Сунани Термизий — 2124-ҳадис

Васиятлар китоби · Ўлим олдидан садақа ёки озод қилиш

2124-ҳадисСунани Термизий · Васиятлар китоби

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ لِي وَلاَؤُكِ فَعَلْتُ ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ وَيَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ فَلْتَفْعَلْ ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنِ اشْتَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَائِشَةَ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс, Ибн Шиҳобдан, у Урвадан (ривоят қилдики), Оиша унга хабар берди: Барира Оишанинг олдига ўз китобати (озодлик шартномаси пули) учун ёрдам сўраб келди; у китобатидан ҳеч нарса тўламаган эди. Оиша унга: «Аҳлингнинг олдига қайт; агар улар китобатингни мен тўлашимни ва валоинг (озодликдан кейинги меросинг) менга бўлишини хоҳлашса, мен (шундай) қиламан,» деди. Барира буни ўз аҳлига айтди, аммо улар бош тортиб: «Агар у сенга ажр кўзлаб (тўлашни) хоҳласа, валоинг эса бизники бўлсин, қилаверсин,» дедилар. (Оиша) буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га айтди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Сотиб ол ва озод қил; чунки вало фақат озод қилган киши учундир,» дедилар. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) туриб: «Аллаҳнинг Китобида бўлмаган шартларни шарт қилиб қўядиган қавмларга нима бўлди? Ким Аллаҳнинг Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, у (шарт) уники эмас; гарчи юз марта шарт қилса ҳам,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир; Оишадан турли йўллар билан ривоят қилинган. Илм аҳли ҳузурида амал шунга биноандирки, вало озод қилган киши учундир.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Насоий, 4655-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Эгаларингнинг олдига қайт. Агар улар сенинг китобатингни мен тўлаб беришимни ва сенинг валоятинг (ворислик ҳуқуқинг) мен учун бўлишини истасалар, мен шундай қиламан, Агар у (Оиша) сени ажр умидида (озод…

Сунани Абу Довуд, 3929-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Аҳлинга қайтиб бор, агар улар китобатингни ўзим тўлашимни ва валонг (меросхўрлик ҳаққинг) менга бўлишини хоҳласалар, мен шундай қиламан Агар у сенга (савоб) ҳисобламоқчи бўлса, шундай қилсин, лекин валойнг…

Саҳиҳи Муслим, 3777-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Аҳлингга қайтгинки, агар улар китобатингни сен учун тўлаб беришимни ва валонг меники бўлишини хоҳласалар, мен шундай қилардим Агар у (Оиша) сени (савоб деб) ҳисоблаб (тўлаб берса) хоҳласа, қилсин-у, лекин валонг…

Саҳиҳи Муслим, 3779-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Аҳлим мен билан тўққиз йилда тўққиз уқияга — ҳар йили бир уқия (тўлаш) шарти билан — китобат тузди; менга ёрдам бер Агар аҳлинг уни (пулни) уларга бир йўла санаб (тўлаб) беришимни, сени озод қилишимни ва…

Сунани Насоий, 3451-ҳадисТалоқ китоби

Йўқ, фақат эгаларинг уни мен уларга бир йўла тўлаб беришимни ва вало (мерос ҳуқуқи) менга бўлишини хоҳласаларгина (ёрдам бераман), Йўқ, Аллаҳга қасамки, фақат вало менга бўлсагина (бўлади), Бу нима (гап)? Эй…

Саҳиҳул Бухорий, 456-ҳадисНамоз китоби

Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало озод қилган кишиники Баъзи қавмларга нима бўлдики, Аллаҳнинг Китобида йўқ шартларни шарт қилмоқдалар? Ким Аллаҳнинг Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, унга (ўша шарт)…