Саҳиҳи Муслим — 3779-ҳадис

Қул озод қилиш китоби · Вало озод қилган кишига тегишли

3779-ҳадисСаҳиҳи Муслим · Қул озод қилиш китоби

وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ، بْنُ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنَّ أَهْلِي كَاتَبُونِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي تِسْعِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ أُوقِيَّةٌ ‏.‏ فَأَعِينِينِي ‏.‏ فَقُلْتُ لَهَا إِنْ شَاءَ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ وَيَكُونَ الْوَلاَءُ لِي فَعَلْتُ ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ فَأَتَتْنِي فَذَكَرَتْ ذَلِكَ قَالَتْ فَانْتَهَرْتُهَا فَقَالَتْ لاَهَا اللَّهِ إِذَا قَالَتْ ‏.‏ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلْتُ - قَالَتْ - ثُمَّ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةً فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ كِتَابُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ فُلاَنًا وَالْوَلاَءُ لِي إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏

Ва бизга Абу Курайб Муҳаммад ибн ал-Ало ал-Ҳамдоний ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Урва ривоят қилди, менга отам Оишадан хабар берди, у деди: Менинг олдимга Барира кириб: «Аҳлим мен билан тўққиз йилда тўққиз уқияга — ҳар йили бир уқия (тўлаш) шарти билан — китобат тузди; менга ёрдам бер» деди. Мен унга: «Агар аҳлинг уни (пулни) уларга бир йўла санаб (тўлаб) беришимни, сени озод қилишимни ва валў меники бўлишини хоҳласалар, мен шундай қилардим» дедим. У буни аҳлига айтди, улар эса валў ўзларники бўлишидан бошқасига унамади. У менинг олдимга келиб, буни айтди. (Оиша) деди: Мен унга зарда қилдим. У: «Йўқ, Аллаҳга қасамки, ундай бўлмайди!» деди. Буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эшитиб, мендан сўради, мен унга айтдим. У: «Уни сотиб ол, озод қил ва уларга валони шарт қилибер; зеро валў фақат озод қилган кишиникидир» деди. Мен шундай қилдим. (Оиша) деди: Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кечқурун хутба қилиб, Аллаҳга Ўзига лойиқ ҳамд ва сано айтди, сўнг: «Аммо баъду, баъзи қавмларга нима бўлди — улар Аллаҳнинг Китобида йўқ шартларни шарт қиляпти?! Аллаҳ азза ва жалланинг Китобида йўқ ҳар қандай шарт ботилдир — гарчи юзта шарт бўлса ҳам. Аллаҳнинг Китоби ҳақроқ, Аллаҳнинг шарти мустаҳкамроқдир. Сизлардан баъзи эркакларга нима бўлди — улардан бири: ‹Фалонни озод қил, лекин валў меники бўлади› дейди?! Валў фақат озод қилган кишиникидир» деди.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Насоий, 3451-ҳадисТалоқ китоби

Йўқ, фақат эгаларинг уни мен уларга бир йўла тўлаб беришимни ва вало (мерос ҳуқуқи) менга бўлишини хоҳласаларгина (ёрдам бераман), Йўқ, Аллаҳга қасамки, фақат вало менга бўлсагина (бўлади), Бу нима (гап)? Эй…

Сунани Насоий, 4656-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Барира менинг олдимга келиб: «Эй Оиша, мен эгаларим билан ҳар йили бир уқиядан тўққиз уқия (кумуш) тўлашга китобат (озодлик шартномаси) қилдим, менга ёрдам бер, Эгаларингнинг олдига қайт. Агар улар ўша…

Саҳиҳи Муслим, 3777-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Аҳлингга қайтгинки, агар улар китобатингни сен учун тўлаб беришимни ва валонг меники бўлишини хоҳласалар, мен шундай қилардим Агар у (Оиша) сени (савоб деб) ҳисоблаб (тўлаб берса) хоҳласа, қилсин-у, лекин валонг…

Сунани Термизий, 2124-ҳадисВасиятлар китоби

Аҳлингнинг олдига қайт; агар улар китобатингни мен тўлашимни ва валоинг (озодликдан кейинги меросинг) менга бўлишини хоҳлашса, мен (шундай) қиламан, Агар у сенга ажр кўзлаб (тўлашни) хоҳласа, валоинг эса…

Саҳиҳул Бухорий, 2168-ҳадисСавдо-сотиқ китоби

Уни олиб, уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Аммо баъзд. Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Аллаҳ Китобида бўлмаган ҳар қандай…

Саҳиҳул Бухорий, 2729-ҳадисШартлар китоби

Уни олиб, уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Аллаҳ Китобида бўлмаган ҳар қандай шарт…