки, агар ҳомиладор бўлмаса, бизнинг зиммамизда унга нафақа йўқ ва изнимизсиз бизнинг масканимизда туришга ҳам ҳақи йўқ,» дедилар. У даъво қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб, бу ҳақда айтди, (Расулуллаҳ) уларни (Ҳорис ва Айёшни) тасдиқладилар. Фотима деди: «Эй Расулуллаҳ, мен қаерга кўчай?» (Расулуллаҳ): «Аллаҳ азза ва жалла Ўз Китобида номини зикр қилган кўзи ожиз Ибн Умму Мактумнинг олдига кўч,» дедилар. Фотима деди: «Мен ўша ерда иддамни ўтказдим. У кўзи ожиз бўлиб қолган киши эди, шу сабабли мен кийимларимни унинг олдида (қўрқмай) ечардим, токи Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени Усома ибн Зайдга никоҳлаб бердилар.» Марвон бунга унга эътироз билдириб: «Мен бу ҳадисни сендан олдин ҳеч кимдан эшитмаганман, мен одамлар амал қилиб келаётган ҳукм билан иш тутаман,» деди. (Ҳадис) қисқартирилган.