Сунани Насоий — 4781-ҳадис

Қасома, қисос ва дият китоби · "Ким биродаридан бирор нарса авф этилса, яхшилик билан риоя қилсин" оятининг тафсири

4781-ҳадисСунани Насоий · Қасома, қисос ва дият китоби

قَالَ الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ الْقِصَاصُ وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ‏}‏ فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ وَاتِّبَاعٌ بِمَعْرُوفٍ يَقُولُ يَتَّبِعُ هَذَا بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ بِإِحْسَانٍ وَيُؤَدِّي هَذَا بِإِحْسَانٍ ‏{‏ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ‏}‏ مِمَّا كُتِبَ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ إِنَّمَا هُوَ الْقِصَاصُ لَيْسَ الدِّيَةَ ‏.‏

ал-Ҳорис ибн Мискин унга (китоб) ўқиб берилганда, мен ҳам эшитиб турган ҳолда деди: Суфёндан, у Амрдан, у Мужоҳиддан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилди), у деди: «Бани Исроилда қисос бор эди, аммо уларда дият йўқ эди. Шунда Аллаҳ азза ва жалла: «Сизларга ўлдирилганлар (ҳақида) қисос фарз қилинди: ҳур учун ҳур, қул учун қул, аёл учун аёл,» (Бақара сураси, 178) деганидан то: «Кимга (қотилга) ўз биродари тарафидан бирор нарса кечирилса, яхшилик билан эргашиш ва (қонни тўкканга) яхшилик ила адо этиш (лозим),» (Бақара сураси, 178) деганигача нозил қилди. Бас, кечирим — қасддан (ўлдиришда) диятни қабул қилишдир; яхшилик билан эргашиш — бу (мол эгаси) яхшилик билан талаб қилишидир, дейди; ва яхшилик ила адо этиш — бу (қотил) яхшилик билан тўлашидир. «Бу Раббингиз тарафидан енгиллик ва раҳматдир,» (Бақара сураси, 178) яъни сизлардан олдингиларга фарз қилинган нарсадан (енгилдир), зеро уларда фақат қисос бўлиб, дият йўқ эди.»

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳи Муслим, 6147-ҳадисФазилатлар китоби

Мусо алайҳиссалом ҳаёли (уятчан) бир киши эди. У яланғоч ҳолда кўринмас эди. Бани Исроил: ‹Унинг чурраси бор› дейишди. У бир сувчанинг олдида чўмилди ва кийимини тошга қўйди. Тош югуриб кетди, у эса…

Саҳиҳул Бухорий, 3455-ҳадисПайғамбарлар китоби

Бани Исроилни пайғамбарлар бошқарар эдилар; ҳар қачон бир пайғамбар (вафот этиб) кетса, унга бошқа пайғамбар ўринбосар бўлар эди. Албатта, мендан кейин пайғамбар йўқ; лекин халифалар бўлади, улар кўпаядилар…

Саҳиҳул Бухорий, 3470-ҳадисПайғамбарлар китоби

Бани Исроилда бир киши бор эди — у тўқсон тўққиз инсонни ўлдирган. Сўнг (тавба сўраб) чиқди, бир роҳибнинг олдига келди ва ундан сўради: ‹Тавба(га йўл) борми?›, деди. У: ‹Йўқ›, деди. Шунда уни (роҳибни) ҳам…

Сунани Абу Довуд, 4901-ҳадисОдоб китоби

Бани Исроилда бир-бирига биродар бўлиб қолган икки киши бор эди. Улардан бири гуноҳ қилар, иккинчиси ибодатда тиришқоқ эди. Тиришқоқ доимо иккинчисини гуноҳ устида кўрар ва: ‹Тўхта›, дер эди. Бир куни уни гуноҳ…