Сунани Насоий — 3451-ҳадис

Талоқ китоби · Озод қилинган, эри қул бўлган чўрининг танлови

3451-ҳадисСунани Насоий · Талоқ китоби

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَاتَبَتْ بَرِيرَةُ عَلَى نَفْسِهَا بِتِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ سَنَةٍ بِأُوقِيَّةٍ فَأَتَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فَقَالَتْ لاَ إِلاَّ أَنْ يَشَاءُوا أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَيَكُونُ الْوَلاَءُ لِي ‏.‏ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ فَكَلَّمَتْ فِي ذَلِكَ أَهْلَهَا فَأَبَوْا عَلَيْهَا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ فَجَاءَتْ إِلَى عَائِشَةَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَتْ لَهَا مَا قَالَ أَهْلُهَا فَقَالَتْ لاَهَا اللَّهِ إِذًا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَرِيرَةَ أَتَتْنِي تَسْتَعِينُ بِي عَلَى كِتَابَتِهَا فَقُلْتُ لاَ إِلاَّ أَنْ يَشَاءُوا أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَيَكُونُ الْوَلاَءُ لِي فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا عَلَيْهَا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ابْتَاعِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَامَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُونَ أَعْتِقْ فُلاَنًا وَالْوَلاَءُ لِي كِتَابُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَكُلُّ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ ‏"‏ ‏.‏ فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ زَوْجِهَا وَكَانَ عَبْدًا فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ فَلَوْ كَانَ حُرًّا مَا خَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Жарир хабар берди, у Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Барира ўзини (озод қилиш учун) ҳар йили биттадан ўқия (кумуш) тўлаш шарти билан тўққиз ўқияга мукотаба (озодлик келишуви) қилди. Сўнг у Оишанинг олдига ундан ёрдам сўраб келди. (Оиша) деди: «Йўқ, фақат эгаларинг уни мен уларга бир йўла тўлаб беришимни ва вало (мерос ҳуқуқи) менга бўлишини хоҳласаларгина (ёрдам бераман),» деди. Барира бориб, бу ҳақда эгалари билан гаплашди, аммо улар вало ўзларига бўлишидан бошқасига кўнмадилар. Сўнг у Оишанинг олдига келди, айни шу чоғда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳам келдилар. (Оиша) унга эгалари айтган гапни айтди, сўнг: «Йўқ, Аллаҳга қасамки, фақат вало менга бўлсагина (бўлади),» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу нима (гап)?» дедилар. У: «Эй Расулаллаҳ, Барира мендан ўз мукотабаси (озодлик келишуви)га ёрдам сўраб келди. Мен: Йўқ, фақат эгаларинг уни мен уларга бир йўла тўлаб беришимни ва вало менга бўлишини хоҳласаларгина (ёрдам бераман), дедим. У буни эгаларига айтди, аммо улар вало ўзларига бўлишидан бошқасига кўнмадилар,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни сотиб ол ва валони уларга шарт қилиб қўя қол, чунки вало фақат озод қилган кишигадир,» дедилар. Сўнг У ўринларидан туриб, одамларга хутба қилдилар, Аллаҳга ҳамд айтиб, Уни мадҳ этдилар, сўнг: «Аллаҳ азза ва жалланинг Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладиган қавмларга нима бўлди?! Улар: Фалончини озод қил, вало эса менга (бўлсин), дейдилар. Аллаҳ азза ва жалланинг Китоби ҳақлироқ ва Аллаҳнинг шарти ишончлироқдир. Аллаҳнинг Китобида бўлмаган ҳар бир шарт ботилдир, агарчи юзта шарт бўлса ҳам,» дедилар. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни эри (билан қолиш) ҳақида ихтиёрга қўйдилар — унинг эри қул эди — у эса ўзини (ажралишни) ихтиёр қилди. Урва деди: Агар (эри) озод (ҳур) бўлганида, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ихтиёрга қўймас эдилар.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳи Муслим, 3779-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Аҳлим мен билан тўққиз йилда тўққиз уқияга — ҳар йили бир уқия (тўлаш) шарти билан — китобат тузди; менга ёрдам бер Агар аҳлинг уни (пулни) уларга бир йўла санаб (тўлаб) беришимни, сени озод қилишимни ва…

Сунани Термизий, 2124-ҳадисВасиятлар китоби

Аҳлингнинг олдига қайт; агар улар китобатингни мен тўлашимни ва валоинг (озодликдан кейинги меросинг) менга бўлишини хоҳлашса, мен (шундай) қиламан, Агар у сенга ажр кўзлаб (тўлашни) хоҳласа, валоинг эса…

Сунани Насоий, 4656-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Барира менинг олдимга келиб: «Эй Оиша, мен эгаларим билан ҳар йили бир уқиядан тўққиз уқия (кумуш) тўлашга китобат (озодлик шартномаси) қилдим, менга ёрдам бер, Эгаларингнинг олдига қайт. Агар улар ўша…

Сунани Насоий, 3182-ҳадисЖиҳод китоби

Одамлар масжидда тўпланиб, саросимага тушишди, Талҳа шу ердами? Зубайр шу ердами? Саъд шу ердами? Ҳа, Мен сизларга Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам ичириб (сўрайман): биласизми, Расулуллаҳ…

Саҳиҳул Бухорий, 2729-ҳадисШартлар китоби

Уни олиб, уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Аллаҳ Китобида бўлмаган ҳар қандай шарт…

Саҳиҳул Бухорий, 3983-ҳадисҒазотлар китоби

Боринглар, токи Равзату Хохга етинглар, чунки унда мушриклардан бир аёл бор, у билан Ҳотиб ибн Абу Балтаъадан мушрикларга (ёзилган) бир мактуб бор Мактуб (қани)? Бизда мактуб йўқ Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи…