أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ جَاوَانَ، عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ خَرَجْنَا حُجَّاجًا فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَنَحْنُ نُرِيدُ الْحَجَّ فَبَيْنَا نَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا نَضَعُ رِحَالَنَا إِذْ أَتَانَا آتٍ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدِ اجْتَمَعُوا فِي الْمَسْجِدِ وَفَزِعُوا . فَانْطَلَقْنَا فَإِذَا النَّاسُ مُجْتَمِعُونَ عَلَى نَفَرٍ فِي وَسَطِ الْمَسْجِدِ وَفِيهِمْ عَلِيٌّ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فَإِنَّا لَكَذَلِكَ إِذْ جَاءَ عُثْمَانُ رضى الله عنه عَلَيْهِ مُلاَءَةٌ صَفْرَاءُ قَدْ قَنَّعَ بِهَا رَأْسَهُ فَقَالَ أَهَا هُنَا طَلْحَةُ أَهَا هُنَا الزُّبَيْرُ أَهَا هُنَا سَعْدٌ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَإِنِّي أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ بِعِشْرِينَ أَلْفًا أَوْ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ أَلْفًا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " اجْعَلْهُ فِي مَسْجِدِنَا وَأَجْرُهُ لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ ابْتَاعَ بِئْرَ رُومَةَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ فَابْتَعْتُهَا بِكَذَا وَكَذَا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدِ ابْتَعْتُهَا بِكَذَا وَكَذَا قَالَ " اجْعَلْهَا سِقَايَةً لِلْمُسْلِمِينَ وَأَجْرُهَا لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَظَرَ فِي وُجُوهِ الْقَوْمِ فَقَالَ " مَنْ يُجَهِّزْ هَؤُلاَءِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . يَعْنِي جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَجَهَّزْتُهُمْ حَتَّى لَمْ يَفْقِدُوا عِقَالاً وَلاَ خِطَامًا . فَقَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Идрис ривоят қилди, у деди: мен Ҳусайн ибн Абдурраҳмоннинг Амр ибн Жовондан, у ал-Аҳнаф ибн Қайсдан ривоят қилаётганини эшитдим, у (ал-Аҳнаф) деди: биз ҳожилик қилиб чиқдик ва Мадинага келдик, ҳажни қилмоқчи эдик. Биз манзилларимизда уловларимизни тушириб турганимизда, биров бизнинг олдимизга келиб: «Одамлар масжидда тўпланиб, саросимага тушишди,» деди. Шунда биз йўлга чиқдик, қарасак, одамлар масжиднинг ўртасидаги бир гуруҳ киши атрофига тўпланишган — улар орасида Али, Зубайр, Талҳа ва Саъд ибн Абу Ваққос (бор) эди. Биз шундай турганимизда, Усмон (розияллаҳу анҳу) келди — устида сариқ ридоси бор, у билан бошларини ўраб олган эди. У: «Талҳа шу ердами? Зубайр шу ердами? Саъд шу ердами?» деди. Улар: «Ҳа,» дедилар. У: «Мен сизларга Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам ичириб (сўрайман): биласизми, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Ким фалон-фалон (қабиланинг) Мирбадини (хурмо қуритиладиган жойини) сотиб олса, Аллаҳ уни мағфират қилади,› деганлар. Мен уни йигирма минг ёки йигирма беш мингга сотиб олдим, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб, хабар бердим. У: ‹Уни бизнинг масжидимизга қўшиб қўй, ажри эса сенга (бўлади),› дедилар — (шундайми)?» деди. Улар: «Аллаҳим, ҳа,» дедилар. У: «Мен сизларга Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам ичириб (сўрайман): биласизми, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Ким Рума қудуқини сотиб олса, Аллаҳ уни мағфират қилади,› деганлар. Мен уни шунча-шунчага сотиб олдим, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: ‹Мен уни шунча-шунчага сотиб олдим,› дедим. У: ‹Уни мусулмонлар учун сувхона (сув ичиш жойи) қилиб қўй, ажри эса сенга (бўлади),› дедилар — (шундайми)?» деди. Улар: «Аллаҳим, ҳа,» дедилар. У: «Мен сизларга Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам ичириб (сўрайман): биласизми, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қавмнинг юзларига қараб: ‹Ким мана буларни — яъни Усра (қийинчилик) қўшинини (Табук лашкарини) — жиҳозласа, Аллаҳ уни мағфират қилади,› деганлар. Мен уларни — ҳатто бир тушов ёки бир жилов ҳам кам бўлмагунча — жиҳозлаб бердим — (шундайми)?» деди. Улар: «Аллаҳим, ҳа,» дедилар. У: «Аллаҳим, гувоҳ бўл! Аллаҳим, гувоҳ бўл! Аллаҳим, гувоҳ бўл!» деди.