حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، سُئِلَ عَنْ هَذِهِ الآيَةِِ ( وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ ) قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلاَءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلاَءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلَهُ اللَّهُ النَّارَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَمُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُمَرَ وَقَدْ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ فِي هَذَا الإِسْنَادِ بَيْنَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ وَبَيْنَ عُمَرَ رَجُلاً مَجْهُولاً .
Бизга ал-Ансорий ривоят қилди, бизга Маън ривоят қилди, бизга Молик ибн Анас ривоят қилди, у Зайд ибн Абу Унайсадан, у Абдулҳамид ибн Абдурраҳмон ибн Зайд ибн ал-Хаттобдан, у Муслим ибн Ясор ал-Жуҳанийдан (ривоят қилдики), Умар ибн ал-Хаттоб (розияллаҳу анҳу)дан ушбу оят: «(Эсланг) Роббинг Одам болаларининг белидан (сулбидан) уларнинг зурриётини олиб, уларни ўзларига (қарши) гувоҳ қилиб: «Мен сизларнинг Роббингиз эмасманми?» (деганини, улар: «Ҳа, биз гувоҳлик бердик,» деган эдилар). Бу Қиёмат кунида: «Биз бундан ғофил эдик,» демаслигингиз учундир,» (ояти) ҳақида сўралди. Умар ибн ал-Хаттоб деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бу ҳақда сўралганини эшитган эдим, шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, Аллаҳ Одамни яратди, сўнг унинг белини ўнг қўли билан сийпади ва ундан бир зурриётни чиқариб: «Буларни жаннат учун яратдим ва улар жаннат аҳлининг амали билан амал қиладилар,» деди. Сўнг унинг белини сийпади ва ундан бир зурриётни чиқариб: «Буларни дўзах учун яратдим ва улар дўзах аҳлининг амали билан амал қиладилар,» деди,» дедилар. Бир киши: «Эй Расулуллаҳ! Унда амал қилишнинг нима кераги бор?» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, Аллаҳ бандани жаннат учун яратганида, уни жаннат аҳлининг амели билан ишлатади, токи у жаннат аҳлининг амалларидан бири устида вафот этиб, Аллаҳ уни жаннатга киритади. Бандани дўзах учун яратганида эса, уни дўзах аҳлининг амали билан ишлатади, токи у дўзах аҳлининг амалларидан бири устида вафот этиб, Аллаҳ уни дўзахга киритади,» дедилар. (Аъроф сураси, 172) Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир. Муслим ибн Ясор Умардан (бевосита) эшитмаган. Уларнинг баъзилари бу иснодда Муслим ибн Ясор билан Умар орасида номаълум бир кишини зикр қилган.