Сунани Термизий — 1245-ҳадис

Савдо-сотиқ китоби · Сотувчи ва харидор ажралмагунча ихтиёрда бўлиши

1245-ҳадисСунани Термизий · Савдо-сотиқ китоби

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَخْتَارَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا ابْتَاعَ بَيْعًا وَهُوَ قَاعِدٌ قَامَ لِيَجِبَ لَهُ الْبَيْعُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ وَحَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمُرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا الْفُرْقَةُ بِالْأَبْدَانِ لَا بِالْكَلَامِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا يَعْنِي الْفُرْقَةَ بِالْكَلَامِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ لِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ هُوَ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَعْنَى مَا رَوَى وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُوجِبَ الْبَيْعَ مَشَى لِيَجِبَ لَهُ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ

Бизга Восил ибн Абдул-Аъло ал-Куфий ривоят қилди, бизга Ибн Фузайл Яҳё ибн Саиддан, у Нофедан, у Ибн Умардан (розияллаҳу анҳумо) ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сотувчи ва харидор ажралмагунларича ёки бир-бирини (қолиш-қайтишда) ихтиёрли қилмагунларича (савдони бузишда) ихтиёрлидирлар,» деганларини эшитдим. У (рови) деди: Ибн Умар бир савдони қилганда, агар ўтирган бўлса, савдо унга лозим бўлиши учун (жойдан) турар эди. Абу Исо (Термизий) деди: Бу бобда Абу Барза, Ҳаким ибн Ҳизом, Абдуллаҳ ибн Аббос, Абдуллаҳ ибн Амр, Самура ва Абу Ҳурайралардан (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобалари ва бошқа илм аҳлидан баъзилари ҳузурида амал шунга биноандир, ва бу Шофеи, Аҳмад ва Исъҳоқнинг сўзидир. Улар: «Ажралиш баданлар билан (жойдан кетиш билан)дир, сўз билан эмас,» дедилар. Илм аҳлидан баъзилари: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг «ажралмагунларича» деган сўзининг маъноси сўз билан ажралишдир, деди. Лекин биринчи сўз саҳиҳроқдир, чунки Ибн Умар Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилган зотнинг ўзи бўлиб, у ўзи ривоят қилган нарсанинг маъносини яхшироқ билувчидир. Ундан ривоят қилинганки, у савдони лозим қилмоқчи бўлса, унга лозим бўлиши учун (жойдан) юрар эди. Шу тарзда Абу Барза ал-Асламийдан ҳам ривоят қилинган.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Насоий, 4480-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Олувчи ва сотувчининг иккаласи, токи ажралишмагунча ёки уларнинг савдоси хиёр (ихтиёр шарти) билан бўлмагунча, ихтиёрда бўладилар,

Сунани Насоий, 4481-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Олувчи ва сотувчининг иккаласи, токи ажралишмагунча ёки уларнинг ҳар бири савдодан ўзи хоҳлаган нарсасини олиб, уч марта бир-бирини ихтиёрли қилмагунча (танлашга қўймагунча), ихтиёрда бўладилар,

Сунани Насоий, 4474-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Олувчи ва сотувчининг иккаласи орасида, токи улар ажралишмагунча, савдо (қарор топган) эмас, магар хиёр савдоси бўлса (бундан мустасно),

Сунани Насоий, 4482-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Олувчи ва сотувчининг иккаласи, токи ажралишмагунча ва уларнинг бири ҳамроҳидан ўзи рози бўлган ёки хоҳлаган нарсасини олмагунча, ихтиёрда бўладилар,

Сунани Термизий, 1247-ҳадисСавдо-сотиқ китоби

Сотувчи ва харидор — бу ихтиёр савдоси бўлмаса — ажралмагунларича ихтиёрлидирлар. Ва (харидор савдодан воз кечишини сўрашидан) қўрқиб, шеригидан ажралиб кетиши унга ҳалол эмас, (Воз кечишини) сўрашидан…

Сунани Насоий, 4466-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Икки савдолашувчи ажралмагунларича ёки ихтиёр (савдоси) бўлмагунича (савдода) ихтиёрлидирлар,